TÜİK veri portalı, EVDS ve Bakanlık Excel’leri: turizm verisini kendi tablonuza almak

Türkiye’nin resmî turizm serileri üç ayrı kapının ardında durur: TÜİK’in Veri Portalı ve MEDAS tablo aracı, Merkez Bankası’nın EVDS platformu ve Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın Excel bültenleri. Her seriyi kendi kapısından alın, sonra tek bir sayfada kaynak sütunu, durum sütunu ve kontrol tarihiyle saklayın.

Aylık raporun pazar sayfası Pazartesi teslim edilecek. Ziyaretçi sayısı bir siteden, gecelemeler geçen yıl birinin kaydettiği bir elektronik tablodan, doluluk oranı ise sekme adı artık değişmiş bir bültenden geldi. Üçünün hiçbirinde indirildiği tarih yazmıyor.

Bu yazı her kapıyı, bir otelin gerçekten kullandığı seriler için adım adım anlatır: ziyaretçi, geceleme, doluluk oranı ve konaklamaya kartla yapılan harcama. Yazının sonunda her seriyi doğru yerden çekip dışa aktarabilir ve toplantıda herkesin savunabileceği tek bir sayfa tutabilirsiniz. Her serinin ne saydığını ve nasıl kaynaklanacağını bilgi notumuzda bulabilirsiniz.

Türkiye’nin turizm verisini hangi üç kurum yayımlar ve her birinin ardında ne var?#

Üç kurum: TÜİK’in Veri Portalı ve MEDAS tablo aracı, Merkez Bankası’nın EVDS platformu ve Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın istatistik sayfaları. Her biri verinin farklı bir dilimini tutar ve farklı biçimde dışa aktarır.

TÜİK ayrılan ziyaretçileri, turizm gelirlerini ve seyahat özelliklerini yayımlar. Bakanlık sınır gelişlerini, konaklama istatistiklerini ve belgeli tesis stoğunu yayımlar. Merkez Bankası’nın EVDS platformu ise Merkez Bankası’nın ürettiği ya da başka kurumların sağladığı ekonomik, parasal ve finansal serileri yayımlar (TCMB, EVDS Hakkında, 7 Kasım 2026’da kontrol edildi).

Bakanlığın yigm.ktb.gov.tr/TR-9851 adresindeki istatistik sayfası bir veri kümesi değil, bir dizindir. 7 Kasım 2026’da sayfada sınır istatistikleri, konaklama istatistikleri, tesis istatistikleri, turizm gelir ve giderleri, iç turizm, turist profili, yıllara göre seyahat acentası sayıları, deniz turizmi ve yat istatistikleri, kalite belgeleri, revizyon ve hata politikası, veri yayımlama takvimi ve e-Devlet talebi başlıkları yer alıyordu.

Bu başlıkların dördü Bakanlığın sitesinden çıkar. Turist Profili, TÜİK’in MEDAS aracını kn=74 adresinde açar. İç Turizm, TÜİK’in portalını açar. Veri Yayımlama Takvimi, TÜİK’in yayın takvimini açar. Turizm İstatistikleri Talebi, e-Devlet’i açar. Beşincisi olan Turizm İstatistikleri Sisteme Giriş ise Bakanlığın is.kultur.gov.tr adresindeki kendi giriş sayfasını açar; bu tesisler için bir veri giriş sistemidir, herkese açık bir indirme değildir.

Kapıyı alışkanlıkla değil, soruya göre seçin. Kaç kişi geldi sorusunun yanıtı bir Bakanlık sınır bültenidir. Ne kadar harcadıkları bir TÜİK gelir tablosudur. Belgeli tesislerde kaç geceleme satıldığı bir Bakanlık konaklama bültenidir. Kartla harcama serileri, Merkez Bankası’nın yayımladığı yerlerde EVDS’de bulunur; serinin varlığına güvenmeden önce doğrulayın.

Kapıyı ilk seferde sayfaya yazın. Kapısı yazılı olmayan bir sayı, Mart ayında biri nereden geldiğini sorduğunda yeniden denetlenemez.

TÜİK veri portalından ve MEDAS’tan tablo nasıl çekilir?#

Bir konu, ardından gösterge, zaman ve düzey seçersiniz; araç dışa aktarabileceğiniz bir rapor kurar. Bu dört seçim sakladığınız kaydın kendisidir, yalnızca dosya adı değil.

TÜİK ana sitesine Veri Portalı der; adresi veriportali.tuik.gov.tr’dir. Eski data.tuik.gov.tr adresi oraya yönlenir (TÜİK, 7 Kasım 2026’da kontrol edildi). Tablo aracının adı MEDAS’tır: Merkezi Dağıtım Sistemi, biruni.tuik.gov.tr/medas. Orada önce bir Konu seçersiniz, örneğin Turizm İstatistikleri; sonra Göstergeler, Zaman ve Düzey sekmelerinden seçim yapıp bir Rapor oluşturursunuz. Bakanlığın Turist Profili bağlantısı doğrudan MEDAS’taki kn=74 adresine düşer; bu, ilk tıklamayı gereksiz kılar ve bir konunun araç içinde nasıl adreslendiğini gösterir.

Dört seçimi sayının yanına yazın. Aynı gösterge farklı düzeyde, ülke düzeyi ile il düzeyi karşılaştırmasında, başka bir sayıdır; düzeyi göremeyen okuyucu onu denetleyemez.

Ayrı bir web servisi bir otelin yolu değildir. TÜİK bu servis üzerinden MEDAS veri tabanlarındaki bilgileri, imzalanan bir web servisi sözleşmesiyle, yalnızca kamu kurumlarına ve kamu kurumu niteliği taşıyan kuruluşlara açar (TÜİK, Ürün ve Hizmetlerimiz (yeni sekmede açılır), 7 Kasım 2026’da kontrol edildi). Bir otelin yolu tarayıcı ve dışa aktarımdır.

TÜİK serileri revize eder. Mart’ta çekilen bir tablo ile Kasım’da çekilen aynı tablo farklı olabilir; bu yüzden kontrol tarihi satıra aittir. Dışa aktarmadan önce serinin bir sayım mı yoksa bir oran mı olduğuna karar verin. Oranın kişi birimi yoktur ve ikisini bir sütunda karıştırmak, altındaki her karşılaştırmayı bozar.

EVDS’te seri nasıl bulunur ve Excel’e nasıl aktarılır?#

Bir konu, bir alt konu ve bir veri grubu seçin, istediğiniz serileri ekleyin, sonra Tablo Oluştur ile tabloyu Excel’e aktarın.

EVDS, Merkez Bankası’nın Elektronik Veri Dağıtım Sistemi’dir. Ekonomik, parasal ve finansal göstergeleri zaman serisi olarak yayımlayan bir açık veri platformudur (TCMB, EVDS Hakkında (yeni sekmede açılır), 7 Kasım 2026’da kontrol edildi). Güncel sürüm EVDS3, 2025’te evds3.tcmb.gov.tr adresinde yayına girdi. Eski evds.tcmb.gov.tr ve evds2.tcmb.gov.tr adresleri oraya yönlenir; eski bir kısayol bu yüzden çalışmaya devam eder.

Sisteme girişin üç yolu vardır: alfabetik ve hiyerarşik kategoriler, gelişmiş arama ve metaveri görüntüleme sunan web arayüzü; verileri JSON, CSV ya da XML olarak veren REST tabanlı web servisleri; ve Excel’e toplu indirme, grafik çıktısı ile e-postayla otomatik veri gönderimi gibi dışa aktarım araçları. Excel yolu kısadır: konu, alt konu, veri grubu, serileri ekle, Tablo Oluştur, dışa aktar.

Excel içinde otomatik güncelleme için önce iki şey gerekir: EVDS üyeliği ve bir API anahtarı. Bunlar olmadan aylık yenileme elle yapılır ve rutin bunu açıkça söylemelidir.

Arama kutusu metaveri ve rapor sayfalarında arar. Tırnak içinde yazılan kelimeler için yalnızca bu kelimelerin bir arada geçtiği sayfalar gelir; sık geçen bir kelimeyi sonuçlardan çıkarmanın en hızlı yolu budur. İki seriyi karşılaştırmadan önce sıklığı denetleyin. Aynı şeyin haftalık serisi ile aylık serisi aynı tablo değildir ve biri diğerinin altına yapıştırılamaz. Haftalık kartlı harcama serisi için kartlı harcamaları haftalık veriden okuma rehberimize bakın.

Bir otel hangi Bakanlık Excel dosyalarına ihtiyaç duyar ve sayfa adları neden değişir?#

Pazar sayfası için üçe ihtiyacınız var: sınır istatistikleri, konaklama istatistikleri ve tesis istatistikleri. Sayfa adları değişir çünkü her bülten kendi yayını için yeniden kurulur; bu yüzden eşleştirmeyi menü başlığından ve dosyadan yapın, asla sekme adından değil.

Sınır istatistikleri yıllık ve aylık geliş bültenlerini taşır. 7 Kasım 2026’da sayfada 2025 yıllık bülteni ile Eylül 2026 aylık bülteni listeleniyordu. Bu dosyalarda “Veriler geçicidir” ibaresi vardır; durum sütununa “geçici” yazın.

Konaklama istatistikleri, Bakanlık belgeli (İşletme ve Basit) tesislerdeki gelişleri, gecelemeleri ve doluluk oranını taşır. Ağustos 2026 bültenini geçici ibaresi bakımından denetleyin ve ne bulduysanız yazın; metaveri bir revizyon takvimi vermediği için ibare yoksa durum sütununa “belirtilmemiş” yazın, asla “kesin” demeyin. Tesis istatistikleri belgeli tesis, oda ve yatak stoğunu taşır. Belgeli tesis stoğu geçici olarak yayımlanır (Kültür ve Turizm Bakanlığı, Bakanlık belgeli konaklama tesisi istatistikleri, Ağustos 2026); durum sözcüğünü varsaymayla değil, dosyanın taşıdığı ibareden yazın.

Doluluk oranını asla “otel doluluğu” olarak kısaltmayın. Bu oran Bakanlık belgeli tesisleri kapsar, otelleri değil; yayımlanan dosya hesabın nasıl kurulduğunu belirtmediği için Bakanlık temeli doğrulamadan bunu bir oda ölçüsü olarak sunmayın.

Menüdeki iki başlık hiç Bakanlık dosyası değildir. Turist Profili TÜİK’in MEDAS’ını, İç Turizm TÜİK’in portalını açar; tıklama Bakanlığın sayfasından başlasa da kaynak satırı değişir.

Sayıyı değil, indirilen dosyayı saklayın. Gelecek yıl bir sekme yeniden adlandırıldığında kayıtlı bülten yeniden okunabilir; yapıştırılmış bir sayı okunamaz. Dosyayı satıra, yayıncının verdiği adla, ay ve yılla birlikte yazın ki bir çalışma arkadaşınız sormadan aynı indirmeyi bulabilsin.

Kendi tablonuzun bir satırı ne içermeli?#

Dokuz alan: serinin yayıncının kendi sözcükleriyle adı, ne saydığı, birimi, dönemi, durumu, yayıncısı ve başlığı, geldiği dosya ya da tablo, kontrol tarihi ve bağlantı.

“Ne saydığı” alanı hataların çoğunu önler. Ayrılan ziyaretçi, sınır gelişi, belgeli tesislere geliş ve geceleme dört farklı şeydir; TÜİK’in ayrılan ziyaretçi sayımı ile Bakanlığın sınır gelişi sayımını iki yayıncı da birbiriyle uzlaştırmaz.

Birim: kişi, geceleme, Türk lirası, Amerikan doları, yüzde. Bir oran ile bir sayım asla aynı sütunu paylaşmaz ve bir para birimi asla örtük bırakılmaz. Dönem ve sıklık: ay, çeyrek ya da yıl. TÜİK turizm gelirini çeyrek bazında yayımlar (TÜİK, Turizm İstatistikleri); yıl başından itibaren bir toplam serisi olup olmadığını varsaymayın, kontrol edin; bu yüzden çeyrekler, yıl için bir büyüme sayısı çıkarmak amacıyla asla toplanmaz.

Durum: geçici, belirtilmemiş ya da revize. Bakanlık sınır bültenlerini geçici olarak işaretler. Bültenin gerçekten taşıdığı ibareyi yazın ve ibare yoksa “belirtilmemiş” yazın. Yayıncı, başlık ve tarih, rapordaki cümlenin kaynağını aynı satırda taşıyabileceği biçimde yazılır. Yayıncısı olmayan bir sayı, ondalık noktalı bir söylentidir.

Kontrol tarihi ve bağlantı, bir sonraki kişinin aynı çekimi aynı yerden yineleyebilmesini sağlar. Sayfanın tamamında bir kavram için bir terim kullanın: sütun “geceleme” diyorsa üç satır sonra “gün” demez. Yatırım çalışmalarında kaynak disiplininin daha uzun bir anlatımı için fizibilite raporunda hangi resmî tabloların kullanılacağına bakın.

İhtiyacınız olan tablo yayımlanmamışsa ne yaparsınız?#

Bakanlık, e-Devlet’te Turizm İstatistikleri Talebi adlı bir hizmet yürütür; metaverisi, talep üzerine verilen mikro verilerin Excel’de hazırlanan raporlar hâlinde talep sahibine e-postayla gönderildiğini belirtir. Kamuya açık sayfaların söylemediği ise kimin başvurabileceği, neyin istenebileceği ve ücret ya da yanıt süresi olup olmadığıdır.

Hizmet yalnızca kimlik doğrulamasından sonra açılır. Kabul edilen yöntemler e-Devlet şifresi, mobil imza, elektronik imza, T.C. kimlik kartı ve internet bankacılığıdır (Bakanlık metaverisi, 7 Kasım 2026’da kontrol edildi). Bakanlığın konaklama metaverisi, son güncelleme 23 Aralık 2024, iki dağıtım şekli sayar: istatistik bülteni ve e-Devlet üzerinden onaya tabi bir veri tabanı. Sınır istatistikleri metaverisi aynı kanalı, e-Devlet’teki Turizm İstatistikleri Talebi uygulamasının veri tabanı olarak adlandırır.

Uygunluk, kapsam, ücret ve yanıt süresi yayımlanmadığı için, yanıtı bir rapora temel yapmadan önce Bakanlıkla doğrulayın. Görmediğiniz bir tabloyu bir çalışma arkadaşınıza söz vermeyin.

Talebi bir şartname gibi yazın: seri, birim, dönem, düzey (il, tesis türü) ve kullanabileceğiniz biçim. Yanıtı tarihiyle birlikte saklayın. E-postayla gönderilen bir tablo herhangi bir kaynak gibidir ve herkese açık bir bülten gibi aynı satırı hak eder.

Talep reddedilir ya da gecikirse, yayımlanmış bülten kaynak gösterilebilir kaynak olarak kalır. Raporda yayımlanmayan neyse onu söyleyin; boşluğu bir tahminle doldurmayın.

Sayfa ayda on beş dakikada nasıl güncel tutulur?#

Yayın takvimini aynı dosyaya koyun ve yalnızca yayını çıkmış satırları yenileyin. Biçim sabitse iş küçüktür.

TÜİK’in veri yayımlama takvimi tuik.gov.tr/Kurumsal/Veri_Takvimi adresindedir. Bakanlığın Veri Yayımlama Takvimi başlığı aynı takvime yönlenir; tek bir kısayol ikisini de kapsar.

Rutin şöyle: takvimi açın, son yenilemeden beri ne yayımlandığını listeleyin, yalnızca o kapıları açın, satırı değiştirin, kontrol tarihini güncelleyin. Eski satırın üzerine yazmak yerine onu koruyun. Önceki değer yeni değerin yanında görünür durumdayken bir revizyonu açıklamak çok daha kolaydır.

Tek sahip, tek dosya, tek konum. Üç kişisel indirmeden derlenmiş bir pazar sayfası, toplantıda kimsenin savunamayacağı bir sayfadır.

Yenilenen her satırda durum sözcüğünü denetleyin. Geçen ay geçici olan bir bülten bu ay da geçici olabilir; sayfa sözcüğü sessizce düşürmek yerine bunu yazmalıdır. Bir kapı taşınmışsa yeni adresi ayrı bir nota değil, satıra yazın. Bir sonraki kişi notu değil, satırı okur.

Şimdi ne yapmalı#

Kolon başlıklarını bir sonraki yayından önce, bugün kurun ve biçim iş daha küçükken sınansın diye üç kapının her birinden bir satır doldurun. Üç kapı bir kez çözülen bir sorun değil, aylık bir rutindir ve sayfa, üç indirmeyi savunulabilir tek bir pazar sayfasına çeviren şeydir.