Acente rezervasyonunda iptal süresi ve no-show: sözleşme yoksa yönetmelik ne diyor?

Sözleşme sessiz kaldığında yönetmelik devreye girer: tatil otellerinde münferit rezervasyonlar (1-10 yolcu) yüksek sezonda girişten 30 gün öncesine, sezon dışında 14 gün öncesine kadar iptal edilebilir. Geç iptal veya gelmeme halinde her müşteri için genelde en az bir gecelik, yüksek sezonda 3 gecelik tazminat ödenir. Gruplarda süre 21 veya 14 gündür. Sözleşme her zaman önce gelir.

Bir acenta Salı günü arar, gelecek hafta için 12 odayı düşmesini ister. Sözleşmede ihbar süresine dair tek satır yoktur ve rezervasyon müdürü o öğleden sonra, ücret alıp almayacağına ve ne kadar alacağına karar vermek zorundadır. Türkiye'de bir otel için acente rezervasyonu iptal süresinin bir bölümünü yönetmelik yanıtlar; gerisini iki tarafın imzaladığı kâğıt belirler. Yazının sonunda rezervasyonunuzun hangi rejime düştüğünü, hangi sürenin geçerli olduğunu, geç iptalin veya gelmemenin neye mal olduğunu ve kendi sözleşmelerinizi yönetmelikle nasıl karşılaştıracağınızı bileceksiniz.

Münferit müşteri, grup ve tahsis kimleri kapsar?#

Yönetmelik üç ayrı rejim işletir ve ihbar süreleri ile tazminat ölçüleri bu üçü arasında farklıdır. Hangisinde olduğunuz, oda sayısına değil, acenta ile otelin rezervasyona nasıl yaklaştığına bağlıdır.

Münferit müşteri sözleşmesi, aynı otel hizmetlerinden yararlanan 1 ile 10 yolcuyu kapsar (27. madde). Grup, aynı rezervasyondan yararlanan ve acenta ile otel işletmesi tarafından bir bütün olarak kabul edilen en az 11 kişilik müşteri topluluğudur (4. madde (g)). Tahsis, yani kontenjan sözleşmesi ise başka bir araçtır: belirli bir dönem için ayrılmış odalar demektir; özel organizasyonlar, art arda gelen gruplar veya münferit müşteriler için düzenlenir (41. madde). Üç tanım de TÜRSAB'ın "Turizm İşletmelerinin Bakanlıkla, Birbirleriyle ve Müşterileriyle İlişkileri Hakkında Yönetmelik" kopyasından (yeni sekmede açılır) alınmıştır; güvenmeden önce güncel resmî metni ve tarihini kontrol edin.

Ayrım akademik değil, pratiktir. Tek bir rezervasyonda ve tek blok olarak yürütülen 12 yolcu bir gruptur. Aynı 12 yolcu on iki ayrı rezervasyona bölünmüşse her biri münferit sözleşmedir ve her birine münferit kurallar uygulanır. Kendi sözleşmeniz grubu farklı tanımlıyorsa, örneğin on odadan itibaren, sözleşme geçerlidir ve yönetmelik kenara çekilir.

Kaynak: TÜRSAB'ın yönetmelik kopyası, 11 Kasım 2026. Sözleşme her zaman önce gelir. Genel çerçeve için yönetmeliğin otel ve acenta için varsayılan kurallarına bakın.

25. maddeye göre geçerli iptal nasıl yapılır?#

Yazılı ve tarihli yapılır. 25. madde, otel sözleşmelerinin tümüyle veya kısmen iptalinin yazılı yapılmasını ve tarih konmasını şart koşar; ihbar süresini sayılabilir kılan da budur.

Kanaldan başlayın. Sözleşmede adı geçsin: hangi e-posta adresi, hangi portal, hâlâ kabul ediyorsanız hangi faks ve acentada kim yetkili. Sonra her iptalde iki tarih kaydedin: bildirimin üzerindeki tarih ve size ulaştığı tarih. Anlaşmazlıklar çoğunlukla bu ikisi arasındaki farkta döner.

Telefonla yapılan iptal bir taleptir, iptal değildir. Aynı gün yazılı olarak isteyin ve yanıtınızı saklayın. Bildirimi rezervasyona ekleyin ki süreyi sayan herkes aynı belgeden çalışsın. Acenta sonradan daha erken iptal ettiğini öne sürerse kanıt, tarihli bildirimdir; telefon görüşmesinin hatırlananı değil. Kısmi iptal de aynı kurala uyar: oda oda, isim isim yazılı ve tarihli olmalıdır. Kendi kâğıdınızda net hükümler burada işe yarar; iptal politikasının nasıl yazılacağını ayrıca ele aldık.

Münferit rezervasyonlarda süre ne, geç iptal neye mal?#

Sözleşme aksini demedikçe, tatil oteli rezervasyonu yüksek sezonda girişten 30 gün öncesine, sezon dışında 14 gün öncesine kadar iptal edilebilir; geç iptal veya gelmeme halinde müşteri başına genelde en az bir gecelik, yüksek sezonda 3 gecelik hizmetin parasal karşılığı tazminat olarak istenir.

1. maddedeki süre açıkça bir varsayılan kuraldır: metindeki ifade “aksi kararlaştırılmadıkça”dır; sözleşmenizin süresi onun yerine geçer. 28. madde tatil otellerini adlandırır. Tesisiniz başka türdeyse aynı sürenin size uygulanacağını varsaymayın; metne yaslanmak yerine süreyi sözleşmeye yazın.
2. maddedeki tazminat oda başına değil, müşteri başına sayılır. İki odada kalan dört kişilik aile dört müşteridir. "En az bir gecelik hizmet" bir tabandır, sabit fiyat değil; üzerinde fatura kesebilir misiniz bir sözleşme sorusudur, kesmeden önce danışın.

İki nokta daha. Sezon tarihleri hafızaya bırakılacak şey değil: ihbar süresi onunla birlikte hareket ettiği için yüksek sezon takvimini sözleşmeye yazın. Gelmeme, geç iptal yanında birlikte değerlendirilir; ancak operasyonel yanıt, ücret almak, odayı açmak ya da rezervasyonu geri getirmek, no-show yönetiminde ele alınan ayrı bir karardır.

Grup rezervasyonlarında iptal süresi nedir?#

İptal edilen pay süreyi belirler. 35. maddeye göre en az ihbar süresi, iptal grubun %50'sini aşarsa girişten 21 gün, %50'den azsa 14 gün öncesidir.

Her grup iptalindeki ilk soru aritmetiktir: rezerve edilen müşterilerin kaçı gidiyor ve bu yarısından çok mu, az mı. 36. madde, sözleşmede ayrı bir miktar belirtilmemişse, iptal edilen her müşteri için tazminatı ısmarlanan hizmetlerin toplamının üçte ikisi olarak belirler. 38. madde bariz bir boşluğu kapatır: rezervasyonu iptal edilmeyen grup gelmezse grup hükmü değil, münferit müşteri sözleşmelerine ilişkin hükümler uygulanır.

Grup rezervasyonunu çevreleyen tarihler#

Grup takvimi en az ihbar süresi kadar önemlidir. Odalara dağılımı gösteren liste, yani rooming list, geliş tarihinden en az 14 gün önce otele gönderilir (32. madde). Sözleşmede ödeme koşulu yoksa grup ödemesinin %50'si girişten 30 gün önce, kalanı ayrılıştan önce ödenir (33. madde). En az 15 kişilik bir gruba eşlik eden acenta temsilcisine, grubun koşullarında bir kişilik ücretsiz konaklama verilebilir (34. madde); bu, tazminatını hesapladığınız kişi sayısını değiştirir. Rooming list tarihinden sonra gelen bir iptal, ondan önce gelenle aynı sohbet değildir; yanıt vermeden önce iki tarihi de kontrol edin.

Tahsislerde süre: münferit için 30 gün, grubun tam iptali için 60 gün#

Tahsis, tek seferlik bir rezervasyona göre daha uzun ihbar süresi taşır; çünkü otel riski daha uzun süre üstlenmiştir. 43. maddeye göre tahsislerin iptalinde genellikle münferit müşteriler için 30 gün, grupların tam iptali için 60 gün süre tanınır.

Tahsis sözleşmesi özel organizasyonlar, art arda gelen gruplar veya münferit müşteriler için ya da odaların belirli bir dönem için tahsisi gereken hallerde düzenlenir (41. madde). Tek seferlik bir rezervasyon değil, süregiden bir düzenlemedir. Belirleyici sayı yine sözleşmenizdeki release süresidir; yönetmelik süreyi yalnızca sözleşme sessizken verir.

Release tarihlerini rezervasyon bazında değil, tahsis bazında izleyin. Kaçırılan tek bir release tarihi, tutulan odaları sessizce taahhüt edilemiş hale getirir ya da tersini yapar. Tahsis süresiyle grup süresini aynı pratik kuraldan geçirmeyin: 60 gün ile 21 gün birbirinden uzaktır ve aradaki fark, imza atarken verdiğiniz ticari bir karardır. Release tarihinden sonra satılmayan tahsis odalarına ne olacağını da yazın: genel envantere dönmek, süreyi uzatmak ya da free sale'a çevirmek. Ayrıntı için allotment sözleşmesinde kontrol edilecek maddelere ve acentelere ne kadar kontenjan verileceğine bakın.

Tazminat ne zaman ödenir, zorlayıcı sebep onu kaldırır mı?#

Tazminat, karşı tarafın talep tarihinden itibaren 30 gün içinde ödenir (40. madde); öngörülemeyen ve engellenemeyen zorlayıcı sebeplerle yükümlülüğünü yerine getiremeyen taraf bu nedenle tazminat ödemez (22. madde).

Otuz gün talepten işlemeye başlar; dolayısıyla talebin kendisi de iptal gibi yazılı ve tarihli olmalıdır. Zorlayıcı sebep bir anahtar değil, ileri sürülüp belgelenmesi gereken bir savunmadır. Olayı, neden öngörülemez ve engellenemez olduğunu ve neyi engellediğini anlatın.

Yükümlülük simetriktir: yükümlülüğünü yerine getirmeyen veya eşdeğer hizmet sağlayamayan otelci, acentaya tazminat öder (39. madde). Faiz ve tahsilat gideri sözleşme ve muhasebe konularıdır; mali müşavirinize sorun. Burada yükümlülüğü anlatıyoruz, sizin dosyanızı değil: belirli bir iptalin sürenin içinde kalıp kalmadığı ve ne kadar fatura kesebileceğiniz sözleşmenize ve koşullarınıza bağlıdır. Tarihleri, tutarları ve kendi durumunuzu bir hukuk müşaviriyle veya mali müşavirinizle teyit edin.

Yönetmeliği kendi sözleşmenizle nasıl karşılaştırırsınız?#

Aşağıdaki tabloyu şablondan değil, gerçekten imzaladığınız sözleşmeden doldurun ve boş satırları bir sonraki anlaşmazlıktan değil, bir sonraki müzakereden önce hukuk müşavirine götürün.

Sözleşme maddelerini tek tek kontrol edin: odalarınızın çoğunu dolduran üç acenta ile başlamak yeterlidir. Her satırı "kararlaştırılmış", "sessiz" veya "yönetmelikten farklı" olarak işaretleyin. Sessizlik, varsayılan kuralın uygulandığı yerdir ve sessizlik hâlâ değiştirebileceğiniz bir seçimdir. Tabloyu gece 22:00'de telefonu açan kişiye verin ki acentaya verilen ilk yanıt kâğıtla tutarlı olsun. Sözleşme yenilendiğinde alıştırmayı tekrarlayın; tek bir değişen madde, bir rezervasyonu bir rejimden diğerine taşıyabilir.

Şimdi ne yapmalı#

En çok iş yaptığınız acente sözleşmelerini çekin, karşılaştırma tablosunu satır satır doldurun ve sessiz kalan satırları yeni müzakere turundan önce hukuk müşavirine götürün. Yönetmelik yalnızca sessizliği doldurur; her sessiz satır, kararı başkasına devretmiş olmanızdır.