Otel jakuzisi bakımı: su değişimi, dezenfeksiyon ve kayıtlar

Ortak kullanılan spa havuzu ile odadaki jakuzili küvet iki ayrı iştir. Ortak havuz sürekli dolaşım, filtreleme ve dezenfeksiyonla, günlük ölçümlerle çalışır; odadaki küvet her misafirden sonra boşaltılır, jetleri ve boruları dezenfekte edilir. Türkiye'deki Legionella yönetmeliği jakuziye özgü bir takvim vermez; takvimi otel yazar ve kayda geçirir.

Ana havuzun bir makine dairesi, bir dozaj pompası ve bir kayıt formu vardır. 214 numaralı odadaki jakuzinin ise bir fişi, altı jeti ve misafirler arasında ıslak kalan bir boru hattı vardır; işi sizin yerinize yapacak bir makine dairesi yoktur. Bu yazı iki durumu ayırır, her biri için günlük bir rutin verir, Türkçe metinlerin gerçekte ne dediğini ortaya koyar ve denetçinin ya da tur operatörünün size sorma gereği duymadan okuyabileceği bir kayıt formının nasıl olması gerektiğini gösterir.

Ortak spa havuzu mu, odadaki jakuzili küvet mi: iki ayrı iş#

Ortak spa havuzu, kendi dolaşım, filtreleme ve dezenfeksiyon düzeni olan küçük bir havuzdur; odadaki jakuzili küvet ise musluktan doldurulan, tek misafir için kullanılan ve ardından boşaltılan bir küvettir. Su, ekipman ve sorumlu kişi her iki durumda da farklıdır.

Ortak spa havuzunda su, bir filtre ve bir dozaj noktasından sürekli geçer. Adı belli bir görevli ölçüm yapar ve kanıt günlük bir kayıttır. Litre sayısına göre misafir yükü yüksektir ve bu oran sorunun çekirdeğidir.

Odadaki jakuzili küvette ise bir arıtma düzeni yoktur. Su otelin şebeke hattından gelir, küvetin kendi borularından ve jetlerinden geçer ve giderden çıkar. Risk, misafirler arasında nemli kalan bu boru hattındadır.

Yüzme Havuzlarının Tabi Olacağı Sağlık Esasları Hakkında Yönetmelik, yüzme amacıyla kullanılan açık ve kapalı havuzları ve sularını kapsar (madde 2/1); sağlık amaçlı kaplıca ve mineralli su havuzları ile ticari amaçla kullanılmayan havuzları kapsam dışında bırakır (madde 2/2). Metin jakuziden hiç söz etmez. Otelin ortak jakuzisi bu yüzden belirsiz bir yerde durur: açıkça kapsam içinde de değildir, dışında da. Nasıl ele alacağınızı müşavirinizle birlikte kararlaştırın ve kararı prosedüre yazın ki yanıt vardiyadaki kişiye göre değişmesin.

Kanıt da farklıdır. Ortak havuz için zaman içindeki ölçümleri gösterirsiniz; odadaki küvet için oda temizlik kaydında misafirler arası dezenfeksiyon adımını. İki durumun ortak kuralı şudur: adım yazılıp parafe edilmemişse, denetçi ya da tur operatörü gözünde o adım yapılmamıştır.

Sıcak ve havalandırılmış su, ana havuzdan neden daha çok ilgi ister?#

Sıcak su Legionella'nın çoğaldığı aralıktır, havalandırma hem dezenfektanı uzaklaştırır hem damlacıkları havaya saçar ve küçük bir hacim yüksek misafir yükü taşır. Üç mekanizma aynı yöne bastırır.

Sıcaklık ilk sıradadır. Bakteri sıcak suda en iyi çoğalır; yönetmeliğin sıcak suya ilişkin rutin önlemlerinin görünüşe değil sıcaklık kontrolüne göre yazılmasının nedeni budur. Spa havuzu, suyu tam da bu rahat aralıkta, her gün, gün boyu tutar.

Aerosol ikinci sıradadır. Jetler, kabarcıklar ve püskürme suyu, insanın soluyabileceği ince damlacıklara dönüştürür. Sağlık Bakanlığı rehberi, jakuziyi; soğutma kulesi fanları, duş başlıkları, sprey nemlendiriciler ve dekoratif fıskiyelerle birlikte suyu bu biçimde havaya saçan kaynaklar arasında anar.

Dezenfektan talebi üçüncü sıradadır. Ter, güneş kremi, kozmetikler ve vücut yağları sudaki dezenfektanı tüketir. Küçük bir küvette aynı misafir yükü çok daha az litre içinde bulunduğundan, kalıntı ana havuzdan daha hızlı düşer. Bir de biyofilm var: jetlerin ve boruların iç yüzeyleri sıcak, ıslak ve fırçalanması zordur; yalnızca küvetin içine temas eden bir dezenfektan, boru hattının içindeki tabakaya hiçbir şey yapmaz.

Rehber ayrıca SPA havuzlarını ve termal havuzları toplum kaynaklı, seyahatle ilişkili ve hastane kaynaklı vakalarda Legionella kaynakları arasında sayar; kaplıcaları ve sıcak havuzları bakterinin en yaygın kolonize olduğu ortamlar arasında gösterir. Pratik sonuç: ölçümü girişte değil, havuzun uzak ucunda yapın ve boru hattını banyo armatürü değil, su sisteminin bir parçası olarak ele alın.

Ortak spa havuzu gün içinde nasıl işletilir?#

Suyu kesintisiz dolaştırın ve filtreleyin, dezenfektandan önce pH'ı ölçüp düzeltin ve suyun görünümüne değil, yazılı bir misafir yükü takvimine bağlı olarak suyun bir kısmını değiştirin.

Düzeni üreticinin belirttiği şekilde, gece dahil çalıştırın. Kapanış saatinde kapatılan havuz, içinde çalışan dezenfektanı olmayan bir havuzdur. Filtreyi üreticinin aralığında ya da basınç göstergesi üreticinin bildirdiği yükselmeyi gösterdiğinde ters yıkayın ve hangisinin tetiklediğini kaydedin.

Önce pH'ı, sonra dezenfektan kalıntısını, havuzun uzak ucunda ölçün ve o sırayla düzeltin. Yanlış pH'ta doğru kalıntı işini yapmaz. Günlük ölçüm rutininin ayrıntısı için pH ve klor ölçümü ile günlük düzeltme yazısına bakabilirsiniz.

Su değişiminde ne Legionella yönetmeliği ne Bakanlık rehberi, spa havuzu için rutin bir takvim verir. Üreticinin bildirdiği aralığı alın, ölçülmüş misafir yüküne göre ayarlayın ve hesabı prosedüre yazın. Örneğin üretici haftalık kısmi değişim bildirmişse ve ağustosta litre başına misafir sayınız yüksekse, prosedürünüz ağustosta ne yaptığınızı ve nedenini söylesin.

Misafir yükünü kontrol edin: aynı anda bulunabilecek en fazla kişi sayısını yazılı olarak asın ve personelin bunu uygulamasını sağlayın. Bu, eldeki en ucuz kontroldür ve en çok şansa bırakılan da budur. Havuz kapalıyken üstünü örtün; örtü ısıyı korur ve buharlaşmayı azaltır ama bir tedavi değildir ve ölçümün yerine geçmez.

Boşaltma ve ters yıkama suyunun nereye verilebileceğini belirleyen ulusal bir metin bulunamamıştır. Boşaltmadan önce yerel su ve kanalizasyon idarenize sorun ve yanıtı dosyalayın.

Odadaki jakuzi misafirler arasında nasıl temizlenir?#

Küveti boşaltın, tekneyi ve jet yuvalarını temizleyin, ardından jetlerin üzerinde kalacak şekilde yeniden doldurup etiketteki doz ve temas süresiyle jetleri çalıştırın; böylece yalnızca gördüğünüz yüzeyler değil, boru hattı da işlem görür.

Sıra önemlidir. Önce temizlik, dezenfektanı tüketebilecek organik yükü kaldırır; ardından jetlerin çalıştırılması dezenfektanı riskin gerçekten bulunduğu boru hattına taşır.

Kat görevlisinin kat arabasında olması gerekenler#

Kat arabasında etiketi okunabilir onaylı dezenfektan, doz için ölçü kabı, eldiven, tekne için aşındırmayan bir ovma bezi ve oda kayıt formu ya da tablet bulunmalıdır. Küvette başka hiçbir şey kullanılmamalıdır: misafir için bırakılan banyo ürünleri kullanılmamalı, başka kattan genel amaçlı sprey alınmamalı, evden getirilen ürün getirilmemelidir.

Derin temizlik nereye oturur?#

Misafirler arası adım, boru hattını kısa bir temas süresiyle işler. Yazılı bir rotasyona bağlı periyodik derin temizlik ise jetlere ve boru hattına daha uzun ve kapsamlı bir uygulama yapar; su sert olduğunda kireç çözümü de içerir. Bunu oda, sezon ve iş bazında genel temizlik rotasyonunuza yerleştirin ve kayıtta kendi sütununu tutun ki amir hangi odaların sırası geldiğini görebilsin.

Küvette iki temizlik ürününü asla karıştırmayın ve dozu asla etiketin üzerine çıkarmayın. Daha güçlü bir karışım daha güvenli bir küvet demek değildir; jetlere ve yüzeye zarar da verebilir. Çevresindeki iş için adım adım oda temizliği sırası, küvet adımını çıkış temizliğinin bütününe yerleştirir.

Kim ne yapar: spa, kat hizmetleri ve teknik servis#

İşi vardiyaya değil varlığa göre bölün: spa ekibi ortak havuzun suyunun, kat hizmetleri odadaki küvetin misafirler arasındaki hâlinin, teknik servis ise düzenin, boru hattının ve alet gerektiren arızaların sahibidir.

Her varlığa, izin günleri için adı belli bir yedekle birlikte tek bir sorumlu verin. Ortak sahiplik, bir kayıt defterinin üç gün boyunca aynı el yazısıyla dolmasının yoludur. Kat hizmetleri, küvet adımı yapılmadıysa odanın satışa geri dönmesini önceden izin istemeden durdurabilmelidir. Teknik servis, makine dairesini açan, dozaj ayarını değiştiren ya da alet gerektiren bir jet parçasını söken tek ekip olmalıdır.

Ölçümü yapan kişi, sayıları gözden geçiren tek kişi olmamalıdır: bir amir kaydı haftalık imzalar ve boşlukları sorar. Bu bölüşümü yalnızca prosedür belgesine değil, iş tanımlarına da yazın ki yönetici değişse de yerinde kalsın.

Legionella yönetmeliği jakuzi için gerçekte ne istiyor?#

Jakuziye özgü hiçbir şey. Yönetmelik rutin koruyucu önlemleri otellere ve diğer turistik konaklama birimlerine uygular ve bu önlemleri su depoları, sıcak su, musluk ve duş başlıkları, soğutma kuleleri ve kalorifer sistemi için sıralar; spa havuzu ya da jakuzi için yazılmış bir hüküm içermez.

Lejyoner Hastalığı Kontrol Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik (yeni sekmede açılır) (Resmî Gazete, 13 Mayıs 2015, sayı 29354), madde 5'teki rutin koruyucu önlemleri otellere ve diğer turistik konaklama birimlerine, kaplıcalara ve suyun bulunduğu, halkın ortak kullanımına açık rekreasyonel alanlara uygular. Otel jakuzisi, metin adını hiç anmasa da bu kapsamın içindedir. Madde 8, su depolarını, sıcak su sıcaklıklarını, musluk ve duş başlıklarını, soğutma kulelerini ve kalorifer sistemini kapsar; termal havuz yalnızca madde 10/3'te, yataklı sağlık kurumlarında rutin numune noktası olarak geçer.

Sağlık Bakanlığının Lejyoner Hastalığı Kontrol Programı Rehberi (yeni sekmede açılır) (2016) bir adım ileri gider. Jakuziyi suyu aerosol hâlinde havaya saçan kaynaklar arasında anar ve bir binanın su sistemi incelenirken örnek alınması gereken noktalar tablosunda, varsa jakuziden en az bir örnek ister; yüzme havuzlarından örnek alınmasına gerek olmadığını da belirtir.

Rehberin vermediği şey, jakuzi için rutin bir su değişimi ya da dezenfeksiyon takvimidir. Bu boşluğu, üreticinin talimatlarından ve otelin kendi risk değerlendirmesinden yola çıkarak, yazılı olarak otel doldurur. İki metni reçete değil çerçeve olarak okuyun: jakuzinin kontrol edilmesi gereken bir kaynak ve numune alınması gereken bir nokta olduğunu söylerler, aralığı size bırakırlar. Su sisteminin geniş görevleri için otelde lejyonella kontrolü: sıcaklıklar, akıtma ve kayıtlar yazısına bakabilirsiniz.

Kayıt formunda ne olmalı, tur operatörü ne görmek ister?#

Yabancı biri size soru sormadan okuyabileceği bir form: ne ölçüldü, ne zaman, kim tarafından, ne düzeltildi ve kim kontrol etti. Tur operatörü ya da denetçi, politikayı değil doldurulmuş formu ister.

Ortak havuz için varlık başına günde bir satır: tarih, saat, pH, dezenfektan kalıntısı, su sıcaklığı, yapılan düzeltme ve dozu, paraf. Odadaki küvet için her çıkışta oda başına bir satır: oda numarası, tarih, ürün, doz, temas süresi, paraf ve derin temizlik rotasyonu için bir sütun.

Gerçekten kullanılan bir düzeltici faaliyet sütunu, göründüğünden daha önemlidir. Bir yılda tek düzeltme içermeyen kayıt, kimsenin ölçüm yapmadığı bir kayıt olarak okunur. Haftalık amir imzası ve aylık inceleme notu ekleyin; önemli olan boşluk, boş satırdır ve yalnızca inceleyen biri yakalar. Kayıtları müşavirinizin önerdiği süre boyunca tutun ve bir ziyaretçiye üç ofis araştırmasından sonra değil, bir dakika içinde gösterilebilecek bir yerde bulundurun.

Tur operatörünün ya da denetçinin tipik istekleri şunlardır: geçen haftayı göster, düzeltici faaliyeti göster, oda kaydındaki paraf ile puantaj tablosundaki ismin aynı olduğunu göster. Otel havuz yönetmeliği için kontrol listesi, bir havuz denetiminin döndüğü kayıtların geniş kümesini ele alır.

Şimdi ne yapmalı#

Bu hafta iki prosedürü yazın: ortak spa havuzu için bir sayfa, odadaki küvet için bir sayfa; her birinde adı belli bir sorumlu, savunabileceğiniz bir takvim ve onunla eşleşen bir kayıt satırı olsun. Yönetmelik, jakuzinin kontrol edilmesi gereken bir kaynak ve numune alınması gereken bir nokta olduğunu söyler; aralık, doz ve imza otelin kendi işidir ve kayıt, işin yapıldığının tek kanıtıdır.