Türkiye’de yasal uyum

Oteller VERBİS’e kayıt olmak zorunda mı? Kayıt, istisna ve güncelleme

VERBİS kaydı, çalışan sayısı ve bilanço toplamına göre değişen bir yükümlülüktür. İstisna koşullarını, kayıt sonrası atılacak adımları ve danışmanınızla yapacağınız toplantı için hazırlık listesini bu yazıda bulabilirsiniz.

  • 10 dk okuma
  • AI Otel Editorial

Yapay zekâ taslağı · editör incelemesi bekleniyor

İçindekiler

Kısaca

  1. 6698 sayılı Kanun'un 16. maddesinin ikinci fıkrasına göre kişisel veri işleyen gerçek ve tüzel kişiler, işlemeye başlamadan önce VERBİS'e kaydolmak zorundadır; Kurul, verinin niteliği ve sayısı gibi objektif kriterlere göre istisna getirebilir (Kaynak: 6698 sayılı Kanun, madde 16).
  2. Kurulun 2018/87 sayılı kararı, VERBİS kayıt yükümlülüğünde iki grup istisna tanır: ana faaliyeti özel nitelikli veri işlemek olmayan veri sorumluları ile ana faaliyeti özel nitelikli veri işlemek olan veri sorumluları. Eşikler yıllık çalışan sayısı ve bilanço toplamı üzerinden tanımlanır; güncel tutarları ve kapsamı Kurulun kamuoyu duyurularından teyit edin (Kaynak: Kişisel Verileri Koruma Kurumu, VERBİS istisnasına ilişkin kamuoyu duyurusu).
  3. Bilanço esasına göre defter tutan veri sorumlularında iki ölçüt birlikte, tutmayanlarda yalnızca yıllık çalışan sayısı esas alınır; bu ayrım, benzer büyüklükteki iki otelin farklı sonuçlara varmasına yol açabilir. Kendi durumunuzu bir mali müşavir veya hukuk danışmanıyla doğrulayın.
  4. Kayıt yükümlüsü olan veri sorumlusu ayrıca saklama ve imha politikası hazırlar; periyodik imha aralığı altı ayı geçemez (Kaynak: Kişisel Verilerin Silinmesi, Yok Edilmesi veya Anonim Hale Getirilmesi Hakkında Yönetmelik, Resmî Gazete, 28.10.2017).
  5. Kayıt bir beyandır, sertifika değildir: hiçbir kurum, bir oteli bir kez ve sonsuza dek uyumlu ilan eden bir belge vermez.

VERBİS, 6698 sayılı Kanun kapsamındaki Veri Sorumluları Sicili'dir. Bir otel, kişisel veri işlemeye başlamadan önce kayıt olmak zorundadır; ancak Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun bir kararı istisna getirmediği durumda. İstisna çalışan sayısı, bilanço toplamı, ana faaliyet konusu ve özel nitelikli veri ölçütlerine bağlıdır; bunu tesisinize ancak müşaviriniz ve hukuk danışmanınız uygulayabilir.

Bir otel genel müdürü internette net bir yanıt arar, üç farklı çalışan sayısı veren üç sayfa bulur ve hepsini müşavire iletir. Aramanın ardındaki soru basittir; yanıt ise tek bir sayı değildir. Yanıt, kendi çalışan sayınızı, kendi bilançınızı ve tesisinizin gerçekte ne yaptığını kullanan bir sınamadır. Bu yazının sonunda VERBİS'in ne olduğunu, yükümlülüğü belirleyen iki sayıyı ve müşavirinizle toplantıya ne götüreceğinizi bileceksiniz.

VERBİS nedir, düz bir dille?

VERBİS, 6698 sayılı Kanun (kişisel verilerin korunması kanunu, KVKK) kapsamında tutulan Veri Sorumluları Sicili'dir; veri sorumlusu hangi kişisel veriyi, hangi amaçlarla işlediğini ve veriyi kimlere aktardığını burada beyan eder. Yükümlülük 16. maddenin ikinci fıkrasından gelir: kişisel veri işleyen gerçek ve tüzel kişiler, işlemeye başlamadan önce kaydolmak zorundadır; Kişisel Verileri Koruma Kurulu istisna getirmediği sürece. Kurumun 12 Ocak 2026 tarihli kamuoyu duyurusu (yeni sekmede açılır) istisna kararlarının nasıl uygulanacağını açıklar.

Genel hatlarıyla bir kayıt; veri sorumlusunu, temsilcisini, irtibat kişisini, işleme amaçlarını, veri kategorilerini, alıcı gruplarını, saklama sürelerini, yurt dışına aktarımları ve alınan güvenlik önlemlerini tanımlar. Sicil formu bu alanları tek tek gezer. Kayıt bir beyandır, sertifika değildir: verdiğiniz gün söylediklerinizi kaydeder ve tek başına işlemeyi hukuka uygun hâle getirmez.

Kayıt, ihlal bildirimi, açık rıza kaydı veya aktarım taahhüdü de değildir. Bunlar, kayıt olsun ya da olmasın var olan ayrı yükümlülüklerdir. Bir otel için sicil kaydı, günlük işin üzerine oturur: resepsiyondaki aydınlatma metinleri, açık rızanın doğru hukuki dayanak olduğu yerlerde açık rıza, personel erişim kuralları ve saklama süreleri. Bu günlük uygulamaları Otellerde KVKK: aydınlatma metni, açık rıza ve saklama süreleri yazısında ayrıca ele alıyoruz.

NotSık karıştırılan üç ayrı şey

VERBİS kaydı Kurula verilen bir beyandır. Saklama ve imha politikası, imha aralıklarını içeren bir iç belgedir. Veri ihlali bildirimi ise bir şey ters gittiğinde doğan, olaya bağlı bir yükümlülüktür. Birini yerine getirmek diğerlerini doğurmaz.

Otelim VERBİS'e kayıt olmak zorunda mı?

Kişisel veri işleyen ve hiçbir Kurul istisnası kapsamına girmeyen bir otel kayıt olmak zorundadır. Otel olmak tek başına ne yükümlülük ne de istisnadır: yanıt, işlemenin büyüklüğüne ve niteliğine, Kurulun yayımladığı ölçütlere göre değişir. Madde 16'nın ikinci fıkrası Kurula, verinin niteliği ve sayısı, işlemenin kanundan kaynaklanması veya üçüncü kişilere aktarım gibi objektif kriterlere dayalı istisnalar tanıma yetkisi verir.

Bu ölçütler Kurulun 19.07.2018 tarihli ve 2018/87 sayılı kararında uygulanır; karar iki kez değişti. 06.07.2023 tarihli ve 2023/1154 sayılı karar bilanço sınırını 100 milyon TL'ye çıkardı; 04.09.2025 tarihli ve 2025/1572 sayılı karar ikinci bir istisna grubu ekledi. İstisna iki soru üzerine kuruludur: özel nitelikli kişisel veri işlemek ana faaliyetiniz mi, ve çalışan sayısı ile bilanço toplamı olarak ne kadar büyüksünüz?

Ana faaliyet sınaması işletmenin ne yaptığına bakar, ara sıra temas ettiği şeye değil. Ana faaliyeti konaklama olan bir tatil köyü ile ana faaliyeti tıbbi bir wellness programı olan bir tesis farklı konumdadır; bu ayrım arama motorunun değil hukuk danışmanının konusudur. Sınama tüzel kişi başına uygulanır: bir yönetim şirketi, bir mülk sahibi ve bir grup markası ayrı veri sorumluları olabilir ve her birinin yanıtı ayrı olabilir.

KVKK'daki özel nitelikli veriler arasında sağlık verisi vardır. Bir otelde bu, spa ve wellness kayıtlarında, alerji ve beslenme notlarında ve varsa biyometrik geçiş sistemlerinde ortaya çıkabilir.

Kararların bugünkü okunuşuyla iki istisna grubu

GrupAna faaliyetAranacak ölçüt
Grup 1Özel nitelikli kişisel veri işlememekYılda 50 çalışandan az VE yıllık bilanço toplamı 100 milyon TL'den küçük
Grup 2Özel nitelikli kişisel veri işlemekYılda 10 çalışandan az VE yıllık bilanço toplamı 10 milyon TL'den küçük

Kaynak: Kişisel Verileri Koruma Kurumu'nun 2025/1572 sayılı kararının uygulanmasına ilişkin 12 Ocak 2026 tarihli kamuoyu duyurusu. Sınırlar zaman zaman değişir; karar verdiğiniz tarihte yürürlükte olan kararı doğrulayın.

Kararı hangi sayılar verir ve bu sayılar kimde durur?

Kararı iki sayı verir: yıllık çalışan sayısı ve yıllık mali bilanço toplamı; ikisi de müşavirinizin alanıdır. Çalışan gerçeğini genel müdür bilir; güncel kararı hukuk danışmanınız okur. İki sayı da tahminle söylenmez.

Çalışan ölçütü yıllık çalışan sayısıdır, ağustosta vardiyada olan kişi sayısı değil. Sezonluk personel, dış kaynaklı kat hizmetleri ve sözleşmeli güvenlik, danışmanınızın sizin durumunuz için yanıtlaması gereken sorular doğurur. Bilanço toplamı yıllık bilançodan gelir; onu güvenle söyleyebilecek tek kişi müşavirinizdir.

VERBİS istisnasında iki ölçüt nasıl birleşir: bilanço esasına göre defter tutan veri sorumlularında iki kriter birlikte esas alınır; bilanço esasına göre defter tutmayanlarda yalnızca yıllık çalışan sayısına bakılır. Bu, benzer büyüklükte iki otelin tuttuğu deftere göre farklı sonuçlara varabileceği anlamına gelir. Yan komşu otelin yanıtını kopyalamayın; eşiklerin güncel halini Kurulun kamuoyu duyurularından ve kendi mali müşavirinizden teyit edin.

Sınırlar değişir. 2018 kararının üzerinde iki değişiklik yapıldı; hangi sürümün geçerli olduğunu hangi tarihte kontrol ettiğinizi kaydedin. Sonucu yazıya geçirin: iki sayı, dayandıkları belgeler, dayandığınız karar ve tarih. Nasıl karar verdiğinizi gösteren bir dosya, sözlü bir güvenceden daha değerlidir.

DikkatTek bir sayıyla karar vermeyin

Çalışan sayısı sınırın altındaysa ama bilanço sınaması da uygulanıyorsa, bu tek başına istisna değildir; bilanço sınırın altındaysa ama çalışan sınaması sağlanmıyorsa o da değildir. İki sayı, ana faaliyet ve güncel karar aynı cümlede yer almalıdır.

Kayıt olmak zorundaysanız bu ne demektir?

Kayıt; işlemenizin yazılı bir envanteri, adı yazılmış bir irtibat kişisi ve verinin ne zaman imha edileceğini söyleyen bir saklama ve imha politikası demektir. Bunların hiçbiri bir yazılım menüsünden üretilmez; oteliniz gerçekte nasıl çalışıyorsa oradan gelir.

Envanteri yazılım menüsünden değil misafir yolculuğundan kurun: rezervasyon, giriş ve kimlik bildirimi, konaklama, faturalama, kamera kayıtları, personel dosyaları ve pazarlama listelerinin her biri kendi amaçlarını, veri kategorilerini ve alıcılarını üretir. Bir irtibat kişisi belirleyin. Bu bir unvan değil bir roldür: adı yazılan kişi Kurulu yanıtlayabilmeli ve envanterin, politikanın nerede tutulduğunu bilmelidir.

Saklama ve imha politikası, kayıt yükümlüsü veri sorumluları için zorunludur; Kişisel Verilerin Silinmesi, Yok Edilmesi veya Anonim Hale Getirilmesi Hakkında Yönetmelik (yeni sekmede açılır) (Resmî Gazete, 28.10.2017; yürürlük 01.01.2018) bu yükümlülüğü getirir. Periyodik imha, politikada belirlenen aralıklarla yapılır ve bu aralıklar altı ayı geçemez. Politika hazırlama yükümlülüğü bulunmayanlar için süre üç aydır; bunu güveneceğiniz bir feragat süresi değil, planlanacak bir son tarih olarak görün.

İlgili kişi silme talep ettiğinde ve işleme şartlarının tamamı ortadan kalkmışsa veri sorumlusu veriyi siler, yok eder veya anonim hâle getirir; kişiye en geç otuz gün içinde bilgi verir ve veriyi aktardığı üçüncü kişiye de bildirir. Envanteri ve politikayı tarihli, sürümlü belgeler olarak tutun; çünkü sicil kaydı ancak arkasındaki belgeler kadar iyidir. Bu taleplerin resepsiyon tarafını Misafirin KVKK başvurusu: kişisel veri talepleri nasıl yanıtlanır? yazısında ele alıyoruz.

Kayıt dosyası altı maddede

Kontrol listesiKayıt dosyasında şunlar olmalı

  • İşleme envanteri, misafir yolculuğu aşamasına ve departmana göre kurulu
  • Alıcı listesi; kanal yöneticisi, rezervasyon motoru, bordro sağlayıcısı ve kamera bakım firması gibi işleyenler dâhil
  • Varsa yurt dışına aktarım, dayanılan güvenceyle birlikte adlandırılmış
  • Belirlenmiş irtibat kişisi ve bir yedek
  • İmha aralıklarını içeren saklama ve imha politikası
  • İstisna sınamasının ya da kayıt kararının tarihli kaydı

Kaydı güncel nasıl tutarsınız?

Kaydı yaşayan bir kayıt olarak görün ve bir sistem, bir işletme birimi, bir işleyen ya da bir tüzel kişi değiştiğinde yeniden gözden geçirin. Değişmeyen bir kayıt sessizce yanlış hâle gelir; Kurulun okuduğu da o yanlış kayıttır.

Sistemler: yeni bir otel yönetim sistemi, yeni bir kanal yöneticisi, yeni bir misafir uygulaması ya da yeni bir pazarlama aracı, özgün envanterde olmayan amaçlar ve alıcılar ekler. Fiziksel işletme: yeni kamera kapsamı, yeni bir spa ya da wellness ünitesi, yeni bir plaj veya kış sporları noktası ya da yeni bir biyometrik geçiş noktası hem veri kategorilerini hem ana faaliyet sorusunu değiştirebilir. Kameralar özelinde Otelde güvenlik kamerası ve KVKK: aydınlatma, yerleşim ve kayıt kontrol listesi yazısı aydınlatma, yerleşim ve kayıtları kapsar.

İşleyenler: veriyi Türkiye dışına taşıyan bir destek sözleşmesi ya da bulut hizmeti, aktarım yanıtını değiştirir. Bunu sözleşme imzalandıktan sonra değil, imzalanmadan önce kontrol edin. Yapı: grupta yeni bir otel, yönetim şirketi değişikliği ya da bir kapanış, veri sorumlusunun kim olduğunu ve kaydın ne söylemesi gerektiğini değiştirir.

İnsanlar: irtibat kişisinin değişmesi en kolay unutulan ve en kolay düzeltilen maddedir. Onu müşavirin yıl sonu takviminin yanına yazın. İncelemeyi bilanço tarihine bağlı yıllık bir gözden geçirme olarak yürütün; istisna sınaması yıllık sayıları kullanır ve aynı anda güncel Kurul kararlarını yeniden okuyun.

Hukuk danışmanınıza ve müşavirinize ne sormalısınız?

Kısa bir soru listesiyle gidin, yanıtları yazılı alın ve tarihi kaydedin; çünkü bir sonuç ancak hesabını gösteriyorsa savunulabilir. Sorular görüş ve yorum değil, olgular ve kararların güncel metni üzerinedir.

Danışmanınıza hangi Kurul kararı sürümünün karar tarihinde yürürlükte olduğunu ve bekleyen bir değişiklik olup olmadığını sorun. Müşavirinizden iki sayıyı, dayandıkları belgeyle birlikte yazılı isteyin. Otel içinde envanterin ve politikanın sahibinin kim olduğunu, değiştiklerinde kimin imzalayacağını sorun. Yanıtı neyin değiştireceğini sorun: yeni bir birim, yeni bir sistem, yeni bir işleyen, bir grup yeniden yapılanması. Gelecek yıl yanıt değişirse ne olacağını sorun; böylece incelemenin iyi niyetten değil, bir sahibi ve bir tarihi olur.

Kontrol listesiToplantıya götürülecek sorular

  • Her tesis için veri sorumlusu hangi tüzel kişidir?
  • Yıllık çalışan sayımız kaçtır; sezonluk ve dış kaynaklı personel nasıl değerlendirilir?
  • Yıllık bilanço toplamımız nedir ve bilanço esasına göre defter tutuyor muyuz?
  • Özel nitelikli kişisel veri işlemek ana faaliyetimiz mi?
  • Bugün hangi Kurul kararı geçerlidir ve en son ne zaman değişmiştir?
  • Envanterin, politikanın ve irtibat kişisi rolünün sahibi kimdir?
  • Bir incelemeyi ne tetikler?

Şimdi ne yapmalı

Sabit bir gündemli tek bir toplantı ayarlayın: yıllık çalışan sayısını, bilanço toplamını, tuttuğunuz defter türünü ve güncel Kurul kararını masaya getirin; yazılı bir sonuç ve bir tarihle kalkın. Bu yazıdaki her şey o tek sayfaya hizmet ediyor. Sonuç kayıt olmaksa, ilk yazılacak iki belge işleme envanteri ile saklama ve imha politikasıdır; çünkü sicil kaydı ancak onların bir özetidir. Sonuç istisnaysa sayfayı yine saklayın: istisna, ileride açıklayabilmeniz gereken bir konumdur ve sınırlar değişebilir.

Sıkça sorulan sorular

VERBİS'e kayıt olmak, KVKK'ya uyumlu olmak demek midir?

Hayır. Kayıt, veri sorumlusunun ne işlediğine ilişkin bir beyandır; uyum ise hukuka uygun işleme, aydınlatma, açık rızanın doğru hukuki dayanak olduğu hâller, saklama sınırları, silme talepleri ve güvenlik uygulamalarının günlük hâlidir. Kayıtlı bir otel yine de misafir verisini kötü ele alabilir ve sicil kaydı bunu düzeltmez.

Otelimizde 40 çalışan var. İstisna mıyız?

Çalışan sayısı tek başına yetmez. Bilanço sınaması da uygulanıyorsa iki ölçütün birlikte sağlanması gerekir ve önce ana faaliyet sorusu gelir. Kurulun 25.12.2025 tarihli ve 2025/2393 sayılı kararı, tutulan deftere göre iki ölçütün mü yoksa yalnızca çalışan sayısının mı esas alınacağını belirler. Müşaviriniz ve hukuk danışmanınızla doğrulayın.

VERBİS irtibat kişisi kim olabilir?

İrtibat kişisi bir unvan değil bir roldür: Kurulu yanıtlayacak yetkiye ve bilgiye sahip, envanteri ve politikayı bulabilecek biri. Bu rol bir uyum sorumlusunda ya da finans veya ön büro ekibinin kıdemli bir üyesinde olabilir. Bir yedek de belirleyin ve kişi değiştiğinde kaydı güncelleyin.

Otel başına mı, şirket başına mı kayıt oluruz?

Yükümlülük veri sorumlusuna bağlıdır; o da normalde bir tüzel kişidir, bir bina değil. Birden çok şirketi olan bir grup birden çok kayda ihtiyaç duyabilir; tek şirket birden çok tesisi normalde tek bir envanterde tanımlar. Yapı, hukuk danışmanının konusudur.

İleride bir sınırı aşarsak ne olur?

İstisna yıllık sayılarla değerlendirilir; büyüme, yeni bir birim ya da tutulan defter türünün değişmesi bir oteli istisnanın dışına taşıyabilir. İncelemeyi yıl sonu takvimine yerleştirin, güncel Kurul kararlarını yeniden okuyun ve yeni konum altında işleme sürmeden önce kaydolun.

Kaynaklar

  1. Kişisel Verilerin Silinmesi, Yok Edilmesi veya Anonim Hale Getirilmesi Hakkında Yönetmelik (Articles 5, 11 and 12) (yeni sekmede açılır)Resmî Gazete (Official Gazette of the Republic of Türkiye), Kişisel Verileri Koruma Kurumuresmigazete.gov.tr

AI Otel EditorialYayın ekibi

AI Otel’in yayımlanmış bilgi tabanından yapay zekâ desteğiyle hazırlandı. Henüz bir editör tarafından incelenmedi.

Bu konuda size bilgi verebiliriz.

Bu konu işinizle ilgiliyse, neyin geliştirildiğini ve neyin tasarlandığını size anlatalım.

Görüşme talep edin