Otelde sert su ve kireç: su yumuşatma cihazı nasıl seçilir, nasıl izlenir?

Sert su, içinde çözünmüş kalsiyum ve magnezyum oranı yüksek sudur. Otelde ölçümü, ana giriş hattından damla saymalı test kiti veya laboratuvar numunesiyle yapılır; ardından yalnızca gerektiren hatlar, tuzla yenilenen iyon değişimli bir su yumuşatma cihazıyla yumuşatılır. Ulusal içme suyu yönetmeliği sertliği, ekli parametre listesinde belirli bir sınır değeriyle zorunlu parametre olarak saymaz; buna karşılık yerel yönetim düzenlemeleri ya da cihaz üreticisinin garanti koşulları daha sıkı sınırlar isteyebilir. Güncel metni, yerel kuralları ve kendi durumunuzu su tedarikçinizle veya bir danışmanla doğrulayın.

Kazan aynı sıcak su için daha uzun çalışıyor, havlular sert ve gri dönüyor, duş başlıkları her ay temizleniyor. Suyu ise kimse test etmemiş. Bu tablo her otelde görülür, çünkü sertlik bir bardakta görünmez; yakıt faturasına, çamaşır ömrüne ve misafir şikâyetlerine yansır. Bu yazıyı okuduktan sonra kendi suyunuzu ölçebilecek, hangi hatların yumuşatılmasına karar verebilecek, cihazı kendi sayaç okumalarınızla boyutlandırabilecek ve haftalık iki dakikalık bir testle izleyebileceksiniz.

Sert su nedir ve otelde nasıl ölçülür?#

Sert su, içinde çözünmüş kalsiyum ve magnezyum taşır; sertlik ikisinin toplamıdır ve genellikle litre başına miligram kalsiyum karbonat cinsinden ifade edilir. Ölçümü, ana giriş hattında damla saymalı test kitiyle yapar, laboratuvar numunesiyle doğrularsınız.

Tek bir birim belirleyin ve onda kalın. Kalsiyum karbonat cinsinden litre başına miligram en anlaşılır birimdir; bir Alman derecesi yaklaşık 17,8 mg/L, bir Fransız derecesi 10 mg/L'dir. Farklı birimle verilen bir teklif, gerçekte olduğundan iki kat iyi görünebilir. Yaygın uygulama bantları, yasal bir sınıflandırma değil, şöyledir: yaklaşık 60 mg/L altı yumuşak, 60-120 orta sert, 120-180 sert, 180 üzeri çok sert.

Numuneyi, herhangi bir arıtma öncesinde ana giriş hattındaki soğuk sudan, musluğu bir dakika akıttıktan sonra alın; aynı gün cihaz çıkışından ikinci bir numune alın. Tek sayfada duran iki sayı, cihazın gerçekte ne yaptığını gösterir. Damla saymalı kit dakikalar içinde sonuç verir ve ucuzdur; laboratuvar numunesi demir, mangan, klorür, sülfat ve iletkenliği de ekler. Bunlar önemlidir, çünkü demir reçineyi kirletir, klorür korozyonu hızlandırır.

Sertlik sabit değildir. Şebeke kaynağını değiştirebilir, kuyu suyu mevsime ve yeraltı su seviyesine göre değişir. En az üç ayda bir ve her tedarik değişikliğinden sonra test edin. Sonuçları tarih, numune noktası ve kullanılan kit bilgisiyle makine dairesi kayıt defterine işleyin ki sonraki ölçüm öncekiyle karşılaştırılabilsin.

İçme suyu yönetmeliği sertlik için bir parametre koymaz. Koyduğu sınırlar kapınıza gelen suyu tanımlar; klorür, iletkenlik, pH ve sülfat değerlerine düşülen nota göre su aşındırıcı olmamalıdır (Sağlık Bakanlığı, İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik, Ek-1 (yeni sekmede açılır), işlenmiş metin, son değişiklik 20 Ekim 2016).

Kaynak: Sağlık Bakanlığı, İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik, Ek-1, işlenmiş metin, son değişiklik 20 Ekim 2016.

Kireç otelin neresinde para kaybettirir?#

Kireç, suyun ısıtıldığı veya buharlaştığı yerde oluşur; maliyet önce kazan ve ısı değiştiricilere, sonra çamaşırhaneye, bulaşıkhaneye, duşlara ve su ısıtan her makineye biner.

Mekanizma basittir. Kalsiyum karbonat, su ısındıkça veya basınç düştükçe çözeltiden ayrılır ve en sıcak yüzeye sert bir katman olarak çöker. Kireç ısıyı kötü iletir; kaplanan bir ısı değiştirici daha az ısı geçirir ve aynı sıcak su için brülör veya rezistans daha uzun çalışır. Maliyet yakıt veya elektrik faturasında görünür, "kireç" adında bir kalemde asla.

Kazan boruları en çok zarar görür: kaplanan boru tasarımından daha sıcak çalışır, bu da boru ömrünü kısaltır ve tek bir arıza yerine tekrarlayan tamirler olarak ortaya çıkar. Çamaşırhanede makinede ve ütünde biriken kireç, deterjanın daha çok çalışmasına, havluların sertleşip grileşmesine ve çamaşırın daha erken hurdaya çıkmasına yol açar. Mutfakta bulaşık ve bardak yıkama makineleri cam eşyada leke ve film bırakır, kombi fırınlar ve kahve makineleri daha sık kireç çözümü ister, buz makinelerinin evaporatörü kireçlenir. Duş ve musluklarda kireç perlatörü (hava karıştırıcıyı) ve duş başlığını tıkar, debi düşer ve misafirler bunu teknik ekipten önce fark eder.

Kireç ayrıca biyofilm tutunabileceği pürüzlü yüzeyler yaratır; su sistemlerinin sıcaklık ve akıtmaya dayalı yönetilmesinin bir nedeni de budur. Sıcaklık ve akıtma rejimi ayrı bir konudur ve yazılı su güvenliği planınıza aittir.

Su yumuşatma cihazı nasıl çalışır?#

Cihaz, suyu kalsiyum ve magnezyumu tutup yerine sodyum bırakan iyon değişimli reçine yatağından geçirir; reçine dolduğunda tuzdan hazırlanan tuzlu suyla yenilenir ve döngü tekrarlar.

Reçine tanecikleri sodyum iyonları taşır. Sudaki kalsiyum ve magnezyum taneciklere daha güçlü bağlanır ve sodyumu suya iter; böylece su daha yumuşak, hafif daha sodyumlu ve anyonları değişmeden çıkar. Kapasite, yenileme başına belirtilen sertlikteki metreküp su veya gren cinsinden verilir. Rakamı kendi ölçtüğünüz sertlikte isteyin, çünkü düşük sertlikteki başlık kapasitesi makine dairesinde bir şey ifade etmez.

Tuz işletme maliyetidir. Tablet tuz otel cihazlarının çoğuna uyar, granül tuz üretici izin veriyorsa, blok tuz yalnızca ona göre tasarlanmış ünitelerde kullanılır. Yabancı maddeler çamur ve köprü oluşturur; bu yüzden yalnızca fiyata değil saflığa bakarak alın. Tek kumandaya bağlı iki kap, sıkça “tandem” denen düzenek, bir kap servis verirken diğerinin yenilenmesini veya beklemede kalmasını sağlar. Çamaşırhane veya kazan hattındaki tek kap, gece yenilenmeye boyutlandırılmadıysa yenileme sırasında sert su geçirir.

Reçine sonsuza dek dayanmaz. Klor yıpratır, demir kirletir; bu yüzden girişteki demir ve klor değerleri sertlik ölçümüyle aynı dosyada durmalı ve beşinci yılda reçine numunesi istemek makul bir sorudur. Su yumuşatma cihazı filtre değildir, bakteri ve klor gidermez, tek başına suyu içilebilir kılmaz. Sertliği giderir, iddia edilenin tamamı budur.

Her adımın vana üzerinde ayarlanmış bir süresi vardır ve bu ayarların yazılı olması gerekir.

Hangi hatlar yumuşatılır, hangileri olduğu gibi bırakılır?#

Suyu ısıtan veya yıkayan hatları yumuşatın; içme ve pişirme suyu için yumuşatılmamış bir hat tutun.

Tüm suyu yumuşatmak servis ettiğiniz sudaki sodyumu yükseltir; Ek-1(c) sodyum göstergesini 200 mg/L'de tutar. Yumuşatılmamış içme hattının nedeni budur: içme muslukları, yemek hazırlığında kullanılan mutfak soğuk suyu, personel içme sebili ve misafirlerin şişe doldurduğu her nokta sert suda kalır. Tüm tedarikin yumuşatılması zorunluysa mutfak musluğundan sodyum numunesi alın ve sonucu sertlik ölçümlerinin yanına kaydedin.

Bahçe sulaması da aynı dikkatle yaklaşmayı hak eder: yumuşatılmış su toprağa sodyum ekler ve bitki örtüsünün çoğu bunu zamanla kötü tolere eder. Havuz suyu kendi dozaj ve seyreltme düzeniyle yönetilir; su yumuşatma cihazı bunun aracı değildir, dolum suyunu değiştirmeden önce havuz sorumlusuna sorun.

Her şeyi etiketleyin. Makine dairesinde ve mutfakta yumuşatılmış ve içme hatlarını işaretleyin, baypas vanasını etiketleyin. Yanlış musluktan kova dolduran bir temizlik görevlisi veya baypası yeniden açan bir tesisatçı, tasarımı tek hamlede bozar.

Cihaz, otelin kendi su sayacından nasıl boyutlandırılır?#

Üç sayıyla boyutlandırın: ana girişteki sertlik, cihazdan geçecek günlük metreküp ve saatte metreküp cinsinden tepe debisi. Tedarikçinin üçüne de ihtiyacı vardır ve otelin üçü de zaten elindedir.

Sayacı bir hafta, tercihen yoğun bir hafta boyunca her gün okuyun ve tüketimin hangi saatlerde tırmandığını not edin. Günlük okumalar ayrıca ileride işinize yarayacak dolu oda başına su tüketimi değerini verir; dolu oda başına enerji ve su tüketimi yazımızda nasıl kullanılacağını gösteriyoruz. Yumuşatılacak payı tahmin edin: çamaşırhane, mutfak ve sıcak su genellikle büyük bölümü oluşturur; ayrıştıramıyorsanız tahmin yürütmek yerine yumuşatılmış hatta bir ay boyunca ara sayaç taktırın.

Tepe debisi kap boyutunu belirler. Küçük kalan bir cihaz, sabah duş tepe saatlerinde ya baypas yapar ya da gün ortasında yenilenir; ikisi de kazana sert su gönderir. Tepe debideki basınç kaybını isteyin ve üst kata gereken basınçla karşılaştırın. Kireci çözen ama üst kat duşunu alan bir cihaz kötü bir takastır.

Kendi sertliğinizde yenileme başına kilogram cinsinden tuz ve metreküp cinsinden yenileme suyu rakamını isteyin ve ikisini de su ve maliyet bütçesine koyun. Yenileme suyu drenaja gider ve nereye gidebileceği yerel su ve kanalizasyon idaresinin belirlediği kurallara bağlıdır. Teklifleri aynı üç girdiyle, aynı sertlik birimiyle, aynı tuz ve su rakamlarıyla karşılaştırın. Bu sayılar olmadan verilen bir teklif bir başkasıyla karşılaştırılamaz.

Her gün ne kontrol edilir, ne kaydedilir?#

Çıkış sertliğini ve tuzu kontrol edin, ikisini de yazın; kayıt, cihazı bir ekipman parçasından kontrollü bir sürece dönüştüren şeydir.

Çıkış sertliği her seferinde aynı kit ve aynı birimle ölçülmelidir. Yükselen değer, reçinenin dolması, zayıf tuzlu su veya yanlış vana ayarının ilk işaretidir ve kireç gözle görülmeden çok önce ortaya çıkar. Tuzu haftalık kontrol edin: tuzu tuzlu su çizgisinin üzerinde tutun ve depo yaklaşık üçte ikiden fazla dolu olmasın; altı boş kabuk oluşturan tuz köprüsünü ve dipteki çamuru arayın.

Yenilemenin ayarlanan saatte çalıştığını doğrulayın, tuz dozunu ve döngü sayısını kaydedin; sabah 08:00'de yenilenen bir cihaz, sabah tepe saatinde yenileniyor demektir. Baypas vanasını kapalı tutun, kolunu sökün veya etiketleyin ki kimse basıncı geri kazanmak için açıp oteli sessizce sert suya döndürmesin. Cihaz öncesi ve sonrası sayaç toplamlarını kaydedin; böylece su dengesi ve yenileme suyu, geceleme sayısıyla aynı sayfada görünür.

Yıllık servisi ve çıkış sertliği kayarsa reçine numunesini planlayın. Su yumuşatma cihazını kullanım kılavuzları dosyasına değil, önleyici bakım planına ve makine dairesi turuna yazın; planlamayı otelin önleyici bakım planı rehberimizde, su tarafındaki diğer kayıtları su deposu temizliği yazımızda ele aldık.

Kireç önleme diye satılan diğer cihazlar: ne sormalı?#

Manyetik, elektronik ve katalitik cihazlar su yumuşatma cihazına alternatif olarak satılır; hiçbir yazı, bir cihazın tesisinizde çalışıp çalışmadığını söyleyemez. Yapabileceğiniz şey kanıt istemek ve tek hat üzerinde denemektir.

Ne ölçüldüğünü sorun: çıkış sertliği mi, test yüzeyindeki kireç kalınlığı mı, yoksa hiçbir şey mi. İkisini de değiştirmeyen bir cihaz sonuç değil, iddiadır. Test raporunu isteyin: kim yaptı, hangi suda, hangi sıcaklık ve debide, ne kadar süreyle ve testi yapan satıcıdan bağımsız mı. İçme suyunun bileşimine ne yaptığını sorun; kimyasal ekleyen her şey, Ek-1 sınırları ve kendi numunelerinizle aynı sohbete aittir. Kazan, çamaşır ve bulaşık makinelerinin garantisine etkisini sorun, çünkü bazı üreticiler besleme suyundan ne istediklerini belirtir.

En güçlü soru tek hat üzerinde denemedir: bir rezistansı veya ısı değiştirici plakayı deneme öncesi ve sonrasında, sabit bir süre boyunca, aynı yükte fotoğraflayın ve tartın. Sahibine savunabileceğiniz bir test budur.

Polifosfat dozlaması gerçek bir arıtımdır: bir kimyasal maliyeti, bakımı gereken bir dozlama pompası ve su idareniz için bir deşarj sorusu vardır. Su yumuşatma cihazı değildir ve sertliği gidermez. Ne kurarsanız kurun, sertliği ölçmeye ve kayıt tutmaya devam edin. Bir şeyin değişip değişmediğini söyleyen tek şey ölçümdür.

Şimdi ne yapmalı#

Aynı gün iki numune alın: ana giriş hattından birini, cihaz varsa çıkışından diğerini, ve iki sayıyı tarihiyle makine dairesi kayıt defterine yazın. Bu yazıdaki her şey o iki sayıdan çıkar: hangi hatların yumuşatılacağı, kabın nasıl boyutlandırılacağı, bütçeye ne kadar tuz konacağı ve alternatif bir cihazın bir şeyi değiştirip değiştirmediği.