Otelde vale hizmeti: anahtar, hasar kaydı ve aracın sorumluluğu

Otelde vale ne iş yapar sorusunun kısa yanıtı şudur: bir çalışan misafirin aracını teslim alır, anahtarı saklar ve aracı geri getirir. Türkiye'de turizm tesisleri yönetmeliği beş yıldızlı otellerde ve butik otellerde görevli personel aracılığıyla otopark hizmeti öngörür. Usulün kendisini ise otel yazar.

Misafir anahtarları 22.40'ta teslim eder, aracını 08.15'te arka kapısında bir çizikle geri alır. İki kişi de akşamı farklı hatırlar ve otelin konumunu kimin daha iyi hikâye anlattığı değil, teslim anına ne yazıldığı belirler. Bu yazı yönetmeliğin gerçekte ne istediğini, teslim alma usulünü, anahtar yönetimini ve hasar anında izlenecek yolu anlatır. Sonunda tek sayfalık bir vale usulü yazabilir ve hukuk müşavirinize hangi soruları götüreceğinizi bilirsiniz.

Yönetmelik otelde vale ne iş yapar sorusuna nasıl yanıt veriyor?#

Görevli personel aracılığıyla otopark hizmeti beş yıldızlı ve butik otellerde öngörülür; kupon, anahtar, fotoğraf veya sorumluluktan söz etmez.

Kurallar, Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmelik'te (1134 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, mevzuat.gov.tr, işlenmiş metin, 07.11.2026) (yeni sekmede açılır) yer alır. Beş yıldızlı oteller oda sayısının %10'u oranında otopark hizmetini görevli personel aracılığıyla sağlar. 200 odalı bir tesis bu nedenle 20 araç için kapasite planlar, tüm garaj için değil. Butik otellerde oran verilmez, görevli personel aracılığıyla otopark hizmeti öngörülür: yükümlülük personeldedir, sayıda değil. Tatil köylerinde ise oda sayısının %10'u oranında otopark istenir, personel şartı yoktur.

Kaynak: mevzuat.gov.tr, Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmelik (1134 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı), işlenmiş metin, 07.11.2026.

Buradan üç pratik sonuç çıkar. Birincisi, personel yükümlülüğü her tesis türü için geçerli değildir; başka bir otelin düzenini kopyalamadan önce kendi türünüzü okuyun. İkincisi, bu bir nitelik kuralıdır: tesisin sınıfını koruması için neye sahip olması gerektiğini söyler, bir işletme kılavuzu değildir; aşağıdaki usul otelin kendi kararıdır ve karar olarak yazılı olmalıdır. Üçüncüsü, personelli otopark ile vale hizmeti aynı şey değildir. Yönetmelik personel ister; bu personelin aracı park edip etmeyeceğine otel karar verir ve misafire hangisinin geçerli olduğu söylenmelidir.

Aracın sokakta veya kaldırımda nerede bekleyebileceği yerel kurallarla belirlenir ve kentten kente değişir. Bu kurallar bu yazı için okunmadı; kapınızın önünde kuyruk oluşmadan önce belediyenize sorun. Sınıf kurallarının tamamını bir kez okumak değerlidir, çünkü otopark, giriş, bagaj ve resepsiyon görevlerinin yanında yer alır ve aynı personeli kullanır. Bu sınıfların nasıl belirlendiğini merak ediyorsanız otel yıldızları neye göre belirlenir yazısına bakın.

Kendi personel mi, dışarıdan vale şirketi mi: sözleşme neyi kararlaştırmalı?#

İki model de işleyebilir, ama yalnızca sözleşme ilk araç gelmeden sürücüyü, anahtarı, kaydı ve parayı adıyla belirlerse.

Sürücüden başlayın. Kim işe alıyor, ehliyet sınıfını ve sürüş sicilini kim kontrol ediyor, hasta olduğunda postu kim devralıyor ve kim araç sürebiliyor. İsimli bir liste, unvandan daha iyi çalışır. Sonra anahtar: anahtarlar kimin kilitli kutusunda duruyor, kim teslim alıp imza atıyor, sözleşme bittiğinde deftere ne oluyor. Defter otelin malı olmalı ki otel altı ay sonra bile misafire yanıt verebilsin.

Kayıtlar en az personel kadar önemlidir. Kupon serisi, durum kontrolü formları ve fotoğraflar otelin malı olmalı ve tedarikçinin numaralamasıyla değil, otelin numaralamasıyla saklanmalıdır. Hasardan sonra misafirle kimin konuşacağını, tutanağı kimin yazacağını ve sigortacıyla kimin iletişime geçeceğini önceden kararlaştırın ki misafir iki şirketten iki farklı versiyon duymasın.

Sigortada sertifika değil, poliçe metnini isteyin. Misafir araçlarının sürülmesinin kapsam içinde olup olmadığını, sigortalının kim olduğunu, muafiyet tutarını ve bildirim süresini kontrol edin. Misafir verisi konusunda plaka, ad ve oda numarasının KVKK (kişisel verilerin korunması kanunu) kapsamında kişisel veri olduğunu unutmayın: bunları kimin görebileceğini, nerede saklandığını ve ne kadar süre tutulduğunu yazılı hale getirin.

Dış kaynak sözleşmesinin sorumluluğu otelden uzaklaştırdığını varsaymayın. Böyle olup olmadığı hukuk müşavirinizin yanıtlaması gereken bir sorudur ve misafirin talebi, aracı teslim alan otele yöneltilecektir.

Otel aracı nasıl teslim almalı? Durum kontrolü, fotoğraflar ve kupon#

Aracı değerli herhangi bir şeyi teslim alır gibi alın: misafirle birlikte bakın, fotoğraflayın, yazıya geçirin ve numaralı bir kupon verin.

Bu, otelde vale ne iş yapar sorusunun çekirdeğidir ve anlaşmazlıkların çoğu burada kazanılır ya da kaybedilir. Aracın çevresini misafirin görebileceği şekilde gezin: dört köşe, iki tampon, tavan, jantlar ve ön cam. Mevcut hasarı kelimelerle anlatmak yerine basılı bir şema üzerine işaretleyin. Aynı noktaları zaman damgalı olarak fotoğraflayın, en az bir karede plaka görünsün ve görüntüleri kupon numarasıyla dosyalayın ki misafirin adı olmadan bulunabilsin.

Kupon üzerinde numara, plaka, marka, model, renk, teslim saati ve aracı alan kişinin baş harfleri yer alır. Misafir eş kuponu alır. Misafirden kıymetli eşyaları, belgeleri ve nakiti yanına almasını isteyin, araçta kalanları not edin. 6098 sayılı Kanun'un 577. maddesi uyarınca otelin kıymetli eşya konusundaki konumu, bunları saklamak üzere alıp almadığına bağlıdır; bu nedenle yanıt hatırlanacak değil, kaydedilecek bir şeydir.

Sınırları teslim anında yüksek sesle söyleyin: çalışma saatleri, aracın hareket ettirilip ettirilemeyeceği, gece alınabileceği ve kupon kaybolursa ne olacağı. Araç birkaç yüz metreden fazla sürülecekse kilometre ve yakıt seviyesini kaydedin, çünkü ikisiyle ilgili bir anlaşmazlığı önlemek ucuz, çözüm pahalıdır. Tüm teslim alma işlemini iki dakikanın altında tutun. Girişte oluşan kuyruk, otelin kontrolden vazgeçmeye başladığı yerdir.

Anahtarlar nerede durur ve kim alabilir?#

Anahtarlar kilitli bir kutuda, oda numarası değil kupon numarası yazan bir etiketle durur ve yalnızca adı belirtilmiş personel imza karşılığı alır.

Vale anahtar kutusunu oda anahtarı sisteminden ayrı tutun: ayrı dolap, ayrı defter ve ideal olarak ayrı bir sorumlu. Etiketi oda numarasıyla değil kupon numarasıyla yazın ki sokağa düşen bir etiket yabancıya hangi odanın boş olduğunu söylemesin. Defter kupon numarasını, anahtarı alanı, çıkış ve dönüş saatini ve imzayı kaydeder. Ay sonunda değil, her vardiya devrinde kontrol edilir.

Misafire hangi anahtarı bıraktığını sorun. Bazı araçlarda kapıyı açan ama bagajı ve torpidoyu açmayan bir vale anahtarı vardır ve misafir, otelin hangisini tuttuğunu bilmelidir. Anahtarları araçta, herkesin görebileceği bir panoda veya kilitsiz bir çekmecede asla bırakmayın; bir çalışan da misafir anahtarını vardiya boyunca cebinde taşımasın. Anahtar kaybolursa misafire o sormadan önce söyleyin, araç için sonraki adımı birlikte belirleyin ve kaybı kuponla aynı kayda yazın. Bu disiplinin ardındaki geniş çerçeve için otelde anahtar kontrolü yazısına bakın.

Ayrılışta fark edilen bir çizik: usul nedir?#

Aracı teslim anında yapılan kayıtla, misafirin önünde karşılaştırın ve kimse para konuşmadan önce tutanağı yazın.

Kaydı aracın yanına getirin: şema, fotoğraflar ve kupon. Hafıza kanıt değildir ve aracı park eden kişi vardiya dışında olabilir. Tartışmalı bölgeyi, teslim alma fotoğraflarıyla aynı açılardan fotoğraflayın ki iki set yan yana karşılaştırılabilsin.

Olay tutanağını yerinde yazın: saat, yer, kimlerin bulunduğu, misafirin söylediği, kaydın gösterdiği, aracı kimin sürdüğü ve hangi güzergâhtan. Kaldırımda sorumluluğu kabul de etmeyin, reddetmeyin de. Sıradaki ne olacağını ve ne zaman olacağını söyleyin, misafire bir ad ve bir numara verin. Aracı ve anahtarları hazır tutun, tutanak imzalanana veya misafir ayrılana kadar aracı bir daha hareket ettirmeyin.

Misafirin size ne zaman bildirdiğini not edin. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun işlenmiş metnine (mevzuat.gov.tr, 02.11.2026) (yeni sekmede açılır) göre konaklayan, zararını öğrenir öğrenmez işletene bildirmezse istem hakkını kaybeder; ilk konuşmanın zamanı bu yüzden önemlidir. Dosyayı aynı gün usulde adı geçen kişiye, sigortacıya ise poliçenin öngördüğü süre içinde iletin. Tutanağın kendisi için otelde olay tutanağı yazısına bakın.

Otelde vale hizmeti ücretli mi ve ücret misafir hesabına nasıl işlenir?#

Vale hizmetinin ücretsiz olup olmadığı ticari bir karardır; ücretin kayda geçirilmesi ise öyle değildir.

Fiyatı, aracı teslim almadan önce misafirin göreceği yerde yayınlayın: girişte, kupon üzerinde ve giriş (check-in) sırasında. Çıkışta öğrenilen bir ücret gelir değil, şikâyettir. Otelde konaklayan misafirlerde otopark ücretini misafir hesabında (folyo) kendi satırı olarak işleyin ki misafir çıkışta oda ve ek hizmetlerin yanında görebilsin. Günübirlik ziyaretçilerde ödemeyi masada alın ve her ödeme için makbuz verin; tek çekmeceden, vardiyada tek kişinin elinden.

Mali taraf, otoparkın konaklama bedelinin parçası mı yoksa ayrı bir hizmet mi olduğuna ve müşavirinizin düzenlediği belgeye bağlıdır. Her satış bir mali belge gerektirir; otopark satırının belge üzerinde nasıl görünmesi gerektiğini ve KDV'yi müşavirinize sorun. Ücretsiz otopark da bir maliyettir: ücretsiz olduğuna karar vermeden önce alan sayısını, personel saatlerini ve gecelik araç sayısını hesaplayın.

Otel bir otel yönetim sistemi (PMS) kullanıyorsa otopark ücreti bir işlem kodudur ve kupon numarası açıklamaya yazılır; böylece para kaydıyla araç kaydı aylar sonra eşleştirilebilir. Örneğin restoran ve otopark harcamalarının aynı misafir hesabında toplanması, hesap kapanmadan önce tek bir dökümde görülmesini sağlar.

Madde 579 ne diyor ve sigortacıya ne sormalı?#

Madde 579, kendilerine veya çalışanlarına kusur yüklenmedikçe garaj ve otopark işletenlerinin sorumluluğunu günlük saklama ücretinin on katıyla sınırlar; davanızı çözmez.

Çerçeve, konaklama işletenlerini ve misafir eşyaları, kıymetli eşyaları ile otoparkları konu alan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 576 ila 580. maddeleridir.

Kaynak: mevzuat.gov.tr, Türk Borçlar Kanunu (6098 sayılı Kanun), işlenmiş metin, madde 576-580 (02.11.2026).

Madde 576, işleteni konaklayanların getirdiği eşyanın yok olmasından, zarara uğramasından veya çalınmasından sorumlu tutar; kurtulma yolu, konaklayanın ya da onu ziyarete gelen, beraberinde veya hizmetinde bulunan kişinin kusurunu, mücbir sebebi veya eşyanın niteliğini ispat etmektir. Madde 577 bu kuralı kıymetli eşya için daraltır ve keskinleştirir. Madde 578 otellerin en çok yanlış anladığı maddedir: işleten, sorumluluk üstlenmediğini veya sorumluluğu Kanunda olmayan bir koşula bağladığını hangi yolla ilan ederse etsin sorumluluktan kurtulamaz; kupona basılı bir ibare bu işi görmez. Madde 580, işletene ücret ve saklama giderinden doğan alacaklarını güvence altına almak için kendisine bırakılan eşya üzerinde hapis hakkı verir.

Bir otelin vale hizmetinin madde 579 anlamında otopark işleteni sayılıp sayılmayacağı ve sınırın hasarlı bir araca nasıl uygulanacağı hukuki bir sorudur. Bu yazı kimin ödeyeceğine karar vermez: soruyu olayın gerçekleriyle birlikte hukuk müşavirinize götürün. Geniş resim için otel misafirin eşyasından sorumlu mu yazısına bakın.

Sigortacıya sorular: misafir araçlarının sürülmesi kapsam içinde mi; sigortalı kim; muafiyet ne kadar; bildirim süresi ne; dışarıdan bir vale şirketi sürdüğünde kapsam değişiyor mu; genç veya ehliyet kısıtlamalı sürücüler hariç tutulmuş mu.

Şimdi ne yapmalı#

Bu hafta tek sayfalık vale usulünü yazın: fotoğraflı iki dakikalık teslim alma, numaralı kupon, anahtar defteri ve hasar tutanağı, her biri adı yazılı bir sorumluyla. Ardından sorumluluk sorularını, madde 576-580 metnini ve poliçe şartlarını hukuk müşaviriniz ve sigortacınıza götürün, çünkü usul oteli yalnızca kanunun ve poliçenin devraldığı noktaya kadar korur.