Otelde QR menü: kurulum, dil, fiyat güncelleme ve basılı liste kuralı

Otelde QR menü, misafirin basılı bir kodu telefon kamerasıyla okutarak açtığı bir web sayfasıdır; sipariş sistemi değildir. Türkiye'de fiyat listesinin yerine geçmez: yiyecek-içecek işletmelerinin listeleri giriş kapısında ve masalarda bulundurması, istenildiğinde basılı listeyi vermesi beklenir. Güncel yükümlülükleri, tarihleri ve yaptırımları kendi durumunuz için mali müşaviriniz ya da hukuk danışmanınızla doğrulayın.

Misafir masadaki kodu okutur, aynı yemeğin geçen sezonki fiyatını görür ve garsona hangisinin gerçek olduğunu sorar. Cevap, fiyat listelerinizin hangisinin gerçek olduğuna ve basılı listenin hâlâ masada olup olmadığına bağlıdır. Bu yazı otelde QR menüyü küçük bir sistem olarak ele alıyor: tek fiyat kaynağı, tek sorumlu, birden çok satış noktası, birden çok dil ve kodun kaldırmadığı basılı liste yükümlülüğü. Yazının sonunda bu sistemi kurabilecek, uyumlu tutabilecek ve her satış noktasında sabah kontrolünü geçebileceksiniz.

Otelde QR menü nedir, ne değildir?#

Otelde QR menü, misafirin telefon kamerasını basılı bir koda doğrultmasıyla açılan bir web sayfasıdır. Kod bir bağlantı taşır; menünün kendisi sunucuda durur. Bu yüzden sayfa değişebilirken basılı kod aynı kalır.

Kod, kare içine yerleştirilmiş bir bağlantıdır. İçinde yemek listesi değil, bir internet adresi vardır. Fiyatlarınız da tarifeleriniz de kodun içinde bulunmaz; dolayısıyla kod kendi başına eskiyemez, ama arkasındaki sayfa eskir.

Menü sayfası bilgi gösterir. Sipariş sistemi ise siparişi mutfağa iletir ve bedeli misafirin hesabına işler. Bunlar farklı ürünlerdir ve ikincisi kasayı, mali belgeyi ve gün sonu işlemini de peşinden sürükler. O tarafı değerlendiriyorsanız sorularınız, otel restoranı ve barı için adisyon sistemi seçiminde sorulanlara yaklaşır.

Sayfanın taşıyabilecekleri: satış noktasının adı, çalışma saatleri, diller, fotoğraflar, alerjen ve bileşen notları ve misafirin konaklama tipinin neleri kapsadığını düz bir cümleyle söyleyen satır. Sayfanın kendi başına yapamadıkları: kasayı güncellemek, kâğıt listeyi basmak, mali belge düzenlemek ve gösterilen fiyatın tahsil edilen fiyat olduğunu kanıtlamak.

Sayfa, otelin kendi web sitesinin ya da misafir uygulamasının bir parçası olarak, kasayla aynı fiyat verisinden beslenmelidir. Ortak kaynak asıl tasarım kararının ta kendisidir; sayfanın görsel tasarımı ikincildir. Yayın öncesi pratik bir kural: binada sayfayı düzenleyen kişiyi adıyla söyleyebilen yoksa, kodu henüz bastırmayın.

Türkiye'de QR kod basılı fiyat listesinin yerine geçer mi?#

Geçmez. Fiyat Etiketi Yönetmeliği'nin 8'inci maddesi masalarda karekodla fiyat listesi gösterilmesine ek bir yöntem olarak izin verir; giriş kapısındaki ve masalardaki listeler yükümlülük olarak kalır ve misafir isterse basılı listenin verilmesi gerekir (Mevzuat Bilgi Sistemi, güncel metin, 30 Ocak 2026).

Madde 8/1, tarife ve fiyat listelerinin tüketicinin kolayca görüp okuyabileceği şekilde hizmetin sunulduğu yere asılmasını, takılmasını veya konulmasını ister. Lokanta, restoran, kafe, pastane ve benzeri yiyecek-içecek işyerlerinde listeler ayrıca giriş kapısının önüne, birden fazla kapı varsa her kapıya ayrı ayrı, ve hizmet verilen masaların üstüne konur.

Madde 8/2'ye göre masalarda fiyat listeleri karekodla da gösterilebilir, ancak tüketici isterse fiyat listesinin ayrıca verilmesi zorunludur. "Da" burada belirleyici kelimedir: kod ikinci bir kanaldır, yerine geçmez.

Madde 8/3, sunulan tüm ürünlerin tarife ve fiyat listelerinde yer almasını ister. Havuz barda satılan ama sayfada bulunmayan bir yemek eksiktir; artık servise sunmadığınız bir yemeği listeleyen sayfa da öyle. Madde 8/6'ya göre listedeki fiyatlar dışında herhangi bir ad altında ücret alınıyorsa bu ücret listede gösterilmelidir; ayrıca bu işyerleri tüketiciden servis, masa veya kuver ücreti ya da benzeri bir adla ek ödeme isteyemez.

Yaptırım tutarlarını burada yazmıyoruz: yeniden değerlenen rakamlardır ve güncel tutar, güncel yönetmelik metniyle birlikte mali müşaviriniz ya da hukuk danışmanınızla yapılacak görüşmenin konusudur. Pratik sonuç basittir: giriş listesi ve masa listesi omurgadır, QR sayfası hızla değiştirebileceğiniz katmandır. Önce kâğıdı planlayın.

Tek fiyat kaynağı: kasa, sayfa ve kâğıt nasıl uyumlu tutulur?#

Uyum, her şeyin üretildiği tek bir fiyat tablosu ve onu değiştirmeye yetkili tek bir isimle sağlanır. Üç ayrı kişi tarafından düzenlenen üç ayrı yüzey er ya da geç ayrışır.

Fiyat sorumlusunu ve bir vekilini adıyla belirleyin. Küçük bir otelde bu genellikle yiyecek-içecek müdürüdür; büyük bir otelde maliyet kontrol uzmanı olabilir. Önemli olan fiyat değişikliğinin tek bir kapıdan geçmesidir. Satış noktası, porsiyon, para birimi ve yürürlük tarihini kalem kalem içeren tek bir fiyat tablosu tutun. Kasa bu tablodan yüklenir, web sayfası bu tablodan üretilir, kâğıt liste bu tablodan basılır.

Değişiklik prosedürünü yazılı hâle getirin: değişiklik isteyebilecek olan kim, onaylayan kim, ne zaman yürürlüğe giriyor, ne yeniden basılıp yeniden yükleniyor. Fiyat değişikliği tek değil, üç çıktılı küçük bir projedir. Haftalık bir nokta kontrolü yapın: üç ürün seçin, kasayı, QR sayfasını ve basılı listeyi karşılaştırın, sonucu bir deftere yazın. Üç ürün beş dakika sürer ve ayrışmanın büyük bölümünü yakalar.

Fiyat değişikliğini yeniden basım tetikleyicisi olarak görün. Fiyat değiştiği anda masa listesi ve giriş listesi eskimiş olur; anında düzeltilebilen tek yüzey QR sayfasıdır, kâğıt listelerin yeniden basılması gerekir. Çeşitleri ihtiyaç doğmadan planlayın: kahvaltı, à la carte, set menü, sezonluk menü ve her şey dahil misafirler için konaklama tipi metni. Çeşitler yüzeyleri çoğaltır; bu yüzden tek fiyat tablosu daha az değil, daha çok önem taşır.

Fiyatın servis sırasında değişmesi gerekiyorsa, satış noktası kapandıktan sonra değiştirin ve saati deftere not edin; böylece 21:00'te yazdırılan bir adisyon, 21:00'te yürürlükteki listeyle açıklanabilir.

Menü hangi dillerde olmalı ve kim kontrol etmeli?#

Dilleri gerçek misafir profilinizden ve metni kontrol edip onaylayabilecek kişilerden seçin, hırsınızdan değil. Bir insanın okuyup onayladığı iki-üç dil, makinenin ürettiği sekiz dilden iyidir.

Başlangıç noktası, satış noktasında ve resepsiyonda zaten gördüğünüz misafir profili olsun; dünyanın dilleri listesi değil. Bir dili personelden ya da güvenilir, düzenli bir misafirden kontrol edip onaylayacak biri yoksa o dil bir özellik değil, bir risktir. Aynı mantık sitenin tamamı için de geçerlidir; otel web sitesini yapay zekâ ile çevirmek de aynı soruyla başlar.

Yemek adları çeviri değil, sözlük ister. Yerel bir yemeğin kelime kelime çevirisi bambaşka bir yemeğe dönüşür; özgün adı koruyun ve hedef dilde kısa bir açıklama satırı ekleyin. Alerjen ve bileşen ifadeleri ise asla tek başına makine çevirisine bırakılmamalıdır. Yanlış çevrilmiş bir alerjen güvenlik sorunudur; güvenli yol, her dil için onaylanmış sabit bir terim listesidir.

Onayı adlandırın: içeriğin sahibi yiyecek-içecek müdürüdür ve her dilin metnini o dili konuşan biri imzalar. Kimin ne zaman imzaladığını, dil sürümünün yanına kaydedin. Yalnızca kelimeleri değil, dizgiyi de kontrol edin. Sağdan sola yazılan diller aynalanmış bir sayfa ister; uzun Almanca bileşik kelimeler dar telefon ekranlarını taşırır. Yayınlamadan önce küçük bir telefonda deneyin.

Bir çeviri belleği, yani onaylanmış terim ve cümlelerin kayıtlı listesini tutun; böylece bir sonraki menü değişikliğinde çeviri sıfırdan başlamaz. Her dil sürümünü sayfa üzerinde tarihleyin. Bir misafir ya da denetmen sürümleri karşılaştırdığında tarihler, hangisinin bayatladığını söyler.

Otel restoranları alerjen ve bileşen bilgisini QR sayfada göstermek zorunda mı?#

Gıda Kodeksi etiketleme kılavuzu, otel, restoran ve kafe satış noktalarını toplu tüketim yeri sayar ve gıda adıyla birlikte alerjen, alkol ve domuz kaynaklı bileşen bilgilerinin vurgulu verilmesini ister; revizyon 002'den bu yana bileşen ve enerji değerini de. Kendi durumunuzu güncel metinle ve gıda güvenliği danışmanınızla doğrulayın.

Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği kılavuzu ilk kez 26 Kasım 2024'te yayımlandı; KAYSİS'teki 7 Kasım 2026 tarihli sürüm, 10 Mart 2026 tarihli revizyon 002'dir (Tarım ve Orman Bakanlığı). Kılavuz, HORECA (otel, restoran, kafe) ifadesinin de toplu tüketim yerleri için kullanıldığını belirtir ve toplu tüketim yerini, gıdanın tüketime hazır hâle getirilip son tüketiciye sunulduğu işletme olarak tanımlar.

Madde 41.2, gıdanın adıyla birlikte içeriyorsa alerjen, alkol ve domuz kaynaklı bileşen bilgisinin verilmesini ister; madde 41.5 bu bilgilerin paragraf içinde gömülü değil, vurgulu gösterilmesini ister. Revizyon 002'den bu yana madde 41.3, sunulan gıdaların bileşenlerini ve enerji değerini de ekler. Enerji değeri porsiyon verisi gerektirir; kaynak artık tedarikçinin etiketi değil, reçete dosyasıdır.

Madde 41.4 bilgiyi menü, yazı tahtası, broşür, karekod, dijital ekran ve benzeri araçlarla vermeye izin verir; QR sayfası kabul edilmiş bir kanaldır. Madde 47'deki uyum süreleri işletme türüne göre değişir: ulusal çapta zincirler için 1 Temmuz 2026, bulunduğu il içinde üç ve üzeri şubesi olanlar için 31 Aralık 2026, diğer tüm toplu tüketim yerleri için bileşen bildiriminde 31 Aralık 2026 ve enerji bildiriminde 31 Aralık 2027. Tesisinizin hangi satıra düştüğünü belirleyin ve bu özete değil, güncel metne göre kontrol edin.

Operasyonel sonuç: reçete ve porsiyon verisinin sahibi aşçıdır, menü sorumlusu onu yayımlar ve bir reçete değişikliği menü değişikliğidir. Bu bağ kurulmazsa sayfa dekoratif kalır. Bilginin ardındaki misafir güvenliği rutini, otellerde gıda alerjisi konusunda ayrı bir disiplin gerektirir.

Tek kod mu, birden çok mu: satış noktaları, oda servisi ve havuz barı?#

Her satış noktası için bir sayfa, her sayfa için sabit bir adres. Sayfanın ne göstereceğine misafirin bulunduğu bağlam karar verir; yanlış satış noktasının menüsünü açan kod, hiç kod olmamasından daha kötüdür.

Satış noktalarını ayırın: ana restoran, lobi kafesi, havuz barı, plaj barı, oda servisi ve kendi çalışma saatleri ya da kendi fiyat listesi olan her nokta. Her birinin kendi sayfası ve kendi basılı kodu olur. Kodun okutulduğu yeri eşleştirin: odadaki kart oda servisini, havuz barındaki masa üstü stant havuz barını, girişteki kod satış noktasının güncel listesini ve saatlerini açar.

Her şey dahil işletmelerde her sayfada iki satır gerekir: misafirin konaklama tipinin neleri kapsadığı ve hangi hizmetlerin ücretli olduğu. Sattığınız her şey için fiyat listesi yükümlülüğü sürer ve misafir sipariş vermeden önce fiyatı görmek ister. Oda servisi sayfaları sipariş kanalını ve tepsinin teslim saat aralığını düz biçimde belirtmeli; hiçbir şey okutmayacak misafirler için yedek olarak bir telefon numarası da taşımalıdır.

Birden fazla giriş kapısı, kod konuşulmadan önce kapı başına bir giriş listesi demektir. İkinci kapı, binanın en sık unutulan yüzeyidir. Set menüler, organizasyon ve etkinlik menüleri kendi geçerlilik tarihleri olan kendi belgeleridir; à la carte sayfasına katmayın. Sayfa masada sipariş ve ödeme almaya başlarsa konu menülerden mali cihazlara ve belgelere kayar; otel restoranı ve barında ÖKC (yazar kasa) sorusunun alanına yaklaşır. Bu bir tasarım sorusu değil, mali müşavir sorusudur.

Menüyü kim günceller ve basılı kod neden asla değişmemeli?#

Sayfayı bir vekili olan tek bir sorumlu günceller; kodun arkasındaki internet adresi basım ömrü boyunca sabit kalır. Sayfayı değiştirin, adresi asla; yoksa masalardaki her kod ölü kâğıda dönüşür.

Kod bir internet adresini kodlar. Sayfayı yeni bir adrese taşırsanız, basılı her kod, masa üstü stant, odadaki kart ve kapı çıkartması aynı anda çalışmaz olur; hangilerinin hâlâ serviste olduğunu da bilemezsiniz. Adresi kalıcı tutun, sayfayı sürümleyin. Taşınma kaçınılmazsa eski adresten yönlendirme bırakın ki eski baskılar doğru sayfaya düşsün.

Bir değişiklik defteri tutun: tarih, satış noktası, ürün, eski fiyat, yeni fiyat, onaylayan kişi ve güncellenen yüzeyler. Misafir eski bir listenin fotoğrafını ortaya koyduğunda gösterebileceğiniz kayıt budur. Fiyat değiştiğinde kâğıdı yeniden basın; kodu yalnızca kodun kendisi arızalandığında, örneğin baskı hasar gördüğünde ya da adres değiştiğinde yeniden basın.

Kodu misafir gibi deneyin: eski bir telefon, loş bir restoran, zayıf bir kablosuz ağ. On saniye ve güçlü sinyal isteyen sayfa terk edilir. Bir yedek bulundurun: her servis noktasının ulaşabileceği bir basılı liste ve personelin pazarlama ekibini aramadan gönderebileceği ya da yazdırabileceği güncel menünün PDF'i.

Devri düzgün yapın. Menü sorumlusu ayrıldığında adres, fiyat tablosu, terim sözlüğü ve değişiklik defteri kişiyle değil, rolle birlikte devrolur.

Şimdi ne yapmalı#

Bu hafta, tek bir satış noktası için üç fiyat yüzeyini yan yana koyun, onların sahibi olan kişiyi adıyla belirleyin ve sayfanın tasarımına dokunmadan önce giriş listesini ve masa listesini düzeltin. Gerisi bu sıradan kendiliğinden gelir: tek fiyat tablosu, tek sorumlu, kodun arkasında tek sabit adres ve fiyat her kıpırdadığında yeniden basılan bir kâğıt liste.