Acenteye otel faturası: net fiyat, KDV ve konaklama vergisi nasıl gösterilir?

Net sözleşmede otel odayı acentaya satar ve acenteye net bedel üzerinden fatura düzenler. Komisyon sözleşmesinde ise misafir otelin müşterisidir; acenta komisyonunu otelle faturalaştırır. Konaklama vergisi, otelin KDV hariç bedeli üzerinden hesaplanır ve acenta faturasında yalnızca acenta vergiyi misafir fiyatına katmışsa görünür.

Voucher'da "net, oda gecelik" yazıyor. Acentanın faturası farklı bir toplamla, konaklama vergisi satırı olmadan ve arkasına iliştirilmiş bir isim listesiyle geliyor. Otelin kendi faturasında ne yazması gerektiğine, kime düzenlenmesi gerektiğine ve hangi matrah üzerinden hesaplanacağına birinin karar vermesi lazım. Bu yazının sonunda net sözleşmeyi komisyon sözleşmesinden ayırt edebilecek, acenteye otel faturasını doğru düzenleyebilecek, konaklama vergisini doğru belgeye yerleştirecek ve yabancı operatör adresinin beklediğinizden daha az şey değiştirdiğini bileceksiniz.

Net sözleşme mi, komisyon sözleşmesi mi: alıcı kim?#

Sözleşme türü otelin müşterisinin kim olduğunu belirler ve bu tek olgu, faturanın kime düzenleneceğine ve üzerinde ne yazacağına karar verir.

Net sözleşmede otel odayı kararlaştırılan net fiyattan acentaya satar, acenta kendi fiyatından yeniden satar ve otelin müşterisi acentadır. Komisyon sözleşmesinde ise misafir otelin müşterisidir; otelin sözleşme fiyatı misafirin ödediği bedeldir ve acenta rezervasyonu getirdiği için ücretlendirilir. Hata tam burada başlar: net sözleşme altında misafire fatura düzenleyen bir otel, tutarı ne olursa olsun, yanlış alıcıya fatura düzenlemiştir.

Pratik test şudur: misafirin ödediği fiyatı kim belirliyor ve oda satılmazsa riski kim taşıyor? Otel misafir fiyatını belirliyorsa ve acenta yüzde ile ücretlendiriliyorsa, bu bir komisyon düzenlemesidir. Sözleşmeyi ve voucher'ı "net", "komisyon", "adına", "allotman" ve "garanti" kelimeleri için okuyun. İşlemi belirleyen, faturadaki satır değil, anlaşmanın ifadesidir. Karma ilişkiler de vardır: gruplarda net, bireysel rezervasyonlarda komisyon; ya da bir sezonda bir temel, ertesinde başka bir temel. Her rezervasyonu kendi koşullarıyla değerlendirin. Acenta tanımı konaklama vergisi kuralları için de önemlidir; bu yüzden acentanın belgesini sözleşmeyle birlikte dosyalayın. Sözleşme yapısının tamamı için seyahat acentesiyle otel anlaşması yazısına bakabilirsiniz.

Net fiyatla acenteye otel faturasında ne yer alır?#

Otelin kendi net konaklama bedeli, acentaya düzenlenmiş faturada yer alır; acentanın misafirden aldığı fiyata dair hiçbir şey yer almaz.

Net fiyat, otelin satış bedelidir; iskonto yapılmış bir brüt bedel değildir. Acentanın kâr marjı acentanın geliriidir ve otelin faturasında asla görünmez. Faturayı acentanın kendi adına ve kendi vergi bilgileriyle düzenleyin; çünkü alıcı acentadır ve satın alımı kendi beyannamesinde bildirir.

Konaklama vergisi matrahı, hizmet karşılığında alınan KDV hariç bedeldir; faturada ayrıca gösterilen ve ticari teamüllere uygun iskontolar matrahtan düşülebilir. Tebliğin kendi örneği şöyledir: bir otel odaları bir acentaya KDV hariç 20.000 TL'ye satar ve acenta bunları bir turist grubuna 22.000 TL'ye yeniden satar; otel vergiyi 20.000 TL üzerinden hesaplar. İkinci tutar bağlamdır, kopyalanacak bir bedel değil. Matrahı küçültmek için faturayı yeniden yapılandırmayın; matrah, otelin fiilen uyguladığı bedeli izler.

Acentadan gelen avans fatura değildir. Vergiyi doğuran olay hâlâ hizmet olduğundan, fatura ödemeyi değil konaklamayı izler; erken ödemelerin işleyişi tur operatöründen avans yazısında ele alındı. Acenta dövizle ödüyorsa hangi kurun hangi güne uygulanacağı, rezervasyon ekibinin tahmini değil, muhasebecinizin sorusudur.

Komisyon sözleşmesinde fatura nasıl görünür?#

Otel, sözleşme fiyatından misafire fatura düzenler; acenta da kendi hizmetinin karşılığı olarak komisyonunu otelle faturalaştırır.

İki fatura, iki mükellef ve iki ayrı hizmet vardır: otelden konaklama, acentadan aracılık. Otelin misafire düzenlediği fatura sözleşme fiyatının tamamını taşır. Komisyon, otelin bir maliyetidir; misafirin hesabından bir indirme değildir. Bunun istisnası, sözleşme misafirin komisyonsuz net bedeli ödeyeceğini söylüyorsa geçerlidir.

Acentanın komisyon faturasındaki KDV oranı, acentanın kendi mükellefiyet durumuna göre belirlenir; ancak otel, bu KDV’yi indirim konusu yapabilmek için faturanın şekil şartlarına uygunluğunu kontrol etmelidir. Otelin kontrolü daha basittir: komisyon faturası, sözleşmedeki yüzdeye ve adını verdiği rezervasyonlara uyuyor mu? Acentanın parayı misafirden tahsil edip bakiyeyi gönderdiği durumlarda bile otelin geliri tam tutardır ve komisyon bir giderdir; para hareketi, faturada ne yazması gerektiğini değiştirmez. KDV uygulamasında kendi durumunuzu ve faturanın geçerliliğini mali müşavirinizle teyit edin.

Komisyon faturasını rezervasyon dosyasıyla birlikte saklayın; böylece voucher, misafir faturası ve komisyon faturası arama gerektirmeden mutabakata girer.

Acenteye düzenlenen faturada konaklama vergisi görünmek zorunda mı?#

Her zaman değil. Bu, acentanın konaklama vergisini misafirden aldığı fiyata katıp katmadığına ve bunu otelle kanıtlayıp kanıtlayamayacağına bağlıdır.

Seyahat Acentaları Yönetmeliği'nde tanımlanan bir acentaya oda satıldığında vergiyi doğuran olay gerçekleşmez; acenta odayı yeniden sattığında da gerçekleşmez. Konaklama acenta üzerinden de satılsa doğrudan da satılsa, vergiyi doğuran olay hizmetin konaklayana sunulmasıdır; kural, Konaklama Vergisi Uygulama Genel Tebliği (Resmî Gazete, 14 Aralık 2022, sayı 32043) (yeni sekmede açılır) metnindedir.

Buradan iki yol çıkar. Acenta, konaklamayı vergiyi müşterinin fiyatına dahil ederek sattıysa ve bunu tesise ispat ve tevsik ettiyse, tesis konaklama vergisini konaklama için acentaya düzenlediği faturada gösterir. Tebliğin örneklerinde bu fatura konaklayanların bilgilerini, örneğin konaklayanın adını ve soyadını içerir. Acenta vergiyi kendi satış fiyatına katmadıysa, otel vergiyi hizmetin sunulmasından sonra konaklayana düzenlediği ve yalnızca konaklama vergisini içeren ayrı bir faturada gösterir. Ayrı satırların ve fişin işleyişi konaklama vergisi faturada nasıl gösterilir yazısında ele alındı.

Orana dikkat gerekir. Tebliğin örnekleri kanuni oran olan %2'yi kullanır. 11263 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (Resmî Gazete, 1 Mayıs 2026, sayı 33240, yayımı tarihinde yürürlüğe girdi) oranı 31.12.2026 dahil bu tarihe kadar %1 olarak uygular. Fatura tarihinde değil, hizmet tarihinde geçerli olan orana bakın.

Tebliğ, acentanın tevsikinin biçimini belirlemez; bu yüzden biçimi sözleşmede kararlaştırın: her rezervasyon için yazılı bir beyan, voucher ile birlikte saklanır. Bağlayıcı metin Tebliğin kendisidir; ikincil özetlerden değil Tebliğden alıntı yapın.

Yabancı tur operatörü KDV muamelesini nasıl değiştirir?#

Beklentiden daha az değiştirir. Test, hizmetin nerede yapıldığı ve nerede faydalanıldığıdır; alıcının nerede kayıtlı olduğu değil.

Hizmetin yapım yeri: 3065 sayılı KDV Kanunu'nun 6/b maddesine göre bir hizmet, Türkiye'de yapıldığında ya da hizmetten Türkiye'de faydalanıldığında Türkiye'de yapılmış sayılır. 11/1-a ve 12/2 maddelerindeki hizmet ihracı istisnası iki şartın birlikte gerçekleşmesini gerektirir: hizmet yurt dışındaki bir müşteri için yapılmış ve yurt dışında faydalanılmış olmalıdır. Yurt dışındaki müşteri; ikametgâhı, işyeri, kanuni ve iş merkezi yurt dışında bulunan alıcı ya da yurt içindeki bir firmanın yurt dışında kendi adına bağımsız faaliyet gösteren şubesidir.

Delil önemlidir. Birinci şart, yabancı müşteri adına düzenlenen faturayla belgelenir. Yurt dışında faydalanma ise, hizmetin müşterinin yurt dışındaki iş ve faaliyetleriyle ilgili olması ve Türkiye'deki faaliyetleriyle ilgisinin bulunmaması demektir; açıklama KDV Genel Uygulama Tebliği'nin II/A-2 bölümünde (yeni sekmede açılır) yer alır.

Aynı bölümün 3. örneğinde, Türkiye'deki bir seyahat acentası yurt dışındaki bir acentanın gönderdiği turist grubuna hizmet verir. Türk acentanın yabancı acentaya verdiği hizmet, yani grubun Türkiye'deki masrafları düşüldükten sonra kalan tutar, istisnadır. Ancak grubun Türkiye'de aldığı yeme-içme ve konaklama hizmetlerinden Türkiye'de faydalanıldığı için bunlar KDV'ye tabidir. İstisna ve vergiye tabi tutarlar aynı faturada ayrı ayrı gösterilebilir ya da ayrı faturalara konabilir.

Bir otel için misafir Türkiye'de kalıyor ve hizmet Türkiye'de tüketiliyor; faydalanma testi Türkiye'yi gösteriyor. Yabancı bir fatura adresi, odayı ihraca dönüştürmez. Yabancı adres varlığına güvenip sıfır orana geçmeyin; sözleşmeyi ve voucher'ı muhasebecinize götürüp o rezervasyonu sorun. Yabancı misafirlere düzenlenen faturalarda kimlik ve döviz alanları yabancı misafire fatura yazısında ayrıca ele alındı.

Fatura, voucher ve isim listesiyle nasıl karşılaştırılır?#

Üç belgenin aynı olgularda uyuşması gerekir: voucher koşulları sabitler, isim listesi kişileri sabitler ve faturanın ikisine uyması gerekir.

Voucher'da sözleşme türü, fiyat temeli (oda gecelik mi, kişi başı mı), pansiyon tipi, hizmet tarihleri, dahil olanlar ve yerinde kimin neyi ödediği yazmalıdır. İsim listesinde adlar, gece sayıları ve oda tipleri bulunur. Konaklama vergisinin acentaya düzenlenen faturaya yazıldığı durumlarda o fatura misafir bilgilerini taşır; bu bilgilerin kaynağı isim listesidir.

Tarihler oran için önemlidir. Konaklama vergisi oranı hizmet tarihini izler. 31.12.2026'yı aşan bir konaklama, %1 oranından kanuni orana geçer; böyle bir rezervasyon gelmeden önce faturanın bunu nasıl böleceğini muhasebecinizle kararlaştırın.

Aritmetiği kontrol edin: matrah çarpı oran, vergi satırına eşit olmalı ve matrah otelin KDV hariç kendi bedeli olmalıdır. Düşülen iskonto faturada ayrıca gösterilmelidir. Evrak zincirini bir arada tutun: acentanın yazılı tevsiki, varsa komisyon faturası, voucher, isim listesi ve fatura, her rezervasyon için tek dosyada. İsim listesi ile günlük müşteri listesi farklı görevlere hizmet eden farklı belgelerdir; ikincisi günlük müşteri listesi yazısında ele alındı. Birini ötekinin kopyası gibi görmek yerine ikisini tutarlı tutun.

Sözleşmede ve muhasebecinizle neler netleştirilmeli?#

Fatura işleyişini sezon başlamadan sözleşmeye yazın; muhasebecinize genel sorularla değil, belgeleriyle birlikte belirli rezervasyonlarla gidin.

Sözleşmede, düzenlemenin net mi komisyon mu olduğunu ve oda için faturayı kimin kime düzenleyeceğini kelimelerle belirtin. Acentanın misafire sattığı fiyatın konaklama vergisini içerip içermediğini ve acentanın her rezervasyon için hangi yazılı tevsiki vereceğini yazın. Para birimini, fiyat temelini, sezon ortasında bir fiyat değişikliğini kimin üstleneceğini ve hangi tarafın hangi belgeyi düzenleyeceğini belirtin. Acentanın belgesini ve dayandığı tanımı imzalı anlaşmayla birlikte saklayın.

Muhasebecinizle: voucher'ı, isim listesini, acentanın tevsikini ve taslak faturayı yanınıza alın ve o rezervasyonun muamelesini sorun. Yabancı operatör durumunu ayrıca sorun; çünkü bir hizmetten yurt dışında faydalanılıp faydalanılmadığı, alıcının adresine dair bir soru değil, olgulara dair bir sorudur. Tarihleri, oranları ve kendi durumunuza uygulanabilecek yaptırımları muhasebeciniz ya da hukuk danışmanınızla teyit edin; bu yazı mekanizmayı anlatır, dosyanızı değil.

Şimdi ne yapmalı#

Yakın tarihli bir acente rezervasyonunu alın ve dört belgeyi bir araya getirin: voucher, isim listesi, acentanın yazılı tevsiki ve fatura. Konaklama vergisinin doğru belgede, otelin KDV hariç kendi bedeli üzerinde ve hizmet tarihinde geçerli olan oranda yer aldığını kontrol edin. Sonra bir sonraki sezon öncesinde sözleşme ifadesini düzeltin ki yanıt, fatura yazılmadan önce netleşmiş olsun.