Otel personel lojmanı: oda düzeni, lojman kuralları ve güvenlik
Otel lojman kurallarını tek sayfada nasıl tanımlarsınız? Personel bloğunda yangın güvenliği, oda düzeni ve denetim rutinini adım adım inceleyin.
İçindekiler
Kısaca
- Lojmanın ilk günkü durumu iş teklifinin bir parçasıdır ve sezonluk personel ücretten önce, ilk saat içinde lojmanı değerlendirir.
- Personel lojmanları, yangın güvenliği uygulamalarında genellikle konaklama amaçlı bina sınıfında değerlendirilir: Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete, 19.12.2007, sayı 26735; son değişiklik 1 Temmuz 2025), yatak sayısı 20'yi veya kat sayısı ikiyi aşan konaklama binalarında her katta en az iki çıkış bulunmasını ister. Kendi binanızın hangi sınıfa girdiğini yönetmelik metninden ve yetkili merciden doğrulayın.
- 6331 sayılı Kanun (Resmî Gazete, 30.06.2012, sayı 28339) sağlık ve güvenlik yükümlülüğünü işverene verir ve dışarıdan uzman almanın bu yükümlülüğü kaldırmadığını belirtir; bu görevin sağlanan lojmana ne kadar uzandığı, iş sağlığı ve güvenliği uzmanınızın yanıtlaması gereken bir sorudur.
- Otel lojman kuralları ancak tek sayfaya sığdığında, işe alımda imzalandığında ve her departmanda aynı şekilde uygulandığında işler.
- Bütün kış boş kalan bir bina, geçen eylülde güvenli olduğundan güvenli değildir: kaçış yolları, algılama, söndürücüler, ısıtıcılar ve şarj cihazları personel yerleşmeden önce kontrol edilir ve kayda geçer.
Lojman, otelin personeline sağladığı konaklama alanıdır; genellikle paylaşımlı odalardan oluşan ayrı bir binadır. Onu küçük bir otel gibi yönetin: oda başına kişi sayısını yazılı belirleyin, personelin imzaladığı tek sayfalık otel lojman kuralları hazırlayın, her ay denetim yapın ve sezon açılmadan önce yangın ve elektrik güvenliğini kontrol edin.
Beş ay boş kalan bir personel bloğu bir hafta içinde yeniden açılır: yataklar, kilitli dolaplar, hiç oda paylaşmamış bir grup insan ve sezon bittiğinden beri kimsenin denetlemediği bir bina. O ilk haftada ne olacağı, çoğunlukla otelin daha önce neyi yazıya döktüğüne bağlıdır. Bu yazı oda düzeni standardını, lojman kurallarını, yangın ve elektrik kontrollerini, denetim rutinini ve bloğu yönetmekle içindeki insanları izlemek arasındaki çizgiyi ele alır.
Lojman, personelin bütün sezon kalmasını neden belirler?
Çünkü oda, işçinin içinde yaşadığı iş parçasıdır ve sorunları, o kişiyi değiştirmenin en zor olduğu ilk haftada ortaya çıkar.
Sezonluk bir işçi dört şeyi tartar: ücreti, vardiyayı, evden uzaklığı ve nerede uyuyacağını. Otel dördüncüsünü bütünüyle kontrol eder ve çoğu zaman en son planlar. Sezon ortasında bir ayrılış, işletmeye tek bir satırda hiç görünmeyen bedeller ödetir: yeniden eğitim, vardiya boşlukları, kalanların sırtına binen fazla mesai ve kimsenin izlemediği haftalarda düşen bir hizmet standardı.
Personel bloğu ilk saatte okunur. Oda gelmeden önce temizlendi mi, dolabın kilidi çalışıyor mu, banyo kapısı kapanıyor mu, sabah 07:00'te sıcak su akıyor mu, odada telefon çekiyor mu. Sık yapılan hata, lojmanı bir tesis sorunu gibi görmek, işe başlatmanın son sayfası gibi görmemektir. O, üniforma ve vardiya cetvelinin yanında, ilk hafta konuşmasına aittir; sezonluk personel işe başlatma kontrol listesi bu adımı bütün olarak ele alır.
Bloktan tek bir kişi sorumlu gösterin. Kat hizmetleri temizler, teknik servis onarır; ancak tek bir sahip yoksa arızalar departmanlar arasında dolaşır ve hiçbir yerde kapanmaz. Ödünleşmeyi de dürüstçe kabul edin: bloğa harcanan para ücrete harcanan parayla yarışır. İyi ücret kötü odayla yine insan kaybettirir; ikisi birlikte, ayrı ayrı değil, yargılanır.
İpucuOda vermeden önce üç satırlık bir sınav
Bir sezon boyunca bu odada ben uyur muydum? Bir aile ferdimin uyumasına izin verir miyim? Yanıt hayırsa, önce tam olarak neyi değiştirirdim; onu yazın ve biri taşınmadan önce değiştirin.
Bir personel odasına kaç kişi girmeli ve odada neler bulunmalı?
Bina yönetmelikleri personel konaklaması için oda başına sabit bir kişi sayısı belirlemez; uygun alan ve hijyen iş sağlığı ve güvenliği kurallarının konusudur. Sayı otelin kendi kararıdır ve yazılı hale getirilip her departmana uygulanıp sözleşme imzalanmadan önce açıklanmalıdır. Kendi tesisiniz için sınırları iş sağlığı ve güvenliği uzmanınıza ve belediye yönetmeliklerine danışın.
Yazılı bir standart yoksa yerleştirme baskı altında yapılır: en yeni ve en çekingen personel en kötü odayı alır ve bu örüntü bir ay içinde herkesin gözüne batar. Kaba sayı, etrafındaki düzenekten daha az önemlidir: ranza mı tek yatak mı, kişi başı taban alanı, kişiye bir kilitli dolap, yoğun saatlerde banyo ve duş kapasitesi, üniforma ve havlu için kurutma alanı ve yatak olmayan bir oturma yeri.
Ayrı bölgeler yazılı bir politika ister, gece 23:00'te pazarlık değil. Cinsiyete göre ayrım en kolay ifade edilip uygulanan kuraldır; çiftler, aileler ve tesiste kalan yöneticiler için otelin tek cümlede söyleyebileceği ve herkese uygulayabileceği bir kural gerekir. Bina elveriyorsa vardiyaya göre gruplandırın: sabah 10:00'da uyuyan gece vardiyası işçisi, hazırlanan gündüz personeliyle duvar paylaşır ve hiçbir sessizlik kuralı bu yerleşimi kaldıramaz.
| Karar | Otelin yazıya döktüğü | Neden önemli |
|---|---|---|
| Oda başına kişi | "Odalar tek yataklı düzenle en fazla dört personel alır; her departmanda aynıdır." | Baskı altında yerleştirme ve kayırmayı durdurur |
| Banyo ve duş kapasitesi | "Sekiz kişiye bir duş; sıcak su 07:00 ve 23:00'te test edilir." | Yoğun saatteki kuyruk, çalışanın ilk sabah dile getirdiği şikâyettir |
| Dolap ve depolama | "Her personelin bir kilitli dolabı vardır; anahtarları otel tutmaz." | Çoğu anlaşmazlığı ve kayıp iddiasını önler |
| Sessiz saatler | "23:00-07:00 sessizlik; gece personeli için 14:00-16:00." | Gündüz ve gece uyuyanı eşit korur |
| Cinsiyet, çift ve aile politikası | "Katlar cinsiyete göre ayrılır; çiftler oda müsaitse talep üzerine yerleştirilir." | Tek cümle, herkese eşit, gece görüşmesi yok |
| Vardiyaya göre gruplandırma | "Gece vardiyası personeli zemin katta gruplandırılır." | Bir duvar kuralyla düzeltilemez |
| Ziyaretçi ve konaklayan misafir | "Ziyaretçiler girişte kaydolur ve 23:00'e kadar ayrılır; gece konaklaması yoktur." | En sık tartışılan kural önceden çözülür |
| Oda değişikliği | "Blok sorumlusu değişikliği bekleme listesinden bir hafta içinde karara bağlar." | Kuralla yapılan değişiklik lütuf değil, araç olmaz |
Otel lojman kuralları aslında ne söylemeli?
Tek sayfa, düz bir dille, tartışma çıkaran on konuyu kapsayarak; her işçi işe alımda imzalar ve her koridora asılır.
Bir sayfanın bir yüzüyle yetinin. Kimsenin okumadığı bir kural kitabı, kural kitabı olmamasından kötüdür; çünkü uygulama görüntüsü verirken hiçbir şeyi çözmez. Yinelenen nedenleri kapsayın: ziyaretçiler ve gece konaklayanlar, alkol, odalarda yemek pişirme ve elektrikli cihazlar, sigara, sessiz saatler, ortak alanların temizlik nöbeti, hasar ve kimin ödediği, anahtarlar ve sezon sonunda odayı hangi tarihte, hangi durumda teslim edileceği.
Sonuçları tehdit değil adım olarak yazın: önce bir konuşma, sonra yazılı bir not, ardından adı belli bir kişinin kararı; ve aynı sıra, en kıdemli personelin bulunduğu departmanlar dahil her departmanda. Ortak mutfaklar ve banyolar ilk bozulan yerlerdir; adı yazılı, her gün imzalanan bir temizlik nöbeti, "bloğu temiz tutun" genel öğüdünden iyidir. İmza mekanizmadır: işe alımda imza, personel dosyasında bir kopya, duvarda bir kopya. Hiç imzalanmamış kurallar görüştür.
Sezon sonu kendi paragrafını ister: tarihli oda teslimi, işçinin huzurunda durum kontrolü, anahtar iadesi ve varsa depozitonun gün içinde yazılı olarak hesaplaşması. Kuralların ana dili Türkçe olmayan personel de okuyabileceği biçimde olması gerekir; otelin bunu nasıl çözdüğü kendi seçimidir, herkesin aynı metne tabi olması ise değil.
Kontrol listesiÖrneğin, tek sayfalık örnek bir kural seti
- Odalar atandığı gibi kullanılır; blok sorumlusunun onayı olmadan değişiklik yapılmaz.
- Ziyaretçiler girişte kaydolur ve 23:00'e kadar ayrılır; gece konaklaması yoktur.
- Odalarda yemek pişirme cihazı kullanılmaz; ortak mutfak belirlenen saatlerde açıktır.
- Sigara yalnızca işaretli açık alanda içilir.
- Sessiz saatler: 23:00-07:00; gece vardiyası personeli için 14:00-16:00.
- Ortak alan temizlik nöbeti her gün imzalanır.
- Hasar 24 saat içinde bildirilir.
- Anahtarlar teslim alınır ve oda devrinde iade edilir.
- Oda, belirtilen sezon sonu tarihine kadar temiz ve boşaltılmış teslim edilir.
- Arızalar blok sorumlusuna bildirilir; adı ve numarası panoda yazılıdır.
İmza: ad, soyadı, imza, tarih.
Bütün kış boş kalan personel bloğunda yangın güvenliği ne ister?
Yangın yönetmeliği yatakhane türü konaklamayı konaklama amaçlı bina sayar ve personel konaklamasında en çok önem taşıyan riskler, otelin misafir binasında hiç görmediği risklerdir: ısıtıcılar, şarj cihazları, mutfak cihazları ve depo gibi kullanılan bir koridor.
Özetle, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (yeni sekmede açılır) (Resmî Gazete, 19.12.2007, sayı 26735; son değişiklik 1.7.2025), konaklama amaçlı binalarda yatak odalarını koridordan yangına en az 60 dakika dayanıklı duvarla ve koridora açılan kapıların en az 30 dakika dayanıklı ve kendiliğinden kapanan düzenekli olmasını ister. Yatak sayısı 20'yi veya kat sayısı ikiyi aşan binalarda her katta en az iki çıkış, en az 60 dakika çalışan acil durum aydınlatması, yüksekliği 6,50 m'yi veya kapalı alanı 1.000 m²'yi aşan binalarda otomatik yangın algılama, yatak sayısı 200'ü aşanlarda anons sistemi ve birden fazla katlı binada oda sayısı 100'ü veya yatak sayısı 200'ü aşanlarla yüksekliği 21,50 m'yi aşan bütün yataklı tesislerde yağmurlama sistemi ister. Personel bloğunun yatakhane türü konaklama sınıfına girip girmediği ve misafir binasının yangın raporunun onu kapsayıp kapsamadığı, yangın güvenliği danışmanınızın ve yetkili idarenin kararıdır; ana bina kapsadı diye varsaymayın. Oteli ilgilendiren daha geniş kontrol listesi itfaiye raporu öncesi yangın güvenliği rehberinde ayrıntılı olarak ele alınır.
Kontrol listesiYeniden açılış kontrolü, elinde paspasla bir temizlikçi değil, belgelenmiş bir sıradır
- Kaçış yolları ve merdiven boşlukları boş.
- Çıkış kapıları içeriden anahtarsız açılıyor.
- Acil durum aydınlatması test edildi ve kayda geçti.
- Söndürücüler süresi dolmamış, mühürlü ve imzalı.
- Algılama paneli arızasız; dedektörler temizlendi.
- Odalarda mutfak cihazı yok; ortak mutfak çalışıyor.
- Priz grupları yerinde; uzatma kabloları kaldırıldı.
- Su ve sıcak su yoğun saatlerde test edildi.
- Kazan ve ısıtıcılar bakımlı, tarihli kayıt mevcut.
- Tatbikat tarihi belirlendi; tahliyeden sorumlu kişi adıyla atandı.
Personel odalarındaki gerçek elektrik yükü ısıtıcılar, su ısıtıcıları, şarj cihazları ve uzatma kablolarıdır. Güvenli bir alternatif sunun: denetimli bir mutfak ve izin verilen bir ısıtıcı tipi gibi. Aksi halde insanlar markette satılan neyle olursa onunla geçici çözüm üretir. Yataktan uzak bir priz grubu ve nereye neyin takılabileceğine dair bir kural, kimsenin uymayacağı bir yasaktan daha fazla yangını önler.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (yeni sekmede açılır) (Resmî Gazete, 30.06.2012, sayı 28339), işverenden olası acil durumları önceden belirlemesini, acil durum planlarını hazırlamasını, önleme, tahliye, yangınla mücadele ve ilk yardım için yeterli sayıda eğitimli kişiyi görevlendirmesini ve tatbikatları yaptırmasını (madde 11), ayrıca işe başlamadan önce ve düzenli aralıklarla iş sağlığı ve güvenliği eğitimi vermesini ister (madde 17). Boş geçen sezon asıl risktir: dedektörlerde toz, çıkarılmış piller, havalandırma için açık bırakılmış kapılar, kimsenin bakmadığı bir ısıtıcı. Bloğun belgelenmiş bir açılışı ve belgelenmiş bir kapanışı, ikisi de imzalı olmalıdır.
Lojmanı kim, ne sıklıkla denetler ve kayda ne girer?
Adı belli tek bir kişi sabit bir takvimle denetler; her bulgu tarihli bir kayda, bir sorumluya ve bir kapanış tarihine girer ve o kayıt, bir şey ters gittiğinde otelin ortaya koyduğu belgedir.
Rolleri bölün, imzayı tek tutun: kat hizmetleri temizler, teknik servis onarır, insan kaynakları davranışı ele alır ve tek bir kişi bloğun sahibi olarak denetimi imzalar. Yoğun sezonda ayakta kalan sıklıklar şunlardır: ortak mutfak ve banyolar için günlük; koridor, çıkış ve merdivenler için haftalık bir tur; kontrol listesine karşı aylık tam denetim; artı belgelenmiş bir açılış ve belgelenmiş bir kapanış. Kayıt şunları taşır: tarih, denetleyen, oda veya alan, bulgu, ağırlık, düzelten kişi, kapanış tarihi ve fotoğrafın sorunu çözdüğü yerde bir fotoğraf.
| Kontrol | Kim | Ne sıklıkla | Nereye kaydedilir |
|---|---|---|---|
| Ortak mutfak ve banyolar | Kat hizmetleri | Günlük | Temizlik kaydı |
| Koridor, çıkış ve merdivenler | Blok sorumlusu | Haftalık tur | Denetim kaydı |
| Elektrik tesisatı, izinli cihazlar | Teknik servis | Aylık | Denetim kaydı |
| Yangın ekipmanı ve algılama | Teknik servis | Aylık | Denetim kaydı |
| Oda durumu ve mobilya | Blok sorumlusu | Aylık | Denetim kaydı |
| Sezon açılışı | Blok sorumlusu ve teknik | Bir kez, yerleşmeden önce | İmzalı açılış listesi |
| Sezon kapanışı | Blok sorumlusu ve teknik | Bir kez, çıkıştan sonra | İmzalı kapanış listesi |
Kayıt davranışı değiştirir. "Teknik servise söyledik" cümlesini kanıta çevirir ve örüntüleri gösterir: aynı duşun üç kez sızması üç olay değil, bir onarım sorunudur. Bloğun güvenebileceği bir onarım kuralı koyun: güvenlik bulguları konfor bulgularından önce kapanır ve bloğun her seferinde kavga etmeden çekebileceği bir bütçe kalemi vardır. Personele, bir arkadaşını şikâyet etmek anlamına gelmeyen bir arıza bildirme yolu ve otelin gerçekten tuttuğu bir yanıt süresi verin; yanıtlanmayan bir form, insanları bildirmeyi bırakmaya eğitir. Denetimi, departman bazındaki iş sağlığı ve güvenliği kontrol listesindeki daha geniş rutinin içinde tutun ki mutfağı gezen aynı kişi bloğu da gezin.
Lojman planı başka neleri kapsamalı: yemek, ulaşım ve çamaşır?
Yemek, ulaşım ve çamaşır, odayla aynı teklifin parçasıdır ve her biri öngörülebilir bir biçimde bozulur: gece vardiyasını yok sayan bir yemek servisi, geç vardiya bitmeden kalkan bir servis aracı ve üniformaları ıslak bırakan bir çamaşır kuralı.
Yemekleri restoran servis saatlerine değil vardiya saatlerine göre planlayın. Gece vardiyası, sabit bir saatte sıcak yemek ya da kullanabileceği bir mutfak ister; beslenme ve dini ihtiyaçlar işe alımda yazılı sorulan bir sorudur, üçüncü haftada bir sürpriz değil. Yemek bir maliyet kararıdır ve sahibi işletme sahibidir; ama ne karar verilirse yazıya geçsin ki personel mutfağı düzeni her hafta yeniden müzakere etmesin.
Ulaşım, otobüs sorunundan önce bir vardiya sorunudur ve resepsiyon, kat ve gece vardiyalarının planlanmasıyla etkileşir. Son servis aracı geç vardiya bitmeden kalkıyorsa, personel bir süre başka bir yol bulur ve sonra gider. Blok tesis dışındaysa ulaşım bir sosyal hak değil, işin ön koşuludur ve ücretle aynı masaya aittir.
Çamaşır üç karar ister: üniforma yıkama, kurutma alanı ve ödemeyi kimin yaptığı. Paylaşılan bir odada kuruyan ıslak üniformalar neme, anlaşmazlığa ve bir sezon sonunda kokusu içine sinmiş bir binaya yol açar. Sıcak su, personel bloklarının en sık şikâyet edilen konusudur: kapasiteyi öğleden sonra üçte değil, yoğun duş saatlerinde, 07:00 ve 23:00'te test edin. Bağlantı çoğu yöneticinin beklediğinden önemlidir: personel o binadan ailesiyle görüşür ve çekmeyen bir oda insanları sessizce kaybettirir.
Bloğu yönetmekle içindeki insanları izlemek arasındaki çizgi nerede?
Personel konaklaması aynı anda bir işyeri binası ve bir evdir; otelin, binayı işletmekle içinde yaşayanları izlemek arasında yazılı bir çizgiye ihtiyacı vardır.
Oda listeleri: kimin tuttuğuna ve ne içerdiğine karar verin. Koridor duvarında adlar ve oda numaraları olan bir liste bir kolaylık değil, kişisel veri sorunudur. Anahtarlar: imzalı bir anahtar defteri, anahtar kaybolduğunda kilit değişikliği ve geç vardiyanın herhangi birinin alabileceği bir çekmecede bırakılan bir genel anahtar yok. Odaya giriş: otelin girmeden önce personelin bilgilendirilmesini öngören, acil durum hariç, yazılı bir kural ve istisna kullanıldığında kayda geçen bir kayıt. Sağlık ve kişisel veriler: bir rapor, bir ilaç ya da bir aile sorunu koridor bilgisi değildir; kimin tuttuğunu ve neden tuttuğunu adıyla belirleyin.
İlkeyi söylemek kolay, tutmak zordur: otel binayı yönetir ve içinde yaşayan kişi, kiralık bir dairede sahip olacağı mahremiyeti korur.
DikkatKameraların sert sınırları var
Kameralar asla odaları, banyoları ve soyunma alanlarını kapsamaz. Ortak koridordaki her kamera için belirtilmiş bir amaç, görünür bir uyarı ve bir saklama süresi gerekir. Yerleşim, erişim ve saklamayı KVKK (kişisel verilerin korunması kanunu) kapsamında hukuk danışmanınıza doğrulatın; bu yazı yükümlülüğü yalnız genel hatlarıyla anlatır, ayrıntılar KVKK kapsamında güvenlik kamerası kontrol listesinde yer alır.
Sezon açılmadan önce
Dört belgeyi tek bir masaya koyun: oda düzeni standardı, tek sayfalık otel lojman kuralları, açılış kontrol listesi ve denetim takvimi. Her birine adıyla bir sorumlu ve bir tarih verin. Sonra bloğu bizzat gezin: girişten üst kattaki son duşa kadar. Çünkü o yürüyüş, yeni bir işçinin ilk saatinde ne göreceğini size söyleyen tek denetimdir.
Sıkça sorulan sorular
Türkiye'de otelin personel lojmanı sağlaması yasal bir zorunluluk mu?
İncelenen kaynaklarda bir otelin personel konaklaması sağlamasını gerektiren bir kural yoktur; bu, işletme sahibinin verdiği bir istihdam ve personeli tutma kararıdır. Yasaların istediği, işverenin çalışanların sağlığını ve güvenliğini korumasıdır ve bu yükümlülük genel ifadelerle 6331 sayılı Kanun'da yer alır. Sağladığınız konaklamaya nasıl uygulandığını iş sağlığı ve güvenliği uzmanınıza doğrulatın.
Personelden lojman için kira alabilir miyiz?
Bu yazı konaklamanın bordro ve vergi muamelesini kapsamaz ve yanıt, düzenlemenin nasıl kurulduğuna bağlıdır. Ne karar verilirse verilsin, düzenlemeyi sözleşmeye ve lojman kurallarına tek bir cümleyle yazın. İlk kesintiden önce muameleyi muhasebecinize doğrulatın.
Personel bloğunun kendi yangın raporu gerekir mi?
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete, 19.12.2007, sayı 26735; son değişiklik 1.7.2025) yatakhane türü konaklamayı, duvar, kapı, çıkış, aydınlatma, algılama ve alarm kurallarıyla birlikte konaklama amaçlı bina sınıfına koyar. Bloğunuzun bu sınıfa girip girmediği ve ana binanın raporunun onu kapsayıp kapsamadığı, yangın güvenliği danışmanınızın ve yetkili idarenin kararına aittir.
Personel koridorlarına kamera koyabilir miyiz?
Koridor ve girişler güvenlik gerekçesiyle savunulabilir; odalar, banyolar ve soyunma alanları savunulamaz. Her kameranın belirtilmiş bir amacı, görünür bir uyarısı, sınırlı erişimi ve bir saklama süresi olmalıdır ve bütün düzen, KVKK (kişisel verilerin korunması kanunu) kapsamında hukuk danışmanına sorulacak bir konudur. Kendi durumunuzu kurulumdan önce doğrulayın.
Sezon arasında blokla ne yapmalıyız?
Açtığınız kadar bilinçli kapatın: tarihli bir kapanış denetimi, su ve ısıtmanın güvenli duruma alınması, dedektörlerin temizlenip çalışır bırakılması, kapıların açık bırakılmaması, anahtarların deftere iadesi ve sonraki açılıştan önce bitirilecek onarımların yazılı listesi. Böylece açılış kontrol listesi bir tahminle değil, bilinen bir durumla başlar.
Kaynaklar
- Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (2007/12937), Articles 2, 10, 50, 72, 75 with Annex 7, 81 and 96, consolidated to the 1.7.2025 amendment (yeni sekmede açılır)T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)mevzuat.gov.tr
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (güncel metin), madde 4, 10, 11 ve 17 (yeni sekmede açılır)T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)mevzuat.gov.tr