Otel havuz yönetmeliği: su kalitesi, cankurtaran ve kayıtlar için kontrol listesi

Halka açık her havuz için otel havuz yönetmeliği (Yüzme Havuzlarının Tabi Olacağı Sağlık Esasları Hakkında Yönetmelik, Resmî Gazete, 6 Mart 2011, No. 27866) bir mesul müdür, havuz suyu operatörü ve sertifikalı cankurtaran çalıştırılmasını, günde en az üç kez pH ve serbest klor ölçümünü, aylık il numune alımını ve laboratuvar raporlarının bir yıl saklanmasını öngörür.

Cumartesi sabahı saat dokuzda bir misafir bulanık sudan şikâyet eder. Saat on birde genel müdür, son bir ayın havuz analiz kayıtlarını isteyen bir tur operatörü denetçisine yanıt vermektedir. O dosyanın var olup olmadığına ve kimin imzaladığına haftalar önce karar verilmiştir. Bu yazı, havuz sağlık yönetmeliğini çalışan bir kontrol listesine dönüştürüyor: havuz ekibinde kimler olmalı, ne ne zaman ölçülmeli, numune alma nasıl işler, denetçi ne ister ve bir sonuç uygun çıkmazsa ne yapılır.

Yönetmelik hangi havuzları kapsıyor?#

Yüzme, serinleme, eğlence veya spor amacıyla kullanılan ve halka açık olan açık ve kapalı havuzları kapsar. Sağlık amaçlı kaplıca ve mineralli su havuzları ile ticari amaçla kullanılmayan havuzlar kapsam dışındadır.

Elinizin altında tutacağınız metin, Resmî Gazete'nin 6 Mart 2011 tarihli ve 27866 sayılı nüshasında yayımlanan Yüzme Havuzlarının Tabi Olacağı Sağlık Esasları Hakkında Yönetmelik'tir; işlenmiş metindeki tek değişiklik 15 Aralık 2011 tarihli ve 28143 sayılıdır. Güncel metne Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'nden (mevzuat.gov.tr, 2026) (yeni sekmede açılır) ulaşabilirsiniz. Belirleyici olan kullanım biçimi, mülkiyet değildir: bir otelin, sitenin, spor kulübünün ya da belediye tesisinin havuzu, halka açık ve bu amaçlarla kullanıldığında aynı metne girer.

Çocuk havuzları kapsam içindedir ve ek yükümlülük getirir: en fazla 50 cm derinlik, büyüklerin havuzundan ayrı olma, kendi su hazırlık tesisi ve yılda bir değil ayda bir boşaltılıp temizlenme. Türü ne olursa olsun her havuz yılda en az bir kez boşaltılarak genel temizlik yapılır.

İnternette farklı ifade ve numaralandırmayla dolaşan nüshalar var. Mevzuat.gov.tr'deki işlenmiş metinden çalışın ve kendi sınıflandırmanızı bir forum yazısından değil, il sağlık müdürlüğünden teyit edin. Bir spa ya da termal havuzun muaf olduğunu da kapsam dahilinde olduğunu da varsaymayın: kapsam cümlesini suyun gerçekten ne için kullanıldığıyla karşılaştırın ve işletmeniz için önemliyse sınıflandırmayı yazılı olarak alın.

Havuz ekibinde kimler bulunmak zorunda?#

İşletici üç adı geçen rolü çalıştırmak zorundadır: mesul müdür, havuz suyu operatörü ve sertifikalı cankurtaran.

Mesul müdür kimya veya sağlık eğitimi almış ve en az lise mezunu kişidir. Havuz suyu operatörü bu konuda eğitim almış ve en az lise mezunu kişidir. İki şartı birlikte taşıyan tek kişi hem mesul müdür hem havuz suyu operatörü olabilir. Bu bir açık değil, bir kadro kararıdır: tüm su rutinini tek bir kişinin izin takvimine bağlar; bu yüzden bir vekil de belirleyin.

Havuz suyu operatörü eğitimlerini Halk Eğitim Müdürlükleri ve/veya İŞKUR düzenler. Cankurtaranın sertifikalı olması gerekir ve sertifika aynı dosyada durur. Personel hijyeni eğitiminin ayrı kuralları vardır; hijyen belgesinin kimleri kapsadığını kendi işletmeniz için bir kez yazılı olarak netleştirin ve bu notu personel dosyasında saklayın.

Kişi başına bir dosya tutun ve yanına bir nöbet çizelgesi koyun. Hangi gün su ölçümlerinin kimde olduğunu gösteren çizelge, iş tanımından daha değerlidir; çünkü denetçinin kayıt defteriyle karşılaştırabileceği şey çizelgedir.

Her gün ne ölçülmeli ve panoya ne girmeli?#

Sıcaklık, pH ve serbest klor günde en az üç kez ölçülür; ilki havuz kullanılmadan önce, sonra dörder saat arayla. Renk, bulanıklık ve siyanürik asit günlük; toplam alkalinite haftalıktır.

Metnin kendi ifadesiyle serbest klorun yerini hidrojen peroksit ve biguanid alabilir; dezenfektan ne olursa olsun sıklık değişmez. Günde üç ölçüm ritmi bir laboratuvar işi değil, bir vardiya düzenidir: ilk yüzücünden önce bir okuma, sonra dört saatte bir. Saat 07:00'de açılan bir havuz, en az 07:00, 11:00 ve 15:00 okumalarını gerektirir; havuz akşama kadar açıksa dördüncüsünü de.

Okumayı kimin, ne zaman ve hangi kit ile yaptığını yazın. İmzasız bir sayı, denetçinin kullanamayacağı bir sayıdır. Kullanıcıların görebileceği panoda son sıcaklık, pH, serbest klor ve mikrobiyolojik sonuçlar yer alır. İşleticinin kendi ölçümleri ile müdürlüğün aylık kontrolü iki ayrı kayıttır; birini diğerinin gölgelememesi için ayrı tutun.

Kalibrasyon ve reaktif stoğu, ölçümlerle aynı çizelgeye girmelidir. Aksi halde okumalar bir Pazar günü durur ve kimse Çarşamba gününe kadar fark etmez.

Numuneler nasıl alınır ve raporlar ne kadar saklanır?#

İl sağlık müdürlüğü kimyasal, fiziksel ve mikrobiyolojik nitelikleri ayda bir izler; yoğun dönemlerde mikrobiyolojik analiz ayda iki kez yapılır. Laboratuvar raporları denetimde gösterilmek üzere bir yıl saklanır.

Numune, iki nüsha numune alma formu ve bir kod numarasıyla alınır. Kod, bir laboratuvar raporunu belirli bir günde belirli bir havuza bağlayan şeydir. Mikrobiyolojik numune 12 saat içinde, kimyasal numune 24 saat içinde laboratuvara ulaşmalıdır.

Numune alma ve analizleri müdürlük ya da Bakanlığın yetkilendirdiği akredite laboratuvarlar yapar; ücretleri işletici öder. Havuz başına on iki ayda dönen bir dosya oluşturun: numune alma formları, laboratuvar raporları ve bunlara bağlı yeniden analiz ya da kapanış notları. Bir yıl süresi yönetmeliğin kuralıdır, bir öneri değil; daha uzun saklarsanız eskileri etiketleyin ki iki yıllık bir sonuç güncel sanılmasın.

Laboratuvara teslimi sahiplenen kişiyi adıyla belirleyin. 12 saatlik süre genellikle laboratuvarda değil, kuryede dolar.

Denetçi ne görmek ister?#

Müdürlük havuzu, havuz suyunu ve kimyasalları her ay denetler; analiz kayıt defterlerini de inceler. Uygulamada ziyaret, su kontrolü kadar bir belge kontrolüdür.

Denetçi günlük okumaları imzalı ve tarihli analiz kayıt defterlerini; son bir yılın laboratuvar raporlarını ve kod numarasıyla eşleşen numune alma formlarını; üç rolün personel dosyasını; kullanıcıların görebileceği panoyu ister. Elinizde varsa Temiz Havuz Sertifikası da aynı dosyaya girer. Havuz denetimi, bir otelin yürüttüğü birkaç periyodik rutinden biridir; bakım tarafını otelde önleyici bakım planı yazısında ele aldık.

Beklenen ziyaretten bir hafta önce, dosyanın sahibi olan aynı kişinin yapacağı bir özdenetim, eksik kloru değil eksik imzayı bulur. Denetim notlarının kendisini de dosyada tutun. Bir sonraki ziyaret, son ziyaretin kaydettiklerinden başlar.

Bir sonuç uygun çıkmazsa ne olur?#

Uygun çıkmayan mikrobiyolojik sonuç, yeni numune uygun çıkana kadar havuzun kapatılmasını gerektirir. Kimyasal sonuçta önce yazılı uyarı gelir; yeniden alınan numune de uygun çıkmazsa havuz kapatılır.

Mikrobiyolojik bir uygunsuzlukta kullanımı derhal durdurun. Havuz, su yeniden berrak göründüğünde değil, uygun çıkan numunede açılır. Kimyasal bir uygunsuzlukta suyu arıtır, yeniden analizi müdürlük üzerinden planlar ve yazılı uyarıyı yeni sonuçla birlikte dosyalarsınız.

Kapanma penceresini kayıt altına alın: kullanımın durduğu saat, kimin bilgilendirildiği, uygulanan arıtma, yeniden analiz tarihi ve açmaya izin veren sonuç. Misafirlere ve tur operatörüne düz bir dille anlatın. Açıklaması olmayan kapalı bir havuz şikâyete dönüşür; açıklaması olan ise genellikle şikâyete dönüşmez.

Yıllık boşaltma ve genel temizliği yalnızca havuz gövdesine değil, havuz tesisatına da bakım için kullanın; çocuk havuzlarının ayda bir boşaltılıp temizlendiğini unutmayın. Denetçiye yanıt veren dosya, tur operatörünün denetimine de yanıt verir. Bir kez, aynı biçimde kurun; iki ziyaret de kısalır.

Şimdi ne yapmalı#

Bu hafta havuz başına bir dosya kurun: üç personel belgesi, imzalı günlük kayıt defteri, numune alma formları, on iki aylık laboratuvar raporları ve sonuç panosunun bir fotoğrafı. Yönetmelik aynı anda bir su arıtma yükümlülüğü ve bir belge izidir; denetimler arasında sessizce başarısız olan kısım belge izidir.