Otel satın alma terimleri: sipariş, mal kabul, asgari stok, tedarik süresi ve diğerleri
Bu rehber, otel satın alma terimlerini tanımlar ve süreçlerdeki belirsizlikleri giderir. Sipariş, mal kabul, stok ve tedarik kavramlarını netleştirerek operasyonel verimliliği artırır.
Yapay zekâ taslağı · editör incelemesi bekleniyor

İçindekiler
Kısaca
- Talep ister; satın alma siparişi bağlar. Oteli bir fiyat ve bir miktara bağlayan yalnızca ikincisidir.
- İrsaliye tedarikçinin gönderdiğini iddia ettiğidir; mal kabul fişi otelin gerçekte kabul ettiğinin kaydıdır.
- Par stok bir hedef, sipariş noktası bir tetikleyici, emniyet stoğu bir tampondur; üçü için aynı kelimeyi kullanmak kararı görünmez kılar.
- Tedarik süresi sipariş kararından raftaki kullanılabilir stoğa kadar geçen tüm süredir; otelin kendi onay adımı da tedarikçinin teslimatı kadar bu süreye girer.
- Fatura, yalnızca satın alma siparişi ve mal kabul fişi onunla uyuştuğunda ödenir.
Satın alma siparişi, otelin belirli bir miktarı belirli bir fiyattan satın alma taahhüdüdür; talep ise ondan önce gelen ve hiçbir şey taahhüt etmeyen iç istektir. Mal kabul fişi otelin gerçekte kabul ettiğini kaydeder. Par stok, sipariş noktası ve tedarik süresi ise bir sonraki siparişin ne zaman çıkacağını belirler.
Bir departman müdürü ürünün sipariş edildiğini söyler. Satın alma siparişin salı günü çıktığını söyler. Depocu stokta olduğunu söyler. Üç kişi, üç farklı anlam ve sonra kimsenin izini süremediği bir fatura gelir. Bu anlaşmazlıkların çoğu dürüstlük sorunu değildir; kelime sorunudur. Bu otel satın alma terimleri rehberi kelimeleri Türkçe ve İngilizce olarak sabitler, böylece kâğıt, ekran ve sözleşme aynı şeyi söyler.
Satın alma talebi ile satın alma siparişi arasındaki fark nedir?
Talep, hiçbir şey taahhüt etmeyen bir iç istektir. Satın alma siparişi ise otelin belirli bir miktarı belirli bir fiyattan satın alma taahhüdüdür ve oteli bağlayan belge odur.
Talep departmanın ihtiyacını taşır: ürün, miktar, departman veya maliyet merkezi, ihtiyaç tarihi, kısa bir gerekçe ve önerilen tedarikçi. Otel dışında hiç kimseye yükümlülük yaratmaz. Satın alma siparişi ise taahhüdü taşır: sipariş numarası, ürün kodu, miktar ve birim, birim fiyat ve para birimi, teslim tarihi ve yeri, ödeme vadesi ve onaylayan kişinin adı.
Sipariş numarası kâğıtları bir arada tutan ipliktir. İrsaliyede, mal kabul fişinde ve faturada görünmelidir; yoksa üç belge sonradan eşleştirilemez. Onay limitleri otelin kendi yazılı prosedürüne aittir: kim talep açabilir, kim hangi tutara kadar onaylayabilir, üzerindekini kim onaylar, hangi satın alımlar muaftır. Bir sistem yalnızca yazıya geçirilmiş bir kuralı uygulayabilir.
Olağan hata telefonla sipariştir: departman müdürü doğrudan sipariş verir, tedarikçi teslim eder ve satın alma ilk kez fatura geldiğinde durumu öğrenir. Çözüm, sipariş numarası olmayan teslimatın kabul edilmeyeceği kuralı ve aynı gün kayda geçirilen tek bir adlandırılmış acil yoludur. Otel sözlü siparişe izin veriyorsa, mal gelmeden önce onaylayanın adı ve kararlaştırılan fiyatla bunları sipariş olarak yazıya geçirin. Hiç yazılmayan sözlü sipariş, otelin kanıtlayamayacağı bir fiyattır.
Talep ile siparişi tek formda iki başlık altında değil, iki ayrı kayıt olarak tutun. Satın alma uzmanı bir miktarı ya da tedarikçiyi değiştirdiğinde, istenen ile satın alınan arasındaki fark hâlâ görünür olmalıdır. Formların kendisi için satın alma talep formu ve fiyat karşılaştırma tablosuna bakın.
| Soru | Talep | Satın alma siparişi |
|---|---|---|
| Kim düzenler | Departman müdürü veya amir | Satın alma ofisi |
| İçeriği | Ürün, miktar, departman, ihtiyaç tarihi, gerekçe | Ürün kodu, miktar, birim, fiyat, para birimi, teslim tarihi ve yeri, ödeme vadesi, onaylayan |
| Neyi taahüt eder | Hiçbir şey | Bir fiyat ve bir miktar |
| Sonraki adım | Tekliflerle karşılaştırılır, onaylanır veya reddedilir | Tedarikçiye gönderilir, mal kabul fişi ve faturayla eşleştirilir |
| Kim değiştirebilir | Açan kişi, onaydan önce | Satın alma, kayıtlı gerekçe ve yeni sürümle |
Mal kabul fişi nedir, geri çevrilen ürünler ne olur?
Mal kabul fişi otelin kapıda gerçekte ne kabul ettiğini kaydeder: miktar, durum ve siparişten farklar. İrsaliye yalnızca tedarikçinin gönderdiğini söylediğini kaydeder.

İrsaliye tedarikçinin belgesidir, mal kabul fişi otelin. İkisi aynı kâğıt değildir ve yalnızca irsaliyeyi dosyalayan otelin kendi kaydı yoktur. Kabul, şoförün sözüne değil siparişe bakar: sipariş biriminde sayın, ölçü birimini kontrol edin (koliye karşı adet), durum ve tarihleri kontrol edin, gerektiren üründe sıcaklığı ölçün ve otelin takip ettiği yerde parti numarasını kaydedin.
Kısmi kabul olağandır. Satırı bölün: kabul edilen miktar stoğa girer, reddedilen miktar mal kabul fişine yazılan gerekçeyle ve şoförün imzasıyla geri döner. Red gerekçeleri için kısa ve sabit bir liste kullanın (eksik teslimat, hasarlı, yanlış ürün, tarihi geçmiş veya kısa tarihli, sıcaklık aralık dışı). Her seferinde aynı kelimeler gerekçeleri sonradan sayılabilir kılar; bir tedarikçinin tutulup tutulmayacağına otel böyle karar verir.
Stoğu güncelleyen belge mal kabul fişidir. Kâğıda yazılıp üç gün sonra sisteme girilirse depo, elinde olmayan stoğu gösterir, mutfak yeniden sipariş verir ve aynı ürün iki kez gelir. Şoförü, reddedilen miktarı gösteren imzalı bir nüsha olmadan göndermeyin. Fatura tam tutar için geldiğinde o imza otelin kanıtıdır. Kabul sırasında sipariş numarası da kontrol edilir: eşleşen siparişi olmayan teslimat, satın almadan biri teyit edene kadar rafa değil, beklemeye alınır.
Kontrol listesiKapıda yapılacaklar
- Sipariş numarası irsaliye üzerinde mi
- Sayın ya da tartın, asla tahmin etmeyin
- Sipariş biriminde sayın ve ölçü birimini kontrol edin
- Tarih, durum ve ambalajı kontrol edin
- Ürün gerektiriyorsa sıcaklığı kaydedin
- Kabul ve red miktarlarını ayrı satırlara yazın
- Red satırına şoförün imzasını alın
- Mal kabul fişini aynı gün stoğa iletin
Bozulabilir ürünler için gıda mal kabul formu bunu sıcaklık, tarih ve parti numarasıyla genişletir.
Par stok, sipariş noktası ve emniyet stoğu ne anlama gelir?
Par stok (hedef stok düzeyi) otelin elinde tutmak istediği düzeydir; sipariş noktası siparişi tetikleyen düzeydir; emniyet stoğu ise parın içinde geç ya da eksik teslimatı karşılayan parçadır. Bunlar üç farklı sayıdır.
Par, ürün ve satış noktası bazında gerçek tüketimden ve mevcut depo alanından belirlenir; alışkanlıktan ya da son teslimatın büyüklüğünden değil. Sipariş noktası, tedarik süresi boyunca olan tüketim artı emniyet stoğudur. Stok bu düzeye indiğinde sipariş verilir ve teslimat, stok tam emniyet düzeyine düşerken gelir. Emniyet stoğu değişkenliği karşılar: geciken teslimat, son dakikada eklenen bir davet, eksik gönderi yapan tedarikçi. Bu, otelin taşımayı seçtiği bir maliyettir; bu yüzden karar olmalı, artık olmamalı.
Tedarikçinin asgari sipariş miktarı bir siparişi sipariş noktasının üzerine çıkarabilir. Bu olduğunda ya par sipariş büyüklüğüne göre yükseltilir ya da ürün daha seyrek satın alınır; ikisi de bilinçli seçimdir. Stok sayımı döngüyü kapatır: sayılan miktar sistemdeki miktarla karşılaştırılır, her fark açıklanır ve par, tüketim gerçekten değiştiğinde ayarlanır; biri özensiz davrandığında değil.
Rolleri ayırın. Sayan kişi, düzeltmeyi onaylayan tek kişi olmamalıdır; yoksa sayım her zaman sisteme uydurulabilir. Üç düzeyi her ürün için yazılı tutun ve depocunun çalıştığı yerde bulundurun. Yalnızca birinin hafızasında yaşayan par, o kişi ayrıldığında kaybolur. Daha geniş disiplin için otel deposu nasıl işletilir yazısına bakın.
İpucuÖrnek hesap
Örneğin bir otel bir üründen haftada 10 koli tüketiyor ve tedarikçi iki haftada teslim ediyor; tedarik süresi boyunca tüketim 20 kolidir. Otel tampon olarak bir haftalık, 10 koli tutar. Sipariş noktası bu durumda 30 koli, par ise 40 kolidir. Örnek amaçlıdır, bir öneri değildir.
Tedarik süresi nedir ve par düzeylerini neden o belirler?
Tedarik süresi, sipariş verme kararından rafta kullanılabilir stok bulunmasına kadar geçen tüm süredir. Tedarikçinin teslim süresinden uzundur ve aradaki fark genellikle otelin içindedir.
Dört parçadan oluşur: iç onay ve siparişin çıkışı, tedarikçinin işlemesi ve sevkıyatı, taşıma ve ürünün kullanılabilmesi için kabul ile kontrol. Otellerin küçümsettiği parça iç olanıdır. İmza için iki gün bekleyen talep, hiçbir tedarikçinin sebep olmadığı iki gün ekler ve depo, evrak ilerlerken boşalır.
Tedarik süresini kendi kayıtlarınızdan ölçün: sipariş tarihinden mal kabul tarihine, tedarikçi ve ürün bazında. Tedarikçinin sözü bir başlangıç noktasıdır, ölçüm değil. Bazı ürünlerin tedarik süresi oynaktır: ithal ürünler, sezonluk ürünler, tek kaynağa bağlı ürünler ve uzun üretim adımı olan her şey. Daha büyük tampon ya da ikinci bir tedarikçi gerektiren ürünler bunlardır.
Tedarik süresi tek seferlik satın alımların sipariş tarihini de belirler: bir etkinlik için basılı materyal, bir makine için yedek parça, belirli bir tarihten önce rafta olması gereken sezonluk bir ürün. Tedarikçinin süresi uzadığında dürüst yanıtlar daha fazla emniyet stoğu, ikinci tedarikçi ya da değiştirilmiş bir spesifikasyondur. Parı sıkmak eksikliği yalnızca öne alır.
Önemli noktaTek kural
Par sabit bir sayı değildir. Tedarik süresi boyunca tüketim artı otelin ödemeyi kabul ettiği tampondur; tedarik süresi ya da tüketim değiştiğinde gözden geçirilir.
Otelin ne ödediğini hangi terimler belirler?
Fatura bir tutar iddia eder; satın alma siparişi ve mal kabul fişi o tutarın borç olup olmadığını söyler. Ödeme üçünün uyuşmasını gerektirir.

Üçlü mutabakat siparişi, mal kabul fişini ve faturayı ürün, miktar ve fiyat yönünden karşılaştırır. Uyuşmazlık tedarikçiye sorulacak bir sorudur, işlenecek bir ödeme değil. Fiyat farkı, faturadaki fiyatın sipariş fiyatından ayrılması demektir: ya sipariş hiç güncellenmemiştir ya da tedarikçi yeni fiyat uygulamıştır ve ikisi de ödeme listesinden önce karar gerektirir.
Alacak dekontu, fazla faturalamayı, iade edilen ürünü ya da reddedilen teslimatı tersine çevirir ve düzelttiği faturaya atıf yapmalıdır. Kesilmiş bir faturanın nasıl düzeltileceği konusu muhasebecinizin alanıdır. Ödeme vadesi, tanımlı bir başlangıç noktasından sayılan gün sayısıdır; genellikle fatura tarihi ya da ay sonu. Başlangıç noktasını sözleşmeye yazın: sessiz anlaşmazlıkların en yaygın kaynağı odur.
Asgari sipariş miktarı tedarikçinin tabanıdır. Otelin ne sıklıkla sipariş verdiğiğini, dolayısıyla ortalama ne kadar stok tuttuğunu değiştirir; bu yüzden sözleşme dosyasında değil, par hesabında yer alır. Konsinye, ürünlerin otelde durması ama kullanılana kadar tedarikçinin mülkü olması demektir; mülkiyetin ne zaman geçtiğini, stoğu kimin sigortaladığını, nasıl sayıldığını ve ne zaman faturalandığını yazılı olarak kararlaştırın. Fiyat geçerlilik süresi, verilen fiyatın ne kadar süreyle geçerli olduğudur. Geçerlilik tarihi olmayan fiyat listesi bir fiyat değildir ve tedarikçi, teklif ile sipariş arasında fiyatı revize edebilir.
Bu kararların sahipliği için satın alma müdürü görevleri yazısına bakın. Otel bu evrak akışını bir otel işletim sistemine taşıyorsa aynı terimler ekrandaki alanları yönetir; platform genel bakış sayfası otelin sistemlerinin nasıl bağlandığını gösterir.
DikkatYalnızca eşleşeni ödeyin
Mal kabul fişiyle uyuşmayan fatura, tedarikçiye sorulacak bir sorudur. Önce ödeyip sonra sormak, satın alma hatasını bir tahsilat sorununa dönüştürür.
Tek sayfalık sözlük: Türkçe ve İngilizce yan yana
Terimleri her iki dilde tek bir sayfaya, her birinin neye karar verdiğini söyleyen birer satırla toplayın ve satın alma ofisinin de deponun da görebileceği bir yere asın.
Her yerde bir kavram için bir terim kullanın: yazılı prosedür, basılı formlar, sistem alan adları ve tedarikçi sözleşmesi aynı kelimeyi söylemeli. Sözlüğü otelin sistem alan adlarıyla eşleştirin; kâğıt form ve ekran uyuşsun, personel iki sözlük öğrenmesin. Her terime tek bir sahip verin: kim düzenler, kim onaylar, kim kaydeder, kim mutabık kılar. Sahibi olmayan terim, herkesin kendi yorumladığı terimdir.
Sayfayı yılda bir ve her sistem değişikliğinden sonra gözden geçirin. Yeni bir form ya da yeni bir tedarikçi geldiğinde terimler kayar. Otel Türkçe çalışsa bile İngilizce sütunu koruyun: grup raporlaması, tedarikçi sözleşmeleri ve sistem arayüzleri genellikle İngilizce terim kullanır ve hatalar tam o uyuşmazlıkta başlar.
| İngilizce | Türkçe | Neye karar verir |
|---|---|---|
| Requisition | Satın alma talebi | Departmanın ne istediğine |
| Approval limit | Onay limiti | Oteli kimin bağlayabildiğine |
| Request for quotation | Fiyat teklifi talebi | Hangi fiyatların karşılaştırıldığına |
| Purchase order | Satın alma siparişi | Satın alma taahhüdüne |
| Order confirmation | Sipariş teyidi | Tedarikçinin kabul ettiğine |
| Lead time | Tedarik süresi | Sonraki siparişin ne zaman çıkacağına |
| Delivery note | İrsaliye | Tedarikçinin gönderdiğini söylediğine |
| Goods received note | Mal kabul fişi | Otelin kabul ettiğine |
| Receiving inspection | Mal kabul kontrolü | Kabul ya da red |
| Rejection | Kabul etmeme (ret) | Geri giden ve neden |
| Back order | Bekleyen sipariş | Sonradan gelecek olana |
| Par stock | Par stok (hedef stok düzeyi) | Ne kadar tutulacağına |
| Reorder point | Sipariş noktası | Ne zaman sipariş verileceğine |
| Safety stock | Emniyet stoğu | Geç ya da eksik teslimat tamponuna |
| Minimum order quantity | Asgari sipariş miktarı | Tedarikçinin tabanına |
| Stock count | Stok sayımı | Rafta gerçekten ne olduğuna |
| Issue | Ambar çıkışı | Hangi departmanın tükettiğine |
| Invoice | Fatura | Tedarikçinin iddia ettiğine |
| Credit note | Alacak dekontu | Neyin düzeltildiğine |
| Payment term | Ödeme vadesi | Ne zaman ödeneceğine |
| Consignment | Konsinye | Kullanılana kadar malın sahibine |
| Price validity | Fiyat geçerlilik süresi | Fiyatın ne kadar süreyle geçerli olduğuna |
| Three-way match | Üçlü mutabakat | Faturanın borç olup olmadığına |
Şimdi ne yapmalı
Sözlüğü bu hafta yazın, sonra sıradaki teslimatla sınayın: irsaliyede sipariş numarası, şoförün imzaladığı mal kabul fişi ve ikisiyle eşleştirilen fatura. Kelimeler ancak aynı olanları kâğıtta, ekranda ve sözleşmede göründüğünde işe yarar.
Sıkça sorulan sorular
Departman müdürü tedarikçiden doğrudan sipariş verebilir mi?
Bu tedarikçiye değil, otelin kendi yazılı onay kuralına bağlıdır. Taahhüdü oluşturan sipariştir; sipariş vermeye yetkili olan herkes otelin parasını harcıyor demektir. Yaygın uygulama, departmandan talep ve satın almadan sipariş, birlikte aynı gün kayda geçirilen tek bir adlandırılmış acil yoldur.
Fatura teslim edilenden yüksekse ne yapmalıyım?
Faturayı tutun ve satın alma siparişiyle, mal kabul fişiyle karşılaştırın. Teslimat eksik ya da kısmen reddedilmişse tedarikçiden düzeltilmiş fatura ya da orijinale atıf yapan bir alacak dekontu isteyin. Ödemeyi yalnızca irsaliyeye dayanarak işlemeyin.
Par stok ile asgari stok aynı şey mi?
Hayır. Par, otelin tutmak istediği düzeydir; sipariş noktası siparişi tetikleyen düzeydir; emniyet stoğu parın içindeki tampondur. Asgari sipariş miktarı ise bambaşka bir şeydir: tedarikçinin tabanıdır ve otelin planladığından büyük bir siparişi dayatabilir.
Stok sayımını kim yapmalı?
Depocu sayar, ikinci bir kişi kontrol eder; farkları satın alma ya da finans gözden geçirir. Sipariş veren kişi, düzeltmeyi onaylayan tek kişi olmamalıdır; yoksa sayım her zaman sisteme uydurulabilir.
Otel Türkçe çalışıyorsa İngilizce terimlere gerek var mı?
İki sütunu da koruyun. Grup raporlaması, tedarikçi sözleşmeleri ve sistem alan adları çoğu kez İngilizcedir ve tek sözlük bilen bir ekip diğerini yanlış okur. Terimin iki dilde ve neye karar verdiğini söyleyen bir satırla verildiği tek sayfa, bu hataların çoğunu önler.


