Otel kiralanır veya satılırsa personelin iş sözleşmeleri ne olur? İş Kanunu 6. madde

4857 sayılı İş Kanunu'nun 6. maddesine göre, işyeri veya bir bölümü hukuki bir işleme dayalı olarak devredildiğinde, devir tarihinde yürürlükte olan iş sözleşmeleri bütün hak ve borçlarıyla devralan işverene geçer. Devir tarihinde muaccel borçlardan devreden ve devralan birlikte sorumludur; devredenin sorumluluğu iki yılla sınırlıdır ve devreden ve devralan işveren, iş sözleşmesini yalnız devir nedeniyle feshedemez (Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi, 4857 sayılı İş Kanunu, madde 6, 14 Kasım 2026 (yeni sekmede açılır)). Bu yazı genel bilgidir, hukuki danışmanlık değildir: 6. maddenin kendi kiralama veya satış işleminize nasıl uygulandığını ve bundan doğan tarihleri ve yaptırımları imzadan önce bir hukuk danışmanı veya muhasebeciyle teyit edin.

Otel el değiştirdiğinde personelin sözleşmelerinin akıbetini, yeni işletmecinin bordro listesi değil İş Kanunu'nun 6. maddesi belirler. Resepsiyonun ardındaki insanların tek bir sorusu vardır: işleri, izinleri ve kıdemleri, kapıdaki ad değişikliğinden sonra da var mı? Bu yazı, otel devrinde iş sözleşmeleri ve işyeri devri kurallarını Türkiye mevzuatına göre okur ve devir tarihinden önce kurabileceğiniz bir personel devir dosyasının içeriğini verir.

İş Kanunu 6. madde kapsamında işyeri devri ne demektir?#

Madde, bir işyerinin veya bir bölümünün hukuki bir işlemle başka bir işverene devredilmesi hâlinde uygulanır. Madde koşulu söyler; hangi işlemlerin bu koşulu karşıladığını saymaz. Otel devrinde iş sözleşmeleri açısından işyeri devri nitelendirmesi, çözülmesi gereken ilk sorudur.

Metin üç unsur sayar: bir işyeri veya işyerinin bir bölümü, arkasında hukuki bir işlem ve işveren değişikliği. Gerisi, işlemin somut olgularından yola çıkarak tartışılır. Madde devir tarihinde mevcut sözleşmelerden söz ettiği için, kimse personel saymadan, izin günü hesaplamadan, para saymadan önce o tarihin yazılı olarak sabitlenmesi gerekir.

Belgenin başlığı soruyu çözmez. Bir satış, bir kiralama, bir işletme sözleşmesi ve şirket içi bir yeniden yapılanma, her biri iki yönde de tartışılabilir; karar veren, metindeki koşullardır. Kiralamanın devir olduğunu varsaymayın; olmadığını da varsaymayın. Dosyanın geri kalanı bu cevaba bağlı olduğu için, nitelendirmeyi devir tarihi üzerinde anlaşmadan önce netleştirin.

İşlem belgelerini, kıymet listesini ve personel listesini bir arada tutun. Nitelendirmeye bu belgeler dayanır. Turizm işletme belgesinin devri ise kendi kuralları olan ayrı bir sorudur; turizm işletme belgesi devri nasıl yapılır? Satış, kiralama ve unvan değişikliği yazısında ele alıyoruz. İki konuyu ayrı dosyalarda tutun ki birbirine karışmasın.

Alıcıya veya kiracıya ne geçer?#

Devir tarihinde yürürlükte olan her iş sözleşmesi, bütün hak ve borçlarıyla devralana geçer. Hiçbir şey baştan başlamaz: yeni işveren, sözleşmelerin içinde bulunduğu hâliyle devralır (Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi, 4857 sayılı İş Kanunu, madde 6, 14 Kasım 2026 (yeni sekmede açılır)).

Hak, işçinin devir tarihine kadar kazandığı şeylerdir: ödenmemiş ücretler, fazla çalışma, kullanılmamış yıllık izinler ve birikmiş ama ödenmemiş diğer haklar. Borç, aynı tarihte işverenin borçlu olduğu şeylerdir; üzerinde anlaşmazlık süren tutarlar ve hesabı yapılmamış tutarlar dahil. Devir tarihinden önce sona ermiş bir sözleşme geçmez; tarihten sonra imzalanmış bir sözleşme yalnız yeni işverenindir.

İşe giriş tarihi sözleşmeyle birlikte taşınır; yeni işveren kişiyi değil, kişinin ardındaki kıdemi devralır. Personele yazılı olarak neyin değişip neyin değişmediğini bildirin: işverenin unvanı ve bordro irtibatı değişir; çalışma koşulları, giriş tarihi ve bakiyeler değişmez.

Birikmiş hakları sessizce düşen yeni bir sözleşme imzalatmayın. Koşullarda gerçek bir değişiklik, kendi kuralları olan ayrı bir müzakere konusudur; devir dosyasına sıkıştırılacak bir madde değildir.

Hangi borcu kim, ne zamana kadar öder?#

Devir tarihinde muaccel borçlardan iki işveren birlikte sorumludur ve devredenin sorumluluğu bu tarihten itibaren iki yıl sonra sona erer (Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi, 4857 sayılı İş Kanunu, madde 6, 14 Kasım 2026 (yeni sekmede açılır)).

Birlikte sorumluluk, işçinin tutarın tamamını iki işverenden herhangi birinden isteyebileceği anlamına gelir; her birinden yarısını değil. Seçimi işçi yapar, iki işveren aralarında sonra hesaplaşır. İki yıl sınırı devredene aittir; madde, aynı borçlar bakımından devralanın sorumluluğuna böyle bir sınır koymaz.

Süre, devir tarihinde işlemeye başlar; talebin geldiği günde değil. Üçüncü yılda ortaya çıkan bir dosya, devredenin penceresinin dışında, devralanın penceresinin içindedir. Devir tarihinden sonra doğan borçlar ise yalnız devralanındır: yeni işletmeci altında yapılan işin ücretleri, tarihten sonra kullanılan izinler, yeni vardiya düzeninin maliyeti.

Alıcı için bu bir fiyat sorunudur. Birikmiş izin ve ödenmemiş haklar imzadan önceki rakamların içinde olmalıdır; imzadan sonraki bir sürprizin değil. Satıcı için bu bir kayıt sorunudur. Bordro, izin ve sözleşme kayıtlarını en az iki yıl saklayın; çünkü talep, otelin defterlerinizden çoktan çıktığı bir günde gelebilir.

Devir tek başına personeli işten çıkarma sebebi olabilir mi?#

Hayır. Maddeye göre işverenlerden hiçbiri iş sözleşmesini yalnızca devir nedeniyle feshedemez ve devir, işçi yönünden de fesih için haklı sebep oluşturmaz (Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi, 4857 sayılı İş Kanunu, madde 6, 14 Kasım 2026 (yeni sekmede açılır)).

Ağırlığı taşıyan kelime "yalnızca" kelimesidir. Bağımsız ve belgelenmiş bir sebebe dayanan fesih, kendi kuralları ve kendi delilleri olan ayrı bir sorudur. Maddenin hedeflediği tablo, devir gününe yakın tarihli ve işletmeci değişikliğinden başka hiçbir gerekçe içermeyen bir fesih bildirimidir.

İşçinin tarafı da kapanmıştır: devir tek başına, işçinin ayrılıp işverenin sözleşmeyi ihlal etmiş gibi tazminat talep etmesine yol açmaz. Yeni işletmeci daha küçük bir ekip istiyorsa, bu bir kadro kararıdır. Kendi olguları üzerinde durmak, kendi olgularıyla belgelenmek ve teslim gününde değil, teslimden önce alınmak zorundadır.

Fesih bildiriminde gerekçe olarak devir tarihini kullanmayın. Gerçek sebep başka bir şeyse, o sebebi yazın ve dayanağını saklayın. Vardiyayı tarihten önce planlayın: ilk sabah fark edilen bir personel açığı, genellikle en yakın araçla kapatılır; o araç da kimsenin hazırlamadığı bir fesihtir.

Otelin yalnız bir bölümü devredilirse ne değişir?#

Madde bir işyerinin veya bir bölümünün devrini kapsadığı için, tek bir satış noktası, mutfak, spa veya kat hizmetleri ekibi, sözleşmeleriyle birlikte devredilebilir; otelin geri kalanı yerinde kalabilir.

Yalnız devredilen bölüme bağlı sözleşmeler geçer. Gerisi, mevcut koşullarıyla asıl işverende kalır. Sınır, tarihten önce yazılı olarak çizilmelidir: hangi pozisyonlar, hangi maliyet merkezleri, hangi sözleşmeler, hangi vardiya satırları, hangi ekipman. Devredilen bölümle geri kalanı arasında bölünen bir çalışan için, devir tarihinden önce kayda geçmiş bir karar gerekir; sonra karar vermek, aynı kararı iki kez vermek demektir.

Mevsimlik ekipler ayrı bir kontrol ister. Sezon sonunda sona ermiş bir sözleşme devir tarihinde mevcut bir sözleşme değildir; devir tarihinde sürmekte olan bir sözleşme ise mevcuttur. Sözleşmesi süren mevsimlik işçi için, devir tarihine kadar birikmiş haklar kendisiyle taşınır ve yeni işveren, ardındaki kıdemi devralır. Mevsimlik işçide kıdem ve ihbar tazminatının kendi planlama soruları vardır; bunları mevsimlik işçide kıdem ve ihbar tazminatı: otel işvereni neyi hesaba katmalı? yazısında ele alıyoruz.

İki yıllık birlikte sorumluluk, devredilen bölüm bakımından, işyerinin tamamının devrine ilişkin koşullarla aynı şekilde uygulanır.

Personel devir dosyasında neler olmalı?#

Tek bir liste, kişi başına bir satır, devir tarihinde iki tarafın imzası; böylece satıcı da alıcı da aynı olgulara bakar, aynı olguların iki ayrı sürümüne değil.

Her satır, adı, pozisyonu, departmanı ve maliyet merkezini; sözleşmeyi ve varsa ek sözleşmeleri; işe giriş tarihini; ücreti ve yan hakları; izin bakiyesini; tarihe kadar birikmiş hakları taşır. Devam eden her şeyi ekleyin: açık bir disiplin soruşturması, bir dava, bir icra emri ya da bordroya ulaşmış bir maaş haczi. Haciz yazısının geldiği durumun kendi yürütme düzeni vardır; personelin maaşına haciz yazısı geldi: otel işvereni ne yapar? yazısında anlatıyoruz.

Sayılar için tek bir tablo, teyit için tek bir imzalı belge kullanın. İki ayrı doğruluk kaynağı, iki yıllık sorumluluk penceresini bir anlaşmazlığa çevirmenin en kestirme yoludur. Tarihten önce bir mutabakat toplantısı yapın: satıcı listeyi okur, alıcı bordro çıktısıyla karşılaştırır, ikisi aynı sayfayı imzalar.

Bir dosya eksikse "eksik" yazın, kimin ne zamana kadar tamamlayacağını not edin. Boş hücre, itiraf edilmiş bir eksikten daha kötüdür; çünkü sıfır gibi görünür. Tarihten sonra alıcı, dosyayı kendi kayıtlarının açılış bakiyesi olarak tutar; satıcı bir kopyasını iki yıl boyunca saklar. Aynı dosya, personelin ilk sabahki sorusunu da yanıtlar: izinleri ve kıdemleri değişimden kurtuldu mu?

6. maddenin metni nerede biter?#

Madde kuralı söyler; sizin dosyanızı karara bağlamaz. Belirli bir satış veya kiralamanın koşulları karşılayıp karşılamadığı ve tek bir sözleşme için ne anlama geldiği, bir hukuk danışmanının sorusudur.

Madde işlem türleri saymadığı için nitelendirme, işlemin olgularından yola çıkarak tartışılır ve iki makul kişi aynı kiralama işlemini farklı okuyabilir. Madde, personele nasıl bilgi verileceğini, devrin nasıl kayda geçirileceğini veya bordro dosyasında nelerin bulunması gerektiğini de düzenlemez. Bunlar seçimdir ve yukarıdaki dosya, bu seçimleri yapmanın bir yoludur.

Devrin bordro ve vergi tarafı kendi kurallarıyla yürür. Muhasebeciyi, hukuk danışmanıyla aynı belgeler üzerinde aynı görüşmede tutun. İşlem belgelerini, personel listesini ve imzalı dosyayı en az iki yıllık süre boyunca bir arada saklayın ki üçüncü yılda gelen bir talep kâğıttan yanıtlanabilsin. Tarihleri, tutarları ve kendi durumunuzu, devir tarihi kesinleşmeden önce bir hukuk danışmanı veya muhasebeciyle teyit edin.

Şimdi ne yapmalı#

1. madde sorusunu önce çözün; çünkü cevabı, personel dosyasının bir nezaket mi yoksa hukuki bir zorunluluk mu olduğunu belirler. Sonra devir tarihinden önce dosyayı kurun: kişi başına bir satır, tarihe göre hesaplanmış izin bakiyeleri ve birikmiş haklar, not edilmiş uyuşmazlıklar ve tek bir sayfada iki tarafın imzası. Bu dosya, alıcının fiyatını, satıcının iki yıllık kayıt yükünü ve personelin ilk sabahki sorusunu tek başına karşılayan belgedir.