SGK işten çıkış kodları: sezon sonunda otel hangi kodu bildirir?

SGK işten çıkış kodu, işten ayrılış bildirgesinde yer alan kısa ayrılış nedenidir; bu bildirge, işçinin sigortalılık kaydını kapatır. Sezon sonunda otel, iş akdi askıya alınan işçiler için çoğunlukla 19 numaralı kodu (Mevsim bitimi), belirsiz süreli sözleşmesi olan ve geri alınmayacak işçiler için ise 4 numaralı kodu bildirir. Kod, olguyu tanımlar; sonuç üretmez.

Sezonun son haftasında üç departman ayrılanları aynı gün öğleden sonra teslim eder ve biri, bordro kapanmadan önce her isim için açılır listeden bir neden seçmek zorunda kalır. Bu makale, SGK işten çıkış kodları konusunda sezonluk bir otelin gerçekten hangi kodları kullandığını, her kodun ne anlama geldiğini, bildirgenin ne zaman gönderilmesi gerektiğini ve dosyayı temiz tutan bir sezon sonu düzenini anlatıyor.

Sezon sonunda işten çıkış kodu neden her zamankinden daha önemli?#

Çünkü sezonluk bir otel, ayrılışlarının büyük bölümünü birkaç hafta içinde bildirir ve kod, işçinin kaydında kalıcı olarak görünen az sayıda unsurdan biridir.

İşten ayrılış bildirgesi, işçinin sigortalılık kaydını kapatan bildirimdir. Kod, SGK'nın kendi listesinden seçilen kısa bir nedendir; serbest metin değildir. Liste idari bir listedir, kanunla sabit değildir: Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 25. maddesinin 1 numaralı fıkrası, 18 Ağustos 2021 değişikliğinden bu yana işten ayrılış ve eksik gün kodlarını belirleme ve değiştirme yetkisini SGK'ya verir. Bu yüzden önceki yıllardan kalma kaydedilmiş bir PDF güvenli bir kaynak değildir.

SGK'nın e-Sigorta işe giriş ve işten ayrılış uygulamasındaki güncel liste 1'den 50'ye uzanır ama eksiklidir: 6, 7, 29, 35, 36 ve 41 numaralı kodlar listede yoktur; 29 numaralı kod artık görünmemektedir (Sosyal Güvenlik Kurumu, SGK İşten Ayrılış Nedenleri (yeni sekmede açılır), 07.11.2026). Kod bildirimin ötesine taşar: işçinin kaydında durur, işsizlik ödeneği başvurusu değerlendirilirken okunur ve iş ilişkisinin nasıl sona erdiğiyle ilgili sonraki bir uyuşmazlıkta yeniden okunur.

Sezon yürüten bir otel, bir yıllık sonlanmayı bir ya da iki bordroya sıkıştırır; üstelik bunu çoğu kez aceleyle birkaç kişi halleder. Kodların tam da bu noktada bir önceki satırdan kopyalandığı görülür. Kod tanımlar, karar vermez. Hakları sözleşme türü, ihbar süresi ve fiilen yaşananlar belirler; bir sonuca ulaşmak için kod seçmek, tasarımıyla ortadan kaldırılması gereken hatadır. Sözleşmeleri henüz kuruyorsanız, aynı sürecin giriş tarafı için otelde sezonluk personel yazısına bakın.

Otel hangi SGK işten çıkış kodlarını gerçekten kullanır?#

Altı kayıt, oteldeki ayrılanların neredeyse tamamını kapsar: sezon bitimi, işverenin belirsiz süreli sözleşmeyi feshi, belirli sürenin dolması, kampanya bitimi, dokuz ahlak ve iyi niyet kodu ve istifa.

Kodun yazımını, bildirimi yaptığınız gün e-Sigorta ekranından okuyun. Listenin eksikleri vardır; numaralar kesintisiz değildir ve tek başına kod numarası bir şey söylemez. 19 numaralı kod sezon sonu kaydıdır ve iş akdinin askıya alınmasına bağlıdır; genel bir "sezon bitti" düğmesi değildir. 4 numaralı kod, işverenin haklı sebep bildirmeden belirsiz süreli sözleşmeyi feshidir; 5 numaralı kod belirli süreli sözleşmenin sona ermesidir; 20 numaralı kod aynı kuralı kampanya bitimine uygular (Sosyal Güvenlik Kurumu, SGK İşten Ayrılış Nedenleri (yeni sekmede açılır), 07.11.2026).

42 ile 50 arasındaki kodların her biri, 4857 sayılı İş Kanununun 25. maddesinin (II) numaralı bendinin bir alt bendine karşılık gelir; yani "ahlaka aykırı davranış" tek bir kayıt değil, dokuz ayrı kayıttır. İstifanın listede kendi kaydı vardır; numarayı ve yazımı ekrandan alın, hafızadan ya da bir meslektaşın notundan değil. Sezon bitmeden güncel listeyi bir kez yazdırıp bordro dosyasında saklayın; böylece bildirimi yapan kişi, onaylayan kişinin okuduğu sürümü okur.

Kaynak: Sosyal Güvenlik Kurumu, SGK İşten Ayrılış Nedenleri (07.11.2026). Listenin eksikleri vardır ve bildirim gününde e-Sigorta ekranından güncel haliyle okunmalıdır.

Sezon sonu: 19 numaralı kod her zaman doğru mu?#

Hayır. 19 numaralı kod, işçinin dönmesinin beklendiği bir askıya uyar; işçinin yeniden başlatılmayacağı durumda listenin gösterdiği kod 4'tür, sözleşme kendi bitiş tarihini taşıyorsa sonlanmayı 5 numaralı kod tanımlar.

Kişi başına üç soruyu sırayla sorun. Birincisi: bu sözleşme belirli süreli mi, belirsiz süreli mi? Kendi bitiş tarihine ulaşan belirli süreli sözleşme kendiliğinden sona erer; belirsiz süreli sözleşmeyi sona erdirmek için işverenin feshi gerekir ve bunlar farklı kayıtlardır. İkincisi: bu kişi geri çağrılacak mı? Bu soruyu bordro kapanmadan önce, kişi başına yazılı olarak yanıtlayın; çünkü yanıt, askı ile sonlanma arasındaki farkı belirler. Üçüncüsü: sözleşmenin kendisi sezon sonu hakkında ne diyor? Sezon sonu maddesi, dönüş taahhüdü ya da kıdem sözü, dosyayı hangi kaydın tanımladığını değiştirir.

Muhasebecinize ya da iş hukuku danışmanınıza dört şeyi iletin: sözleşme türü, dönüş kararı, sözleşme metni ve işçi bir yıl sonra feshi sorguladığında dosyanın göstereceği şey. Kodu maaş bütçesini korumak için seçmeyin; bir başvuruya yardım etmek için de seçmeyin. İkisi de aynı hatadır: bir tanımı istenen sonuca uydurmak. Gerekçeyi personel dosyasında, kişi başına kısa bir notla tutun ki kodun belgelenmiş bir dayanağı olsun, açılır listedeki bir isimden ibaret kalmasın. Aynı kararın parasal tarafı için mevsimlik işçide kıdem ve ihbar tazminatı yazısına bakın.

İstifa, sezon ortasında ayrılma ve ahlaka aykırı davranış ne anlama gelir?#

Üç ayrı olayı anlatırlar ve her birinin arkasındaki kayıt, koddan daha önemlidir; çünkü ahlak ve iyi niyet kayıtları işçi için en ağır sonucu taşır.

İstifa işçinin kendi eylemidir: yazılı bildirimi ve bildirimin otele ulaştığı tarihi saklayın, çünkü sigortalılığın sona erme anını o tarih belirler. Sezon ortasında bildirimsiz ayrılmak, bildirimli istifadan farklı bir olaydır ve ikisini ayıran şey kayıttır: puantaj sayfaları, ihtarlar, yazışmalar ve kime ne söylendiği, ne zaman söylendiği. 42 ile 50 arasındaki kodlar 4857 sayılı İş Kanununun 25/II maddesinin (a) ile (ı) arasındaki bentlerine birebir karşılık gelir; dolayısıyla işverenin genel bir kötü performans izlenimi değil, belirli bir fesih gerekçesi adlandırması gerekir.

İşsizlik Sigortası Kanununun (4447) 51. maddesi, bir işçinin işsizlik ödeneğine hak kazanabilmesi için sözleşmenin sona erme biçimlerini sayar: işverenin bildirim sürelerine uyarak feshi; işçinin iş kanunundaki haklı nedenlerle feshi; işverenin 25/I sağlık ve 25/III zorlayıcı nedenlerle feshi, 25/II hariç; belirli süreli sözleşmenin bitmesi; işyerinin el değiştirmesi ya da kapanması. Aynı yasa prim koşullarını da koyar: son 120 gün hizmet akdine tabi olmak ve son üç yılda en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödemiş olmak; 600 gün 180 gün, 900 gün 240 gün, 1.080 gün 300 gün ödenek demektir (Mevzuat Bilgi Sistemi, İşsizlik Sigortası Kanunu, 50. ve 51. madde (yeni sekmede açılır), 07.11.2026).

Bir ahlak ve iyi niyet kodu hak kazandıran listede yer almadığı için, kanıt koddan önce gelmek zorundadır: tarihli ihtarlar, imzalı puantaj kayıtları ve görüşmeyi yürüten kişinin notları. Kayıtların kendisi için puantaj, denkleştirme ve otelin tutması gereken kayıtlar yazısına bakın.

İşten ayrılış bildirgesi ne zaman gönderilmeli?#

On gün içinde. Sigortalılık, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihte sona erer ve işveren bunu en geç on gün içinde SGK'ya bildirmekle yükümlüdür.

5510 sayılı Kanunun 9. maddesi sigortalılığın sonunu hizmet akdinin sonuna bağlar; Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 25/1 fıkrası, bildirimin sigortalılığın sona ermesini izleyen on gün içinde, sigortalı işten ayrılış bildirgesiyle e-Sigorta üzerinden yapılmasını öngörür (Mevzuat Bilgi Sistemi, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği, Madde 25 (yeni sekmede açılır), 07.11.2026). Süre, sözleşmenin sona erme tarihinde işlemeye başlar; bordronun kapanma gününde değil, muhasebecinin döndüğü günde değil, departmanın listesini sonunda gönderdiği günde değil.

1. maddenin 8 numaralı fıkrası tek bir istisna getirir: ilk kez işyeri bildirgesi veren işyerlerinde, ilk bir ay içinde işe başlayanların işten ayrılış bildirgeleri, bir aylık sürenin dolduğu tarihi izleyen onuncu güne kadar verilirse süresinde sayılır. İşten ayrılış bildirgesi, aylık bildirimden ayrıdır; ayı kapatmak ayrılışı kapatmaz ve sistemde açık bırakılan işçi, yaşanmamış günleri sigortalılık kaydına eklemeye devam eder.

Son haftadan önce, kişi başına son çalışma gününü puantajda kesinleştirin ki on gün, tarihleri vardiya çizelgelerinden yeniden kurmakla değil, bildirim yapmakla geçsin. Geç bildirimin sonuçlarını danışmanınızla teyit edin; bu yazı yükümlülüğü ve süreyi anlatır, yaptırımı değil.

Yanlış kod nasıl düzeltilir?#

Düzeltme yolu Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde yazılı değildir ve SGK'nın kendi yönlendirmesi okunamamıştır; bu yüzden başka kaynaklarda gördüğünüz adım adım anlatımları teyitsiz sayın ve dosyanıza hangi yolun uygulanacağını SGK'ya ya da danışmanınıza sorun.

Yönetmelikte işten çıkış kodunun düzeltilmesine ilişkin özel bir kural yoktur ve konuyu düzenlediği söylenen SGK genelgesine sgk.gov.tr üzerinden ulaşılamamıştır. İkincil kaynaklar önce bir self servis ekranını, ardından bir dilekçe sürecini anlatır; ancak bu resmî bir metin değildir. Kesin olan şu: kayıt işçiyi izler. Yanlış bir kod özel bir dosya hatası değildir; sezon bittikten aylar sonra bir işsizlik ödeneği başvurusunda ya da bir uyuşmazlıkta ortaya çıkabilir.

Değişiklik talep etmeden önce, tarihleriyle birlikte fiilen ne yaşandığını yazın: sözleşme türü, son çalışma günü, iş ilişkisini kimin, nasıl sonlandırdığı ve işçiye ne söylendiği. Başvuruyu ve SGK'nın yanıtını personel dosyasında saklayın ki düzeltmenin kendisi de belgelensin, tek bir kişinin hafızasında kalmasın. Düzeltme, bir tanımı olgulara uydurur; sonucu değiştirmenin aracı değildir ve bir olay, bir koda uysun diye yeniden tanımlanmamalıdır. Fesih tartışmalıysa yanıt, otelin kendi başvurusundan değil, mahkeme ya da arabuluculuk kararından gelebilir; dosyayı en baştan eksiksiz tutmanın bir nedeni de budur.

Bordro kapanmadan önce sezon sonu düzeni nasıl görünür?#

Departman başına bir liste, kişi başına bir satır, satır başına üç karar ve kodlar için adı geçen tek bir onaycı.

Listeyi puantajdan oluşturun, hafızadan değil: ön büro, kat hizmetleri, yiyecek ve içecek, mutfak, spa ve havuz, teknik servis ve idari ofis kendi sayfasını alır. Her satır sözleşme türünü, son çalışma gününü, dönüş kararını, kodu, onaycıyı ve işten ayrılış bildirgesinin gönderildiği tarihi taşır. İzin ve fazla mesai bakiyesi aynı satırda kapatılır ki nihai ödeme ile ayrılış bildirgesi iki geçişte değil, birlikte sonuçlansın.

Her kodu tek bir kişi onaylasın; açık olmayan satırları da herhangi bir şey gönderilmeden önce muhasebeci ya da danışman teyit etsin. Her bildirgeyi, o kişinin sözleşme sona erme tarihini izleyen on gün içinde gönderin ve tarihi sayfada işaretleyin ki eksik bir bildirim aynı hafta görünsün, gelecek sezon değil. Bitmiş sayfaları bordro dosyasıyla ve güncel SGK listesiyle saklayın ki gelecek sezon, bir meslektaşın hatırasından değil, bir kayıttan başlasın. Kapanışın geniş planı sezon kapanışı: kış kapanış kontrol listesi yazısındadır.

Şimdi ne yapmalı#

Sezonun son bordrosundan önce, her departman için her satırında sözleşme türü, son çalışma günü ve dönüş kararının bulunduğu bir sayfa çıkarın; her satırın kodunu muhasebeciniz ya da iş hukuku danışmanınızla teyit ettirin ve ardından her işten ayrılış bildirgesini, o kişinin sözleşme sona erme tarihini izleyen on gün içinde gönderin. Kod yalnızca son adımdır: SGK'nın, İŞKUR'un ve kaydı sonradan okuyan herkesin gerçekte değerlendireceği şey, kodun arkasındaki dosyadır.