Seyahat acentelerine ve tur operatörlerine toplu e-posta: ticari elektronik ileti kuralları işletmelere ne diyor?
Seyahat acentelerine toplu e-posta gönderirken onay şartı ve İYS yükümlülüklerini netleştiriyoruz. Alıcı statüsünü belirleyin, ret kayıtlarını yönetin ve kampanyalarınızı yasalara uygun yürütün.
Yapay zekâ taslağı · editör incelemesi bekleniyor

İçindekiler
Kısaca
- Yönetmeliğin 6/3 fıkrası, tacir ve esnaf alıcıların elektronik adreslerine gönderilecek iletiler için önceden onay adımını kaldırır; alıcının reddetme hakkını kaldırmaz.
- 6/6 fıkrası kontrol yükünü gönderene verir: acentenin adresini İYS'ye kaydedin ve ileti gönderilmeden önce ret durumunu kontrol edin.
- Acentenin zaten yapmış olduğu bir rezervasyonun teyidi ile sezonluk fiyat listesi farklı iletilerdir ve yalnızca biri tanıtım niteliğindedir.
- Adres başına tek kayıt; kaynağı, edinme tarihi, alıcının statüsünü ve her reddi taşıyan bir kayıt, acente listenizi bir yıl sonra da açıklayabilir kılar.
- Ret, o adres için bir dur işaretidir; tipik hata, bir çalışanın geçen sezonun dökümünü yeniden içe aktarmasıdır.
Türkiye'de tacir veya esnaf alıcıların elektronik adreslerine gönderilen ticari elektronik iletiler için Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmeliğin 6. maddesinin üçüncü fıkrası önceden onay şartı getirmez; ancak reddetme hakkını kullananlara onay alınmadan ileti gönderilemez. 6/6 fıkrası ise gönderimden önce bu adreslerin İYS'ye kaydedilmesini ve ret durumunun İYS üzerinden kontrol edilmesini şart koşar.
Her sezon satış ofisi acente listesini dışa aktarır, yeni fiyat listesini ekler ve gönder tuşuna basar. O listede şirket e-posta kutuları, kişisel adresler, üç yıl önce imzalanmış sözleşmeler ve geçen bahar çıkarılmasını isteyen bir rezervasyon müdürü yan yana durur. Bu yazıyı okuduktan sonra o listeyi alıcı statüsüne göre ayırabilecek, İYS kontrolünü kanıtıyla yürütebilecek, tanıtımı yazışmadan ayırabilecek ve gelecek sezonda da anlamlı kalan kayıtlar tutabileceksiniz. Acentelere toplu e-posta ticari elektronik ileti kuralları açısından tek bir yönetmeliğin iki fıkrasına dayanır.
Acente listenizdeki kim tacir, kim esnaf?
Kolaylaştırıcı kural adresi izler, sektörü değil: kural tacir ve esnaf alıcıların elektronik adreslerini kapsar. Bir adres bu kapsama, şirketin adında "acente" kelimesi geçtiği için değil, alıcının kendi ticaretini yürüten bir işletme olduğu için girer.
Adres, şirket demek değildir
Genel anlamda tacir, ticaret siciline kayıtlı işletme; esnaf ise esnaf ve sanatkârlar odasına kayıtlı küçük işletme olarak anılır. Şirket olarak kurulmuş bir seyahat acentesi normalde tacirdir. Tek kişilik bir acente esnaf olabilir.
Şirket kadar adres de belirleyicidir. Acentenin kendi alan adındaki adrese gönderilen ileti ile aynı iletinin rezervasyon müdürünün kişisel kutusuna gönderilmesi aynı şey değildir; çünkü o adres işletmeye değil bir kişiye ait olabilir. Sözleşme ekiplerinde ortak kutular en yaygın örnek ve kanıtlaması en kolay olanıdır: adres şirkete aittir, arkasındaki kişi değişir.
Fuarda toplanan kartvizit veya rozet bir teması kanıtlar, statüyü kanıtlamaz. Statü kesinleşene kadar bu adresleri ayrı bir listede tutun. Statü belirlenemiyorsa adresi kampanyanın dışında bırakın. Eksik bir alıcı bir e-postaya mal olur; yanlış bir sınıflandırma ise ileride ihtiyaç duyacağınız kayda mal olur. Misafirlere gönderilen mesajlar ise farklı kurallara tabi farklı bir hattır; bu blogda misafire kampanya mesajı ve İYS onayı başlığıyla ayrıca ele alındı.
Sözleşme imzalanırken ne istenmeli?
Statüyü kampanya aşamasında değil sözleşme aşamasında belirleyin. Ticaret sicil numarasını veya vergi numarasını isteyin, imzalı sözleşmenin yanına dosyalayın ve teyit ettiğiniz tarihi yazın. Bu tek alışkanlık, sonraki her kampanyanın statü sorusunu yanıtlar.
| Listenizdeki adres | Olası statü | Göndermeden önce yapılacak |
|---|---|---|
| Sözleşmeli acentenin şirket alan adı, sicil numarası dosyada | Tacir | İYS kontrolünden sonra gönderin |
| Tek kişilik acente, vergi numarası var, sicil kaydı yok | Esnaf | İYS kontrolünden sonra gönderin |
| Büyük bir operatör çalışanın kişisel kutusu | Belirsiz, muhtemelen kişi | Kampanya listesinden çıkarın |
| Tur operatöründe ortak sözleşme kutusu | İşletme adresi | İYS kontrolünden sonra gönderin |
| Fuar rozetinden alındı, kayıt yok | Bilinmiyor | Statü kesinleşene kadar ayrı liste |
| Geçen sezonun dökümünden geldi, kaynağı belirsiz | Bilinmiyor | Kaynağı teyit edin ya da silin |
Yönetmelik, tacir ve esnaflara gönderilecek iletilerde önceden onay hakkında ne diyor?
Yönetmeliğin 6/3 fıkrasına göre tacir veya esnaf alıcıların elektronik adreslerine gönderilen iletiler için önceden onay gerekmez; ancak reddetme hakkını kullananlara onayları alınmadan ileti gönderilemez (Ticaret Bakanlığı, Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik, Madde 6).

Önceden onay normalde ne demektir?
Önceden onay, aksi halde ilk iletiden önce almanız gereken izindir. 6/3 fıkrası bu adımı işletme adresleri için kaldırır; yeni bir acenteye yapılacak ilk teklif için önceden imzalı bir izin gerekmez. Türkiye'de acentelere toplu e-posta gönderimini tüketici tarafından ayıran temel nokta budur.
Kaldırdığı tek adım budur; çevresindeki yükümlülükleri kaldırmaz. Reddetme hakkı okurun yanında kalan kısımdır: tacir veya esnaf istediği anda ret hakkını kullanabilir ve ret sonrasında o adrese ancak onay alınarak ileti gönderilebilir. 6/6 fıkrasındaki İYS yükümlülüğü de aynı iletiler için geçerliliğini korur.
6/3 fıkrasının yerinde bıraktığı şeyler
Satış ofisi için pratik sonuç şudur: adres gerçekten bir tacire veya esnafa aitse ve İYS kontrolü yapılmışsa, yeni bir acente ilk fiyat listesini önceden onay alınmadan alabilir. Gerekçeyi kampanyanın kendisine yazın: hangi fıkraya dayandığınızı, hangi adreslerin uygun düştüğünü ve statüyü kimin teyit ettiğini.
Önemli noktaİki kuralın düz anlatımı
6/3 fıkrası: tacir ve esnaf alıcıların adreslerine gönderilecek iletiler için önceden onay gerekmez; ancak ret kullanıldıktan sonra onay alınmadan ileti gönderilemez. 6/6 fıkrası: bu adresleri İYS'ye kaydedin ve göndermeden önce ret durumunu İYS üzerinden kontrol edin. Kaynak: Ticaret Bakanlığı, Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik, Madde 6.
Yönetmelik, ticari elektronik iletilerin içeriği ve biçimi için de yükümlülükler getirir; bunlar burada yinelenmedi. Güncel metni ve kendi durumunuzu bir hukuk danışmanıyla teyit edin.
İYS nedir ve göndermeden önce orada ne kontrol edilir?
İYS (İleti Yönetim Sistemi), alıcıların izinlerini ve retlerini yönettiği merkezi kayıt sistemidir. Yönetmeliğin 6/6 fıkrası, gönderenin tacir ve esnaf alıcıların adreslerini buraya kaydetmesini ve gönderimden önce ret hakkının kullanılıp kullanılmadığını İYS üzerinden kontrol etmesini şart koşar.
Bir kez kaydedin, her seferinde kontrol edin
Merkezi bir kayıt sistemi şunun için vardır: bir kez kaydedilen ret, alıcıyı tüm göndericiler boyunca izler; kontrol her otelin kendi içinde tutabileceği bir şey değildir. Adresi bir kez kaydedin, sonra her kampanyadan önce kontrol edin. Ocakta yapılan bir kontrol, haziranda göndereceğiniz liste hakkında hiçbir şey söylemez.
Kontrolün üç sonucu vardır. Adres bilinmiyordur, kaydedin. Ret kaydı yoktur, gönderin. Ret kaydı vardır, göndermeyin ve kendi listenizi güncelleyin. Kontrol adres başına yapılır: aynı operatördeki iki kişi iki farklı sonuç verebilir.
Kanıtı saklamak
Sonucu tarih ve saatle birlikte dışa aktarın ya da ekran görüntüsünü alın ve kampanyanın dosyasına koyun. Gönderim sorgulanırsa göstereceğiniz şey bu kayıttır. Kontrolü yapan kişiyi adıyla belirleyin: "ekip yapıyor" demek, sezonun açıldığı hafta kimsenin yapmaması demektir.
Kontrol listesiGönderim öncesi İYS kontrol listesi
- Adresin tacir veya esnaf alıcıya ait işletme adresi olduğu teyit edildi
- Adres İYS'ye kaydedildi
- Ret durumu bu kampanya için kontrol edildi, önceki bir kampanya için değil
- Sonuç tarih ve saatle dışa aktarıldı, kampanya dosyasına kondu
- Ret görünen adresler gönderimden önce dökümden çıkarıldı
- Kontrolü tek bir adıyla belirtilen kişi onayladı
- Onay, sonraki her kampanya için yinelenecek
Acenteye gönderilen fiyat listesi ticari ileti midir, yoksa sıradan ticari yazışma mı?
Amaca bağlıdır: otelin odalarını tanıtan veya reklamını yapan bir ileti ticari elektronik iletidir; acentenin zaten yapmış olduğu bir rezervasyonu yürütmekten ibaret yazışma ise değildir.
Bir iletiyi sınıflandıran üç soru
Üç soru sorun. İleti, acentenin satın almadığı bir şeyi tanıtıyor mu? Tek bir rezervasyonu yürüten kişiye değil, bir listeye mi gidiyor? Alıcı bunu reklam olarak nitelendirir mi? Örneğin yazışma: bir FIT rezervasyonunun teyidi, salı günü gelecek bir grup için isim listesi talebi, e-belgesi ekli bir fatura, bir isim yazımıyla ilgili soru. Örneğin tanıtım: ocak fiyat listesi, erken rezervasyon teklifi, ağustosta yirmi odanın boş olduğuna dair bir not, fuar standına davet.
Karışık ileti
Gerçek sorun karışık iletidir. İçinde bir paragraf spa tanıtımı taşıyan teyit iki işi aynı anda yapar; tanıtımı ayrı gönderin ya da tamamen çıkarın. Bu ayrımın karşılığını vermesinin nedeni şudur: ret kaydı ve İYS kontrolü ticari iletiye bağlanır. Tanıtımları operasyonel gönderim hattından göndermek, onları tuttuğunuz kaydın dışında bırakır.
İkisini ayrı gönderim hatlarında tutun: operasyonel postalar rezervasyon sisteminden, kampanyalar pazarlama aracından. Kimlik doğrulama ve alan adı itibarı operasyonel hattın konusudur ve başlı başına dikkat ister; ayrıntılar için otel e-postaları için SPF, DKIM ve DMARC yazısına bakın.
| İleti | Amacı | Gönderim hattı |
|---|---|---|
| Rezervasyon teyidi | Varılan anlaşmayı yürütür | Operasyonel |
| Gelecek grup için isim listesi takibi | Varılan anlaşmayı yürütür | Operasyonel |
| E-belge ekli fatura | Varılan anlaşmayı yürütür | Operasyonel |
| Yeni sezon fiyatlarıyla sözleşme yenileme yazısı | Karışık | Göndermeden önce ayırın |
| Tüm acente listesine sezonluk fiyat listesi | Tanıtım | Kampanya |
| Elli acenteye son dakika müsaitlik notu | Tanıtım | Kampanya |
| Teyide eklenmiş spa teklifi | Yazışma içinde tanıtım | Göndermeden önce ayırın |
Gelecek sezonda savunabileceğiniz bir acente listesi nasıl kurulur?
Adres başına tek kayıt; nereden geldiğini, ne zaman edinildiğini, alıcının statüsünü ve her reddi taşıyan bir kayıt, bir dökümü açıklayabileceğiniz bir listeye dönüştürür.

Her kaynak ne kanıtlar?
Kaynaklar kanıtladıkları şeyde farklıdır. İmzalı sözleşme statüyü ve adresi kanıtlar. Fuar rozeti bir teması kanıtlar. Gelen bir rezervasyon operasyonel bir teması kanıtlar. Web sitesindeki bir form ne statüyü ne niyeti kanıtlar.
Kaydı savunulabilir kılan alanlar
Rol değişiklikleri sessiz başarısızlıktır. Bir sözleşme kutusu bir ayrılmayı atlatır; kişisel adres atlatamaz ve müdürün yerine gelen kişi hiçbir şeye onay vermemiştir. Ret kaydı, tek bir kişinin e-posta kutusunda değil müşteri sisteminde durmalıdır: bir reddin tek kopyası bir e-posta zinciriyse, bir sonraki işe alımda kaybolur.
Sürekli yerine her sezondan önce gözden geçirin: yeni hesapların statüsünü yeniden teyit edin, tümü için İYS'yi yeniden kontrol edin ve kaynağı adlandırılamayan adresleri silin. Bu liste, acente, tur operatörü ve kurumsal müşterilere yönelik yıllık satış planının ham maddesidir; o plan, temiz bir kaydın üzerine kurulan ticari bir çalışmadır.
Kontrol listesiKayıt alanları kontrol listesi
- Adres
- Şirketin ticari unvanı
- Ticaret sicil veya vergi numarası
- Alıcı statüsü ve teyit tarihi
- Adresin kaynağı
- Edinme tarihi
- Son İYS kontrolünün tarihi
- Ret tarihi ve kanalı
- Otel içindeki sorumlu kişi
- Adresin ortak mı, kişisel mi olduğu
Bir ret ya da şikâyet geldiğinde ne yapılır?
Ret, o adres için bir dur işareti olarak ele alınmalıdır: geldiği gün kaydedin, adresi her listeden çıkarın ve gelecekteki her gönderimden önce İYS kontrolünün bunu teyit etmesine izin verin.
Retin aldığı biçimler
Ret birkaç biçimde gelir: iletinin içindeki abonelikten çıkma yolu, satış temsilcisine verilen yanıt, rezervasyon masasına yapılan telefon, bir kişiye değil şirkete yöneltilen şikâyet. Her biçimi tarih ve kanal bilgisiyle tek bir kayda yönlendirin. Reti alan temsilci, bu gerçeğin tek sahibi olmamalıdır.
Şikâyet tek bir adresi değil tüm listenin gözden geçirilmesini gerektiren bir sinyaldir: aynı kaynaktan ve aynı sezondan gelen diğer alıcıları kontrol edin. Bazı acenteler fiyat listesi almak yerine kendileri çekmek ister; acenteler için B2B rezervasyon sistemi bu tercihe yanıt verir ve fiyat konuşmasını e-posta kutusunun dışına taşır.
Eski dökümler neden risktir?
Listeyi asla eski bir dökümden yeniden kurmayın. Müşteri sistemi tek kaynaksa, bir ret bir elektronik tabloyla sessizce geri dönemez.
DikkatTek bir kutudaki ret, kaydedilmiş sayılmaz
Bir ret yalnızca bir temsilcinin kutusunda duruyorsa ve adres gelecek sezonun dökümünde yeniden görünüyorsa, otelin ret kanıtı da, gönderim için açıklaması da yoktur. Tek kayıt, tek sorumlu, her kampanyadan önce kontrol.
Şimdi ne yapmalı
Bu hafta acente dökümünü açın ve dört sütun ekleyin: statü, kaynak, edinme tarihi ve ret. Sonraki gönderimden önce İYS kontrolünü çalıştırın. Parçalar tek bir sırayla yerine oturur: alıcının kim olduğunu belirleyin, o adrese 6/3 fıkrasını uygulayın, 6/6 fıkrası kontrolünü çalıştırın, iletiyi tanıtım ya da yazışma olarak sınıflandırın ve dördünü de kanıtlayan kaydı tutun.
Sıkça sorulan sorular
Türkiye'de bir seyahat acentesine e-posta göndermek için onay gerekir mi?
Yönetmeliğin 6/3 fıkrasına göre tacir veya esnaf alıcıların elektronik adreslerine gönderilen iletiler için önceden onay gerekmez. Adresin gerçekten bir tacire veya esnafe ait olması, reddetme hakkının geçerli olması ve 6/6 fıkrası uyarınca adresin İYS'ye kaydedilip ret durumunun göndermeden önce kontrol edilmesi gerekir. Acentelere toplu e-posta ticari elektronik ileti kurallarının çekirdeği budur.
Bir otel, B2B kampanyadan önce İYS'yi ne sıklıkla kontrol etmeli?
Her kampanyadan önce, yılda bir kez değil: ocakta yapılan bir kontrol hazirandaki listeyi tanımlamaz. Adresi bir kez kaydedin, ret durumunu her seferinde kontrol edin ve tarihli sonucu kampanyanın dosyasına koyun ki kontrol sonradan gösterilebilsin.
Acentelere gönderilen sezonluk fiyat listesi ticari elektronik ileti midir?
Amacı otelin odalarını bir listeye tanıtmak veya reklamını yapmaksa, evet. Acentenin zaten yapmış olduğu bir rezervasyonu yürütmekten ibaret yazışma, örneğin bir teyit, isim listesi talebi veya fatura, tanıtım değildir. Karışık iletiler ayrılmalıdır ki tanıtım kısmı kampanya hattında kalsın.
Listemdeki adres rezervasyon müdürünün kişisel kutusuysa ne olur?
Statü sorusu şirketten kişiye kayar ve 6/3 fıkrasına dayanma geçerli olmayabilir. Kişisel adresleri statü kesinleşene kadar kampanya listesinde tutmayın; personel değişimlerini de atlatan acentenin kendi alan adını veya ortak sözleşme kutusunu tercih edin.
Bir acentedeki bir kişinin ret hakkı kullanması tüm şirketi kapsar mı?
Kontrol adres başına yapılır; ret, ret kullanan adrese kaydedilir ve her listeden çıkarılır. Hesabı müşteri sisteminde işaretleyin ki bir çalışanın aynı adresi eski bir dökümden yeniden eklemesi engellensin ve aynı kaynaktan gelen diğer adresleri gözden geçirin.


