Otel influencer iş birliği: reklam etiketi, sözleşme ve ölçüm kontrol listesi
Ücretsiz konaklama karşılığı yapılan paylaşımlarda reklam etiketi zorunludur ve sorumluluk oteldedir. Sözleşme detayları, misafir hesabı kaydı ve rezervasyon ölçümü için kontrol listesi.
İçindekiler
Kısaca
- Etiket yükümlülüğünün bağlayıcı kaynağı Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'dir; Reklam Kurulu'nun influencer kılavuzu bu Yönetmeliği yorumlayan bir belgedir, tek başına bağlayıcı bir kural kaynağı değildir.
- Ücretsiz konaklama bir menfaattir: paylaşım "Reklam" ya da "Tanıtım" ifadesini ve otelin adını taşımak zorundadır; etiket ilk bakışta ve diğer etiketlerden önce görünür olmalıdır.
- Otel, reklam verendir. Reklam Kurulu'nun influencer kılavuzu (309 sayılı toplantı, 4 Mayıs 2021) reklam vereni bilgilendirme, uyum isteme ve ihlallere karşı önlem alma yükümlülükleriyle sorumlu tutar; otel bu yükümlülükleri influencere devredemez.
- Aykırı bir paylaşımın sonradan düzeltilmesi veya silinmesi sorumluluğu ortadan kaldırmaz (Yönetmelik, madde 32); etiket paylaşım yayına girmeden önce kontrol edilmelidir.
- Görüntülenme değil, rezervasyon ve gece sayısı ölçülür: her iş ortağına kendi kodu veya bağlantısı verilir ve sayım dönemi konaklamadan önce yazılı olarak sabitlenir.
Otel influencer iş birliği, otelin bir içerik üreticiye para, ücretsiz konaklama ya da indirim karşılığında paylaşım yapmasını öngören, para ile veya takas usulü yürüyen bir düzenlemedir. Bu paylaşımlar mevcut reklam mevzuatına tabidir: ticari reklam niteliğindeki bir içerik, "Reklam" ya da "Tanıtım" etiketiyle ve otelin adıyla işaretlenmelidir; Reklam Kurulu'na karşı sorumlu olan taraf oteldir, influencer değil. Kesin ifade, tarih, yaptırım ve kendi durumunuz için imzadan önce bir hukuk danışmanına danışın.
Mesaj bir salı günü gelir: geniş bir takipçi kitlesi olan bir içerik üretici, üç gece karşılığında otelinizi kitlesine tanıtmayı teklif eder. Yanıt vermek iki dakika sürer. Ardından gelenler, yani etiket, sözleşme, misafir hesabı kaydı ve savunabileceğiniz bir sayı, biraz daha uzun sürer. Bu yazı o adımların her birini ele alıyor; bir sonraki istek bir müzakere değil, kısa bir karar olsun diye.
Bir influencer teklifini yanıtlamadan önce nasıl değerlendirirsiniz?
Takipçi sayısını değil, kitleyi ve geçmişi değerlendirin. Ücretsiz konaklama ancak o hesabı takip eden kişiler zaten sizinkine benzer odalar satın alıyorsa değer taşır.
Kitle nerede, bununla başlayın. Hesabın izleyici ülkelerini kendi misafir dağılımınızla ve Türkiye'nin en büyük pazarlarıyla karşılaştırın: Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın 2025 yıllık sınır istatistiklerine göre Rusya 6.903.981, Almanya 6.745.190 ve Birleşik Krallık 4.270.036 ziyaretçi göndermiştir (Kaynak: Kültür ve Turizm Bakanlığı, 2025 yıllık sınır bülteni). Satış yapmadığınız bir pazardaki geniş takipçi kitlesi, arkasında kanalı olmayan bir maliyettir.
Sonra yorumları okuyun. Yorumlar gönderilerden farklı bir dilde, genel geçer cinsten ya da her gönderinin altında hep aynı hesaplardan geliyorsa takipçi sayısı bir süslemedir. Geçmiş iş birliklerine bakın: hesap daha önce otel içeriği paylaşmış mı, o içerik etiketlenmiş mi, hâlâ yayında mı? Ticari gönderilerini silen bir hesap bir kanal değil, bir risktir.
İçerik uyumunu ve talebin ayrıntısını yazın. Hesap, misafirlerinizin gerçekten satın aldığı şeyler mi paylaşıyor: kahvaltı, spa, deniz, bina, semt; yoksa ilgisiz konular mı? Gece sayısını, oda tipini, tarihleri, kişi sayısını, ek hizmetleri ve konaklamaya ek olarak para istenip istenmediğini not edin. En güçlü haftanızdaki bir ücretsiz oda, düşük haftadaki aynı odadan pahalıya gelir; o geceleri satacağınız fiyattan fiyatlayın ve o sayıyı dosyaya koyun.
Son olarak, duyguya değil yazılı bir kurala göre karar verin. Kitle uyumu, paylaşım geçmişi ve yeniden kullanılabilir içerik üzerine kısa bir iç eşik, kim yanıt verirse versin tutarlı bir karar sağlar.
Kontrol listesi
- İzleyici ülkeleri kendi misafir dağılımınızla karşılaştırıldı
- Yorum kalitesi ve dili kontrol edildi
- Geçmiş otel paylaşımları bulundu, etiketli ve yayında
- İçerik, misafirlerinizin satın aldığı şeyle uyumlu
- Talebin tamamı yazıya geçirildi; ek hizmetler ve varsa para dahil
- O tarihlerin kendi fiyatınızla değeri hesaplandı
Bir otel influencer paylaşımında neler bulunmalı?
Paylaşım, okuyucunun ekranı kaydırmadan gördüğü bir etiketle reklam olduğunu söylemeli ve otelin adını vermelidir. 1 Ağustos 2026'dan bu yana bu kural, 1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle eklenen 23/A maddede yazılıdır; birleşik metin mevzuat.gov.tr mevzuat sisteminde (yeni sekmede açılır) yer alır.
Bir paylaşımı reklam yapan dört durum vardır ve herhangi biri yeterlidir: paylaşım oteli ya da hizmetlerini yönlendiriyorsa; influencer otelden para ya da ücretsiz veya indirimli mal veya hizmet gibi bir fayda sağlıyorsa; otelin mal veya hizmetini tanıtan bir çekiliş, yarışma veya kampanya paylaşılıyorsa; influencer otelin etkinliğine katılım karşılığında menfaat elde ederek paylaşımda bulunuyorsa. Ücretsiz konaklama ikinci durumun tam ortasına düşer.
Etiketin kendisinin de kuralları vardır. "Reklam" ya da "Tanıtım" ifadelerinden biri zorunludur; yanında reklam verenin adı veya ticaret unvanı, ya da "@[reklam veren] tarafından sağlandı." ya da "@[reklam verene] teşekkürler." gibi bir açıklama yer alır. Etiket, paylaşımdaki renklerden ve arka fondan ayırt edilebilir ve kolay okunur olmalı; ekranı kaydırmaya ya da başka bir alana gitmeye gerek kalmadan ilk anda fark edilmeli; diğer etiketlerden önce ve onlardan açıkça ayrı durmalı; bir yazı ya da simgeyle örtüşmemelidir. İçerik birden fazla paylaşıma veya biçime yayılıyorsa etiket her birinde bulunur. Yalnızca sesli paylaşımlarda yayının başında ve reklamdan önce "[reklam veren] hakkında reklam/tanıtım içerir." ifadesi söylenir.
Reklam Kurulu'nun Ticaret Bakanlığı sitesinde yayımlanan influencer kılavuzu, Yönetmeliğin Ek 1. maddesi uyarınca yönetmelikle birlikte uygulanır. Kılavuzun ifadelerine dayanmadan önce sitede daha yeni bir sürüm olup olmadığını kontrol edin.
Kontrol listesi
- "Reklam" ya da "Tanıtım" ifadesi var
- Otelin adı veya ticaret unvanı var, ya da "@[reklam veren] tarafından sağlandı." biçimi kullanılmış
- Etiket, paylaşımın arka planında okunabilir durumda
- Ekran kaydırılmadan görünür
- Diğer etiketlerden önce ve onlardan ayrı duruyor
- Hiçbir yazıyı veya simgeyi örtmüyor
- Serideki her paylaşımda ve her biçimde yer alıyor
- Yalnızca sesli içerik, sözlü açıklamayla başlıyor
Bir influencer paylaşımı kuralları çiğnerse sorumlu kimdir?
Otel. Paylaşımı influencer yapar, ama yükümlülükler reklam verenedir ve otel bunları devredemez.
Reklam Kurulu'nun influencer kılavuzu, 4 Mayıs 2021 tarihli ve 309 sayılı toplantısındaki kararına dayanarak reklam verenin yükümlülüklerini sayar: etkileyicileri kurallar hakkında bilgilendirmek; mevzuata ve kılavuza uymalarını istemek; kullandıkları üçüncü kişilerin de bu yükümlülüklere uyması gerektiğine dikkat çekmek; ihlallere karşı çaba göstermek ve önlem almak. Kılavuzun 11. maddesi kaçış yolunu kapatır: reklam veren, uyumun etkileyicinin kendi sorumluluğu olduğunu öne sürerek yükümlülüklerden kaçınamaz. Yükümlülükler, etkileyicinin kullandığı üçüncü kişilere de uzanır: etkileyici, fotoğrafçı ya da kurgucu gibi üçüncü kişilerin de bu kurallara uymasını sağlamakla yükümlüdür.
Uygulamada şöyle ilerleyin: etiket metnini konaklamadan önce yazılı olarak gönderin, yayından önce taslağı isteyin, yayına giren paylaşımı kendiniz kontrol edin ve tarihli bir ekran görüntüsünü saklayın. Evrak izini koruyun: imzalı sözleşme, kuralları gönderdiğiniz mesajlar, ekran görüntüleri ve misafir hesabı. Kurul'a bir şikâyet ulaşırsa, görevinizi yaptığınızı gösteren bunlardır.
DikkatGönderiyi silmek sorumluluğu silmez.
Yönetmeliğin 32. maddesine göre aykırı bir reklamın sonradan düzeltilmesi veya telafi edilmesi, reklam verenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Otel reklam verendir; etiket yayından sonra değil, öncesi kontrol edilir. Sözleşmeyi, yazılı talimatı ve her paylaşımın tarihli ekran görüntüsünü saklayın.
Tek sayfalık influencer sözleşmesinde neler olmalı?
Konaklamayı, içeriği, etiketi ve hakları sabitleyen, oda bloke edilmeden imzalanan tek bir sayfa. Sonradan tartışacağınız her şey o sayfaya sığar.
Sözleşmeyi iki tarafın da rahat okuduğu dilde yazın ve etiket metnini, tam olarak görünmesi gerektiği biçimiyle ekleyin. Yalnızca acenteyi değil, kişiyi ve hesabı adlandırın ki yükümlülük gerçekten paylaşımı yapan kişiye bağlansın. Tarihleri ve odayı, rezervasyon sisteminizin kullandığı terimlerle sabitleyin; böylece misafir hesabı ile sözleşme örtüşür. Otelin içeriği hangi kanallarda, ne kadar süreyle yeniden kullanabileceğini ve ücretli tanıtımın dahil olup olmadığını ya da ayrı bir sözleşme gerektirip gerektirmediğini yazın. Ek hizmetleri kimin ödediğini belirtin ve iptal, yayınlanmayan paylaşım ve düzeltme talebi durumlarını kapsayan bir iptal maddesi ekleyin.
| Madde | Ne yazmalı | Neden önemli |
|---|---|---|
| Konaklama | Tarih, gece, oda tipi, kişi sayısı, dahil olan ve olmayan | Misafir hesabı ile sözleşme örtüşmeli |
| Teslim edilecekler | Paylaşım sayısı, biçimler, platformlar, yayın penceresi, taslak onayı | Ölçümü ve teslim tarihini belirler |
| Etiket | Tam metin, konumu, her paylaşım ve biçimde bulunması | Otelin sorumluluğu buna bağlı |
| İddialar | Her okur için geçerli olmayan fiyat, müsaitlik, sağlık veya güvenlik iddiası yok | Oteli etkileyicinin ifadesinden korur |
| İçerik hakları | Yeniden kullanım kanalları, süre, ücretli tanıtım dahil mi | İçerik kampanyadan uzun yaşar |
| Ek hizmetler ve para | Minibar, spa, transfer, ek misafir ve varsa ücret kimde | Hesap tartışmasını önler |
| İptal ve düzeltme | Konaklama iptal olursa veya paylaşım yapılmazsa ne olacağı, düzeltme isteme hakkı | Tartışmayı başlamadan bitirir |
Ücretsiz konaklama misafir hesabına ve defterlere nasıl işlenir?
Odayı o tarihlerde uygulayacağınız fiyatla hesaba işleyin, ardından açık adlı bir hesapta sıfıra indirin; böylece verdiğiniz değer kayıtlarda görünür kalır. Vergi sorusunu ise konaklamadan önce, sonrasında değil, mali müşavirinize götürün.
Konaklama için misafir adını ve sözleşme referansını taşıyan bir house ya da kompliman hesabı açın; aylar sonra da o konaklama bulunabilsin. Oda gecelerini o tarihlerdeki kendi fiyatınızdan hesaba işleyin, sonra indirimi ayrı bir satır olarak uygulayın: hediye ettiğiniz değer raporlarda kaybolmak yerine görünür olur. Ek hizmetlere de aynı şekilde davranın; kahvaltı, spa, transfer ve minibar kendi fiyatlarıyla ayrı satırlara, sonra indirim.
Mali kayıtların asla silinmediği ilkesiyle çalışın: düzeltmeler iptal ve ters kayıtla yapılır, gün sonu işlemi (night audit) iş gününü kapatır. İlk seferde doğru kurulmuş bir ücretsiz konaklama, sonradan yapılacak bir düzeltmeyi ortadan kaldırır. İmzalı sözleşmeyi ve yayımlanmış paylaşımların tarihli ekran görüntülerini misafir hesabının yanında saklayın ki kaydın arkasında belge olsun.
Vergi muamelesini resepsiyonda kararlaştırmayın. Takas usulü bir konaklamanın nasıl değerleneceği, reklam gideri sayılıp sayılmayacağı ve hangi belgenin kaydı destekleyeceği, mükellefin durumuna ve konaklamanın nasıl belgelendiğine bağlıdır.
NotMali müşavirinize götürülecek sorular.
İlk ücretsiz konaklamadan önce danışmanınıza sorun: konaklama kayıtlarda nasıl değerlenir; bu değer reklam gideri sayılır mı; kaydı hangi belge destekler; verilen değere KDV uygulanır mı; etkileyicinin kendi vergi durumu evrakı nasıl etkiler. Yanıtlar mükellef statünüze ve belgelerinize bağlıdır; kendi durumunuz için teyit edin.
Paylaşımda hangi iddialar bulunamaz?
Paylaşım, otelin kendi broşürüne koyamayacağı hiçbir şey söyleyemez ve konaklamanın ticari bir düzenleme olduğunu gizleyemez.
Her okur için geçerli olmayacak fiyat veya müsaitlik iddiası olmaz. Etkileyicinin düzenlemesi halka açık fiyat değildir; aksini ima eden bir paylaşım resepsiyonda şikâyete dönüşür. Etkileyicinin kendi ödediği, oteli kişisel tercihle seçtiği ya da ticari çıkar gözetmeden önerdiği izlenimi verilemez: etiketin var olma nedeni tam olarak budur.
Odayı, manzarayı ya da plajı yanıltacak biçimde düzenlenmiş veya filtrelenmiş görüntüler kullanılamaz. Yapay zekâ ile üretilmiş görsellere uygulanan dürüstlük testi, filtrelenmiş bir fotoğrafa da uygulanır. Uydurma yorum yapılamaz ve misafir yorumları yeniymiş gibi sunulamaz: yorum kuralları yorumlar ve değerlendirmeler için de geçerlidir; 2026 yorum kuralları yazımızda ele aldığımız gibi güncel metni danışmanınızla kontrol edin. Spa, wellness programı ya da yemeklerle ilgili sağlık, tıbbi veya güvenlik iddiası olmaz. Otelin ya da etkileyicinin kullanım hakkı olmayan müzik, görüntü veya marka da kullanılamaz.
Bir influencer konaklamasının getirdiği nasıl ölçülür?
Görüntülenmeyi değil, rezervasyon ve gece sayısını bir temel değerle karşılaştırarak sayın. Görüntülenme bankaya yatırılamayan bir girdidir; rezervasyon bir sonuçtur.
Her iş ortağına kendi takip kodunu verin: telefon ve resepsiyon için bir rezervasyon kodu, çevrim içi için izlenen bir bağlantı ya da açılış sayfası ve rezervasyon sırasında kayda geçen tek bir soru, "bizi nereden duydunuz". Sayım penceresini konaklamadan önce sabitleyin: örneğin yayından 30 gün önce, teaser paylaşımları için, ve yayından 60 gün sonra; bunu sözleşmeye yazın ki kimse dönemi sonradan tartışmasın.
Geçen yılın aynı tarihleriyle ya da benzer bir haftayla karşılaştırın, bütün ay ile değil; yoksa artışı sezona yazarsınız. İki tarafı da sayın: atfedilen rezervasyon, gece ve gelir; karşı tarafında konaklamanın değeri, ek hizmetler, varsa ücret ve personel zamanı. Rezervasyon başına maliyet, bir sonraki isteğe karar veren sayıdır: konaklamanın değeri artı ek hizmetler artı ücret, bölü atfedilen rezervasyon; bunu aynı rezervasyon için ücretli bir kampanyanın size kaça mal olduğuyla karşılaştırın. İçeriği saklayın: yayında kalan ve otelin kendi kanallarında yeniden kullanılan bir paylaşım, pencere kapandıktan sonra da üretmeye devam edebilir ve bu da aynı hesaba girer. Tüm bu çalışmayı her iş birliğini ayrı bir ada gibi görmek yerine otel pazarlama planınızın içine yerleştirin.
| Ölçüm | Nasıl elde edilir | Ne söyler |
|---|---|---|
| Atfedilen rezervasyon | Rezervasyon kodu, izlenen bağlantı ya da rezervasyon sorusu | İş birliğinin yarattığı talep |
| Gece sayısı | Bu kodlara ait rezervasyon kayıtları | Hacim, yalnızca tıklama değil |
| Gelir | Aynı rezervasyonlar, gerçekten ödenen fiyattan | Talebin değeri |
| Konaklamanın maliyeti | Hesaba işlenen fiyat değeri, ek hizmetler ve varsa ücret | Gerçekte verdiğiniz |
| Rezervasyon başına maliyet | Maliyet bölü atfedilen rezervasyon | Yeniden "evet" denip denmeyeceği |
| İçerik yeniden kullanımı | Otelin hâlâ kullandığı varlıklar ve nerede | Pencere sonrası değer |
Bir sonraki istek gelmeden önce ne yapmalı?
Tek sayfalık sözleşmeyi ve etiket satırını şimdi, bir sonraki mesaj gelmeden yazın. Bu yazıdaki kontroller ancak istek geldiğinde metnin hazır olmasıyla işler. Kitle testini, etiketi, sözleşme maddelerini, hesap kaydını ve sayım penceresini bir kez sabitleyin; sonraki her otel influencer iş birliği bir müzakereden çok kısa bir karara dönüşsün.
Sıkça sorulan sorular
Ücretsiz konaklama, Türkiye'nin influencer kurallarında ödeme sayılır mı?
Evet. 1 Ağustos 2026'dan bu yana bağlayıcı olan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nin 23/A maddesi, reklam verenden sağlanan ücretsiz veya indirimli mal ya da hizmeti, para gibi etiket yükümlülüğünü tetikleyen durumlardan biri sayar. Ücretsiz bir konaklama bu nedenle "Reklam" ya da "Tanıtım" ifadesini ve otelin adını taşıması gereken bir reklam üretir. Güncel metni dayanak yapmadan önce danışmanınızla teyit edin.
Paylaşım yayına girdikten sonra, istememiz üzerine etiket eklenmesi yeterli olur mu?
Etiketin ekran kaydırılmadan ilk anda fark edilir olması ve her paylaşım ile biçimde yer alması gerekir; sonradan eklenen bir etiket ilk yayını onarmaz. Yönetmeliğin 32. maddesine göre aykırı bir reklamın sonradan düzeltilmesi reklam verenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Pratik yanıt, taslağı yayına girmeden önce onaylamaktır.
Influencer konaklaması için yazılı sözleşme yasal zorunluluk mu?
Bu yazı hukuki tavsiye vermez ve bir sözleşme şekli şartı ileri sürmez. Reklam Kurulu'nun kılavuzunun gerektirdiği, reklam verenin etkileyiciyi kurallar hakkında bilgilendirmesi, uyum istemesi ve ihlallere karşı önlem almasıdır. İmzalı tek sayfalık bir sözleşme, bu üçünü yaptığınıza dair en basit kanıttır ve konaklamayı, içerik haklarını ve ek hizmetleri aynı anda netleştirir. Kullanacağınız metni avukatınıza kontrol ettirin.
Bir influencer iş birliğini ne kadar süre izlemeliyiz?
Kurallarda sabit bir süre yoktur. Konaklamadan önce bir pencere seçin ve sözleşmeye yazın; örneğin yayından 30 gün önce ve 60 gün sonra. Ardından atfedilen rezervasyonları bir yıl önceki aynı tarihlerle ya da benzer bir haftayla karşılaştırın. Yayında kalan ve otelin kendi kanallarında yeniden kullanılan içerik, pencere kapatıldıktan sonra ayrıca sayılmalıdır.
Influencer etiket kullanmayı reddederse ne yapmalıyız?
İş birliğini yapmayın. Otel reklam verendir ve kılavuzdaki yükümlülükleri taşır; uyumun etkileyicinin sorumluluğu olduğunu söyleyerek bunları devredemez. Kesin etiket metnini sözleşmeye koyun, yazılı yazışmayı saklayın ve bir reddi, oda bloke edilmeden durma nedeni olarak değerlendirin.
Kaynaklar
- Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği (consolidated text), Articles 23/A, 32 and Ek Madde 1 (yeni sekmede açılır)T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)mevzuat.gov.tr