Otele elektrikli araç şarj istasyonu kurmak: ücretsiz mi, ücretli mi, kimin ağıyla?

Türkiye'de şarj satışı düzenlenmiş bir faaliyettir. EPDK'nın şarj yönetmeliği şarj hizmetini ticari amaçla ve bedel karşılığında yapılan enerji aktarımı olarak tanımlar; ücretli bir istasyonun lisanslı bir şarj ağına bağlı olması gerekir. Otel, elektriksel kapasiteyi kontrol ettikten sonra üç modelden birini seçer: misafire ücretsiz ünite, şarj ağı işletmecisinin istasyonu ya da otelin kendi ücretli hizmeti.

Misafir rezervasyonu yapar, sonra resepsiyona tek satırlık bir soru yazar: arabamı gece boyunca şarj edebilir miyim? Bu sorunun yanıtı, birbirine karışması kolay üç kararı içerir: ünitenin kime ait olduğu, elektriği kime satabildiği ve binanın tesisatının bu yükü taşıyıp taşıyamayacağı. Yazının sonunda otelinizi üç temel modelden birine yerleştirebilecek, teknik müdürünüze doğru soruları sorabilecek ve resepsiyonun tek cümleyle özetleyebileceği park yeri kurallarını belirleyebileceksiniz.

Türkiye'de otellerin elektrikli araç şarj istasyonu sağlaması zorunlu mu?#

İlgili iki yönetmelikte otele özgü bir şarj yükümlülüğü yoktur. Otopark yönetmeliğindeki elektrikli araç kuralı oteller için değil yapılar için yazılmıştır; bu kuralı bir otele dokunabilecek bir yapı kuralı olarak okuyun, otel yükümlülüğü olarak değil.

Otopark Yönetmeliği (Resmî Gazete 22 Şubat 2018, sayı 30340; mevzuat.gov.tr'deki güncel metin son olarak 27 Aralık 2025 tarihli ve 33120 sayılı değişikliği içerir) kuralını madde 5/1-j'de kurar; bu bent 25 Mart 2021'de eklendi. Buna göre zorunlu otopark sayısı 20 ve üzeri olan yeni yapılarda, yapı ruhsatı başvurusunda zorunlu otopark alanlarının en az %5'inin, bir adetten az olmamak üzere, ilgili standartlara göre elektrikli araçlara uygun düzenlenmesi şartı aranır. Uygulamada "uygun düzenleme" genellikle altyapı hazırlığı, örneğin boru geçişleri ve elektriksel kapasite anlamına gelir; şarj ünitesi dahil edilip edilmeyeceği yerel yorum ve standartlara bağlıdır. Ruhsat aşamasında çalışan bir ünite beklenip beklenmediğini belediyenizden teyit edin. Bu bilgilerin kaynağı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın Otopark Yönetmeliği güncel metnidir (27 Aralık 2025) (yeni sekmede açılır).

Bu yükümlülük ruhsat başvurusunda yer alır, günlük işletmede değil; yönetmelik, yürürlüğe girdikten sonra yapı ruhsatı düzenlenecek binalara uygulanır (madde 1). Yıllar önce yapılmış bir otoparka park yeri ekleyen mevcut bir otel bu kurala cevap vermiyor demektir. %5 ve %10 oranları 1 Ocak 2023'e kadar %2 ve %5 olarak uygulanıyordu; o tarihten önce çizilmiş bir ruhsat eski oranlarla hesaplanmıştır.

Madde 6/5'te ayrı bir kural, yeni yapılacak bölge ve genel otoparklarla AVM otoparklarını düzenler: otopark yerlerinin en az %10'u şarj ünitesi dâhil elektrikli araçlara uygun düzenlenir; 30.000 m²'den büyük AVM'lerde en az bir, 70.000 m²'den büyük AVM'lerde en az iki ünitenin hızlı şarj kapasitesi taşıması gerekir.

Mevcut bir otelin karşılaştığı kurallar farklıdır: dağıtım şirketinin elektrik bağlantı kuralları, belediyenin yapı ve ruhsat kuralları ve elektrik satarsa aşağıda anlatılan şarj yönetmeliği. Cevap, binanın ne zaman ruhsatlandığına ve ruhsat çizimlerinin ne gösterdiğine bağlı olduğu için, yerleşim kararı vermeden önce kendi durumunuzu belediyeniz ve hukuk danışmanınızla teyit edin.

EPDK yönetmeliğine göre şarj hizmeti nedir?#

Şarj hizmeti, elektrikli bir aracı şarj etmek için ticari amaçla ve bedel karşılığında yapılan enerji aktarımıdır. Tanımda her iki öğe birlikte yer alır ve yönetmelikteki her şey bu iki öğeden çıkar.

Şarj Hizmeti Yönetmeliği (Resmî Gazete 2 Nisan 2022, sayı 31797; güncel metin son olarak 23 Mart 2026 tarihli ve 33202 sayılı değişikliği içerir) madde 3/1-p'de hizmeti bu şekilde tanımlar. Şarj ağı işletmeciliği, EPDK'dan alınan şarj ağı işletmeci lisansıyla yürütülür (madde 4/1). Ağ, istasyonun takıldığı ticari katmandır.

Bir şarj istasyonunda şarj hizmeti ancak istasyon bir şarj ağına bağlıyken sunulabilir (madde 21/4). Ücretli otel hizmeti ile özel üniteyi birbirinden ayıran cümle budur. Sahada iki rol vardır: lisansı elinde tutan şarj ağı işletmecisi ve istasyonu yerinde işletip üçüncü kişilere şarj hizmeti sunan, şarj ağı işletmecisinden aldığı sertifikayla çalışan şarj istasyonu işletmecisi (madde 3/1-s ve madde 20). Bu bilgilerin kaynağı EPDK'nın Şarj Hizmeti Yönetmeliği güncel metnidir (23 Mart 2026) (yeni sekmede açılır).

23 Mart 2026'da değişen madde 5, iki tür ekipmanı ağ bağlantısından muaf tutar: hangi ad veya yöntemle olursa olsun ticari faaliyet göstermeyen özel şarj istasyonları ve kullanıcıların yalnızca kendi ihtiyacı için kurduğu ya da kurdurduğu şarj üniteleri. Şarj ağına bağlı olmadan elektrikli araçlara ticari amaçla elektrik verilmesi, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 48'inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında değerlendirilir. İlgili dağıtım şirketi ya da organize sanayi bölgesi dağıtım şirketi, durumu EPDK'ya bildirir ve yetkili idareye ile defterdarlığa da ihbar eder (madde 32/4).

Misafirden ücret almamanın başka bir ad altında yine de ticari faaliyet sayılıp sayılmayacağı bir pazarlama sorunu değil, hukuki yorum sorusudur. Bir teklif yayımlamadan önce bu soruyu hukuk danışmanınıza yazılı olarak götürün.

Üç modelden hangisi otelinize uyar?#

Üç işleyen model vardır ve lisansın kimde olduğu, misafirin parasını kimin aldığı ve elektriksel riskin kimde olduğu bakımından ayrılırlar. Donanımı seçmeden önce modeli seçin.

Birinci model, misafire ücretsiz ünite: otel ünitenin sahibidir, ücret almaz, kart okuyucu ve uygulama kullanmaz, elektriği odanın bir maliyeti sayar. Görünüşte bu düzenleme madde 5'teki özel ve kendi ihtiyacı ifadelerine uyar; ancak düzenlemeyi gerçekten ücretsiz ve belgelenmiş tutun ve yorumu hukuk danışmanınıza onaylatın.

İkinci model, şarj ağı işletmecisinin istasyonu: lisans ve sertifika işletmecidedir, misafir ödemeyi işletmeciye yapar, otel alan, elektrik ve erişim sağlar. Sözleşme şu konuları netleştirmelidir: elektriği kimin ödediği ve nasıl ölçüldüğü, kira ya da pay, tabela ve marka, bakım ve çalışma süresi, sigorta ve sorumluluk, süre ve işletmecinin gideceği gün ne olacağı.

Üçüncü model, otelin kendi ücretli hizmeti: otel, istasyonu bir şarj ağı işletmecisinden aldığı sertifikayla şarj istasyonu işletmecisi olarak işletir ya da işletilmesini bir işletmeciye sözleşmeyle devreder. İstasyonun bir ağa bağlı olması gerekir ve misafirin ödemesi ticari bir şarj işlemidir.

Sık görülen hata, bir sözleşmenin diğer kararı da belirlemesine izin vermektir. Bir otel kendi misafirleri için iki ücretsiz AC ünite işletebilir ve ayrıca otoparkın kamuya açık bölümünde ticari bir istasyona ev sahipliği yapabilir; bunlar ayrı kuralları olan iki ayrı karardır. Her adaya sorun: süre sonunda üniteye ne olur, kim söker, kablo ve sayaç kimindir. Bu maddeler imza sırasında pazarlık maliyeti taşımaz, sonradan çok pahalıya mal olur. Karar notunuzda işletmeci adı yer almamalı: birim üzerindeki logoya göre değil, sözleşme koşullarına ve ölçüme göre karşılaştırın.

Otelin elektriksel kapasitesi şarj için yeterli mi?#

Donanıma bakmadan önce iki sayı alın: sözleşmedeki bağlantı gücü ve en yoğun haftanızdaki ölçülmüş tepe talep. Şarj ünitesi, otelin gece yüküyle aynı saate gelen sürekli bir yüktür.

Teknik müdür, sözleşme gücünü tedarik sözleşmesinden, tepe talebi sayaçtan ya da yapı yönetim sisteminden çıkarmalıdır; hafızadan değil. Gece şarjı, çamaşırhane, kapanan mutfak ve gece boyu çalışan ısıtma ya da soğutma ile aynı saatlere denk gelir. Soru otelin bir arabayı taşıyıp taşıyamadığı değil, zaten en yüksek olduğu saatte şarj ünitelerini taşıyıp taşıyamayacağıdır.

Dağıtım şirketine sorun: bağlantı kapasitesi artırımı neleri gerektirir, ne kadar sürer, saha transformatöründe boşluk var mı. Bu bir satın alma değil, sıradır. İç tesisatı da kontrol edin: ana dağıtım panosundan kablo güzergâhı, koruma elemanları, ölçüm noktası ve otopark panosunda boşluğun olup olmadığı.

Bazı donanımlar, bina talebi yükseldiğinde şarjı kısabilir. Bunu yazılı bir ayarla belgelenmiş teknik bir önlem olarak görün, "şarj her zaman hızlıdır" şeklinde bir misafir sözü olarak değil. Plan sekiz ünite ise kablo ve panoyu iki üniteye göre boyutlamayın; gerçekçi talep iki ise sekiz ünite için ödeme yapmayın. İnşaat ve altyapı işleri, ucuza yeniden yapılamayacak kısımdır. Ana sigortayı attıran bir şarj ünitesi, arkasında misafir olan bir elektrik kesintisidir; elektrikçi gelmeden otelde elektrik kesintisinde ilk bir saat yazısındaki rutini okumanızda yarar var.

AC mi DC mi, kaç ünite, nereye?#

Alternatif akım üniteleri araba şarj olurken uyuyan misafire uyar; doğru akım hızlı üniteler kısa duraklamalara uyar ve çok daha fazla güç çeker. Sayıyı varsayılmış bir gelecekten değil, gerçekçi tepe gecenizden çıkarın.

Alternatif akım, yavaş olan tür, varış noktası şarjının doğal seçimidir: misafir akşam gelir, takar, sabah ayrılır. Doğru akım, hızlı olan tür, çok daha büyük bir besleme ister ve arabaların kısa süre durduğu yerlere aittir. Sayıyı tarif edebileceğiniz en yoğun geceden çıkarın, varsayılan bir gelecekten değil. Binanın besleyemediği çok sayıda park yeri yerine, net kurallı az sayıda park yeri daha iyidir.

Üniteleri binaya yakın yerleştirin: kablo mesafesi kısalır, park yeri görünür ve aydınlık kalır. En iyi deniz manzaralı iki park yerine ayırmayın; manzara için ödeme yapan misafir kablo için ödeme yapmadı. Kablo yönetimi göründüğünden önemlidir: kablo yerde kalmasın diye bir tutucu ya da kancası, geri manevra yapan bir araba üniteye çarpmasın diye bir bariyer ya da tekerlek engeli.

Kapalı otoparkta havalandırma, yangın algılama ve itfaiyenin görüşü tasarıma girer; yangın çıkış yolu ve hidrant erişimi, park yeri düzeni nasıl olursa olsun açık kalmalıdır. Park yerindeki tabelada nasıl başlatılacağı, kimi arayacağı, varsa bedelinin ne olduğu ve yalnızca otelde konaklayan misafirlere mi ait olduğu yazmalıdır. Bir misafirin tabelayı okumak için resepsiyona sorması gerekmemelidir. Otopark yeni bir yapımın ya da tadilatın parçasıysa, şarj ünitesi konumlarını duvarlar kapanmadan alınan zayıf akım kararlarıyla birlikte, kaplamadan önce netleştirin.

Şarj bedeli misafirin hesabına nasıl işlenir?#

Yalnızca hizmeti veren taraf otelse hesaba işlenir. Şarj ağı işletmecisi modelinde misafir ödemeyi doğrudan işletmeciye yapar ve misafir hesabına hiçbir şey işlenmez.

Ücretsiz modelde elektrik, odanın bir maliyetidir. Şarj ünitesinin sayacını her ay okuyun ve bir enerji gideri kalemi olarak izleyin; genel müdür konforun kaç paraya geldiğini tahmin etmek yerine görsün. Bu disiplin, bir otelin kullanabileceği günlük enerji sayaç okumaları ile aynıdır: sabit bir okuma günü ve kayda geçen bir sayı.

Otelin faturaladığı modelde otelin bir şarj oturumunu bir odaya bağlama yöntemi gerekir: çıkışta alınan bir sayaç okuması ya da girişte misafirin kabul ettiği sabit oturum ücreti. Tutar misafirin hesabına harcama olarak işlenir; mali belge, çıkışta hesabın ardından gelir. İşletmecinin faturaladığı modelde misafir ödemeyi işletmeciye yapar, otel kira ya da payını işletmeciden faturalar. Resepsiyon tutarı değiştiremez; bu yüzden girişte okunan metin bunu açıkça söylemelidir.

Kilovatsaat başına bir fiyat yayımlamadan önce vergi muamelesi netleşsin. Fiyatı otel belirler; bu yazı sizin yerinize belirleyemez. Şarj ölçülüyorsa okumayı binadaki diğer sayaçlar gibi ele alın: sabit günde okunun ve kayda geçin ki aylık sayı karşılaştırılabilir olsun.

Şarj park yerinin kuralları ne olmalı?#

Kuralları ilk misafir gelmeden yazın, misafirin rezervasyon yaptığı yerde yayımlayın ve resepsiyonun bunları tek cümleyle söyleyebilmesini sağlayın.

Park yerini kimin kullanabileceğine karar verin: yalnızca otelde konaklayan misafirler mi, halk da mı. Kamu kullanımı düzenlemeyi ticari hizmete yaklaştırır; bu yüzden kapıyı açık bırakarak değil, bilinçli olarak seçin. En çok duyacağınız şikâyet işgaldir: şarjı dolmuş bir arabanın park yerinde bütün gün kalması. Bir tabela, resepsiyon metni ve belirtilmiş bir sonuç, donanımdan daha fazlasını çözer.

Otel, şarj bittikten sonra takılı kalınan süre için ücret alıyorsa misafir bunu takmadan önce bilmelidir. Sonradan açıklanan bir kural, bir itiraz demektir. Gece kullanımı gürültü, aydınlatma ve erişim sorularını doğurur: otopark kapısı sabahın ikisinde açılıyor mu, yardım edecek görevli var mı.

Hasar ve kablo hırsızlığı pratik risklerdir: kilitlenebilir kablo tutucu, park yerini gören kamera ve tarih, oda ve sonuç kaydeden kısa bir olay defteri. Sigortacıya park yerinin varlığını ve kullanım amacını bildirin; poliçeye sessizce eklenmiş bir şarj ünitesi, reddedilmeyi bekleyen bir hasar dosyasıdır. Park yerini web sitesinde olduğu gibi tanımlayın: kaç tane, hangi tür, ücretsiz mi ücretli mi, kimin için; otel web sitesinde tesisleri doğru tanımlama yaklaşımını izleyin. Tanım belirsiz olduğu için tek ünitenin dolu olduğunu görünce gelen misafir, yorumu yazar.

Şimdi ne yapmalı#

Teknik müdürünüzden tek sayfa isteyin: sözleşme bağlantı gücü, ölçülmüş tepe talep ve bu tepe hangi saatte oluşuyor. Bu iki sayıyla ücretsiz misafir ünitesi, şarj ağı işletmecisinin istasyonu ve kendi ücretli hizmetiniz arasında seçim yapabilir, ancak ondan sonra yerleşimi belediyeye, dağıtım şirketine ve muhasebecinize götürebilirsiniz. Yönetmelik ne satabileceğinizi, elektriksel kapasite ne kurabileceğinizi, park yeri kuralları misafirlerin tanıma güvenip güvenmeyeceğini belirler.